Spis treści:
- Mały narząd o ogromnym znaczeniu
- Starzenie nie przebiega jednakowo w całym organizmie
- Dlaczego układ odpornościowy jest tak ważny?
- Czy można spowolnić starzenie grasicy?
- Styl życia ma ogromne znaczenie
Mały narząd o ogromnym znaczeniu
Grasica jest jednym z najważniejszych elementów układu odpornościowego. To właśnie w niej dojrzewają limfocyty T - komórki odpowiedzialne za rozpoznawanie wirusów, bakterii oraz komórek nowotworowych. Dzięki nim organizm potrafi skutecznie zwalczać infekcje i tworzyć pamięć immunologiczną.
Problem polega na tym, że grasica zaczyna się zmniejszać już po okresie dojrzewania. Z czasem jej tkanka jest zastępowana przez tkankę tłuszczową, a produkcja nowych limfocytów T stopniowo spada. Przez wiele lat sądzono, że proces ten jest naturalny i nie ma większego znaczenia dla zdrowia osób dorosłych.
Zobacz również:
Starzenie nie przebiega jednakowo w całym organizmie
Badania prowadzone w ostatnich latach pokazują, że każdy narząd może starzeć się w innym tempie. U jednej osoby biologicznie "starsze" może być serce, u innej nerki, mózg czy układ odpornościowy.
Naukowcy ze Stanford University opracowali metodę określania biologicznego wieku poszczególnych narządów na podstawie białek obecnych we krwi. Analiza kilku tysięcy osób wykazała, że przyspieszone starzenie konkretnego narządu wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju chorób właśnie tego układu oraz zwiększonym ryzykiem przedwczesnej śmierci. U około jednej piątej badanych przynajmniej jeden narząd starzał się znacznie szybciej niż wskazywał na to ich wiek metrykalny.
Najnowsze badanie, pod kierownictwem onkologa Hugo Aertsa z Uniwersytetu Harvarda ujawniło, że stan grasicy w dorosłym życiu ma wpływ na zdrowie w późniejszych latach.
Naukowcy zbadali 27 tys. osób, oceniając w TK ich grasicę oraz ogólny stan zdrowia i styl życia. Następnie - korzystając ze sztucznej inteligencji - wprowadzili informcje o ucestnikach badania, uwzględniając wiek, płeć, palenie tytoniu i występowanie chorób współistniejących. Badacze odkryli, że uczestnicy badania ze zdrowym układem grasicy mieli o około 50 procent niższe ryzyko zgonu po 12 latach.
Osoby z dobrze funkcjonującą grasicą miały także o około 36 procent mniejsze prawdopodobieństwo zachorowania na raka płuc i o około 50 procent mniejsze prawdopodobieństwo śmierci z powodu raka płuc w porównaniu z grupą o słabo funkcjonującej grasicy.
Dlaczego układ odpornościowy jest tak ważny?
Układ odpornościowy odpowiada nie tylko za walkę z infekcjami. Coraz więcej badań wskazuje, że uczestniczy również w usuwaniu uszkodzonych komórek, ograniczaniu przewlekłego stanu zapalnego oraz nadzorze nad komórkami nowotworowymi.
Kiedy wraz z wiekiem jego sprawność maleje, organizm gorzej radzi sobie z eliminowaniem zagrożeń. Pojawia się zjawisko określane jako immunosenescencja, czyli starzenie układu odpornościowego. Towarzyszy mu przewlekły stan zapalny o niewielkim nasileniu, nazywany przez naukowców inflammaging.
To właśnie przewlekły stan zapalny uznawany jest dziś za jeden z najważniejszych mechanizmów prowadzących do rozwoju miażdżycy, cukrzycy typu 2, chorób neurodegeneracyjnych, osteoporozy, a nawet niektórych nowotworów.
Czy można spowolnić starzenie grasicy?
Na razie nie istnieje terapia pozwalająca skutecznie odmłodzić grasicę, jednak naukowcy intensywnie pracują nad rozwiązaniami, które mogłyby przywracać jej funkcje.
Badane są między innymi hormony wzrostu, odpowiednio dobrane cytokiny oraz nowe leki wpływające na regenerację tkanek. Trwają także badania nad możliwością odbudowy grasicy z wykorzystaniem komórek macierzystych. Większość tych metod pozostaje jednak na etapie badań eksperymentalnych - nie jest stosowana w rutynowej praktyce klinicznej.
Styl życia ma ogromne znaczenie
Naukowcy podkreślają, że nawet jeśli w przyszłości uda się opracować skuteczne metody regeneracji grasicy, podstawą długiego życia pozostanie zdrowy styl życia.
Regularna aktywność fizyczna pomaga ograniczać przewlekły stan zapalny, poprawia pracę układu odpornościowego i zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Równie istotna jest odpowiednia dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe, ryby oraz zdrowe tłuszcze. Taki sposób żywienia dostarcza organizmowi składników wspierających prawidłową pracę komórek odpornościowych.
