Wczesne objawy raka jelita grubego, o których się nie mówi. Mało kto łączy je z chorobą

Rak jelita grubego rozwija się w obrębie błony śluzowej jelita, najczęściej jako konsekwencja stopniowej przemiany wcześniej istniejącej zmiany polipowatej. Polip nie jest jeszcze nowotworem, wiele takich zmian pozostaje łagodnych, ale część z nich może z czasem przejść kolejne etapy przemian i doprowadzić do powstania raka. Ryzyko takiej transformacji zwiększa się m.in. wraz z rozmiarem polipa i jego budową histologiczną. Nowotwór może powstać w różnych częściach jelita grubego, m.in. w okrężnicy, esicy i odbytnicy. 

W Polsce choroba częściej dotyczy mężczyzn. Rak jelita grubego rozpoznaje się co roku u około 55 na 100 tys. mężczyzn i około 40 na 100 tys. kobiet. Część zachorowań ma podłoże rodzinne - według przytoczonych danych stanowią one ok. 10-30 proc. przypadków. W tej grupie znajdują się m.in. osoby z rodzinną polipowatością gruczolakowatą oraz zespołem Lyncha. Znacznie częstsze są jednak zachorowania sporadyczne, bez tak wyraźnego rodzinnego obciążenia.

Choć prawdopodobieństwo zachorowania na raka jelita grubego zwiększa się wraz z wiekiem, młodsi również mogą zachorować. W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby przypadków także wśród osób w 3 i 4 dekadzie życia. Nie można przy tym sprowadzać tego zjawiska do częstszego wykonywania badań czy lepszej diagnostyki.

Jak mówi dr Shruti Patel, onkolog specjalizująca się w nowotworach przewodu pokarmowego ze Stanford Medicine i VA Palo Alto Health Care System, "jestem przekonana, że nie wykrywamy tych przypadków tylko dlatego, że mamy lepszą technologię lub badamy więcej osób. Wzrost zachorowań na raka jelita grubego wśród młodszych osób jest rzeczywisty i bardzo niepokoi specjalistów". Przyczyna tego trendu nadal nie jest jasna. Eksperci wskazują na wiele potencjalnych czynników, ale nie ma jednego, który wyjaśniałby obserwowany wzrost zachorowań. Dlatego wiek nie powinien uśpić czujności, zwłaszcza gdy pojawiają się objawy sugerujące, że z jelitami coś jest nie tak.

Rak jelita grubego nie zawsze zaczyna się od objawu, który od razu każe pomyśleć o nowotworze. Czasem pierwszym sygnałem są zaparcia, biegunka, ból brzucha albo po prostu większe niż zwykle zmęczenie. Łatwo powiedzieć sobie, że winna jest dieta, stres, czy infekcja, zwłaszcza gdy dolegliwości pojawiają się pojedynczo. Problem zaczyna się wtedy, gdy zamiast zniknąć, utrzymują się przez kolejne tygodnie, powracają albo dochodzą do nich nowe objawy.

Zobacz również:

---

UKŁAD POKARMOWY

Badanie na krew utajoną pomoże wykryć wiele chorób. Na liście także ciężki rak

Anastazja Nowakowska-Stankiewicz

Widoczna krew w stolcu lub na papierze toaletowym powinna zawsze zwrócić uwagę. Może mieć wiele przyczyn, ale nie należy z góry zakładać, że chodzi o hemoroidy. U części osób krwawienie jest niewidoczne gołym okiem i przez dłuższy czas prowadzi przede wszystkim do niedokrwistości.

Dobrym przykładem jest historia Anatole'a Karpovsa, lekarza pediatry, u którego raka jelita grubego rozpoznano w wieku 37 lat. Przez miesiące obserwował u siebie krwiste stolce, zmiany rytmu wypróżnień i bóle brzucha, ale, jak wspominał - długo je bagatelizował. Dopiero gdy stały się na tyle uporczywe, że nie mógł ich już ignorować, zgłosił się po pomoc.

Nowe, utrzymujące się przez kolejne tygodnie zaparcia, biegunki albo naprzemienne występowanie obu problemów wymagają wyjaśnienia. Nie każda zmiana rytmu wypróżnień oznacza nowotwór, ale nie powinna być automatycznie tłumaczona dietą czy stresem.

Przekonała się o tym Catherine Wright, u której raka odbytnicy rozpoznano w wieku 33 lat. Początkowo sądziła, że zaparcia są związane z ciążą. Towarzyszyło im jednak uczucie naglącej potrzeby wypróżnienia, po którym nie mogła skutecznie opróżnić jelit. Podobne doświadczenie miał Jaystan Davis, u którego nowotwór rozpoznano już w wieku 19 lat. Początkowo uznał nieregularne stolce za efekt zmian w diecie.

Rak jelita grubego może powodować bóle brzucha, uczucie rozpierania czy nawracający dyskomfort. Problem polega na tym, że są to objawy bardzo nieswoiste, mogą towarzyszyć również zespołowi jelita drażliwego, chorobie Leśniowskiego-Crohna, infekcjom czy wielu innym dolegliwościom. Dlatego większą czujność powinien wzbudzać ból, który nie mija, powraca albo pojawia się jednocześnie ze zmianą wypróżnień, krwią w stolcu czy utratą masy ciała.

---

Te objawy mogą świadczyć o rozwijącym się nowotworze jelita grubego. Zauważysz w toalecie123RF/PICSEL

---

Nagły spadek masy ciała, którego nie można wytłumaczyć zmianą sposobu odżywiania lub większą aktywnością fizyczną, jest jednym z sygnałów, których nie warto ignorować. Szczególnie niepokojące staje się jego połączenie z innymi dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego.

Kenneth Rolston, u którego raka jelita grubego wykryto w wieku 66 lat, przez około cztery miesiące stopniowo tracił na wadze i jednocześnie czuł coraz większe zmęczenie. Ostatecznie do wizyty lekarskiej skłoniły go słowa żony, która zauważyła, że "dosłownie niknie w oczach".

Przewlekłe zmęczenie może wydawać się objawem odległym od jelit, ale w przypadku raka jelita grubego może wynikać z powolnej utraty krwi i rozwijającej się niedokrwistości z niedoboru żelaza. Wtedy oprócz osłabienia pojawia się również gorsza tolerancja wysiłku czy uczucie braku energii.

Jak zwraca uwagę gastroenterolog David Richards z MD Anderson Cancer Center, objawy takie jak biegunka czy zaparcia są bardzo niespecyficzne i mogą mieć wiele przyczyn. Istotne staje się przede wszystkim ich utrzymywanie się. "Jeśli objawy trwają dłużej niż dwa tygodnie, powinny wzbudzić niepokój" - podkreśla ekspert, szczególnie gdy towarzyszą im ból brzucha, krew w stolcu lub niezamierzona utrata masy ciała.

Niektóre sygnały mogą pojawić się poza typowymi dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

• uczucie pełności w odbytnicy - może dawać wrażenie, że mimo skorzystania z toalety jelito nadal nie zostało opróżnione;
• nagłe, trudne do powstrzymania parcie na stolec - potrzeba wypróżnienia może pojawiać się częściej i być trudna do odroczenia;
• ból lub bolesne parcie podczas wypróżniania - szczególnie jeśli jest to nowa dolegliwość i utrzymuje się przez dłuższy czas;
• zmianę kształtu stolca - przy zmianach zwężających światło odbytnicy stolec może stać się wyraźnie cieńszy, określany czasem jako "ołówkowy";
• wyczuwalny guz w jamie brzusznej - jest to objaw rzadszy, ale wymaga pilnej diagnostyki;
• niedokrwistość z niedoboru żelaza - może pojawić się nawet wtedy, gdy nie występują żadne inne charakterystyczne objawy ze strony przewodu pokarmowego. Jej konsekwencją bywają osłabienie, przewlekłe zmęczenie i wyraźnie gorsza tolerancja wysiłku.

Źródła:

https://www.zwrotnikraka.pl/objawy-raka-jelita-grubego/

https://med.stanford.edu/news/insights/2026/07/colorectal-cancer-under-50-younger-adults.html

https://www.mdanderson.org/cancerwise/-how-i-knew-i-had-colorectal-cancer---six-survivors-share-symptoms.h00-159781968.html

Zobacz również:

---

CHOROBY WĄTROBY

Tak też wątroba daje o sobie znać. Objawy zauważysz na rękach i twarzy

Redakcja Interia ZDROWIE

---

• Dieta a rak jelita grubego. Te składniki wiążą się z niższym ryzykiem choroby
• Rak żołądka długo rozwija się po cichu. Te objawy łatwo pomylić z niestrawnością