Spis treści:
- Kiedy mówimy o niskim ciśnieniu?
- Objawy, których nie warto lekceważyć
- Niskie ciśnienie po wstaniu? To niedociśnienie ortostatyczne
- Przyczyny niskiego ciśnienia
- Kiedy niskie ciśnienie staje się niebezpieczne?
- Prawidłowy pomiar ciśnienia tętniczego
- Co pomaga przy niskim ciśnieniu?
- Kiedy zgłosić się do lekarza?
- Nie bagatelizuj objawów niskiego ciśnienia
Kiedy mówimy o niskim ciśnieniu?
Za niedociśnienie tętnicze najczęściej uznaje się wartości poniżej 90/60 mmHg. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z takim wynikiem jest chora.
Niektórzy przez całe życie mają ciśnienie na poziomie 90/60 mmHg lub nawet nieco niższe i czują się doskonale. Dotyczy to zwłaszcza młodych kobiet, osób szczupłych, aktywnych fizycznie oraz sportowców. Jeśli niskie ciśnienie nie powoduje żadnych objawów, zwykle nie wymaga leczenia. Znacznie ważniejsze od samego wyniku jest to, jak funkcjonuje organizm.
Objawy, których nie warto lekceważyć
Niedociśnienie może dawać różne objawy, zwłaszcza gdy dochodzi do zbyt małego przepływu krwi przez mózg i inne narządy.
Do najczęstszych należą:
- zawroty głowy,
- uczucie osłabienia,
- przewlekłe zmęczenie,
- senność,
- problemy z koncentracją,
- mroczki przed oczami,
- zimne dłonie i stopy,
- nudności,
- omdlenia lub zasłabnięcia.
Objawy często nasilają się po gwałtownym wstaniu z łóżka lub krzesła, podczas upałów, po intensywnym wysiłku czy w przypadku odwodnienia.
Niskie ciśnienie po wstaniu? To niedociśnienie ortostatyczne
Niektóre osoby odczuwają zawroty głowy wyłącznie po zmianie pozycji z leżącej lub siedzącej na stojącą. To tzw. niedociśnienie ortostatyczne.
Dochodzi do niego wtedy, gdy organizm nie nadąża z odpowiednim dostosowaniem ciśnienia do zmiany pozycji ciała. W efekcie przez chwilę do mózgu dociera mniej krwi, co powoduje zawroty głowy, osłabienie, a czasem omdlenie.
Ryzyko wzrasta u osób starszych, odwodnionych, przyjmujących niektóre leki oraz cierpiących na choroby układu nerwowego.
Przyczyny niskiego ciśnienia
Przyczyn niedociśnienia może być wiele. Nie zawsze oznacza ono chorobę.
Najczęściej niskie ciśnienie to efekt niedostatecznego nawodnienia, długotrwałego stania lub wysokiej temperatury. Niższe ciśnienie towarzyszy też kobietom w ciąży, osobom po intensywnym wysiłku fizycznym ale także chorym, którzy przyjmują np. leki moczopędne.
Zdarza się jednak, że niskie ciśnienie jest objawem poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak:
- choroby serca,
- zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy czy niewydolność nadnerczy),
- zakażenia,
- znaczna utrata krwi,
- ciężkie reakcje alergiczne.
Dlatego zawsze należy zwracać uwagę na okoliczności, w jakich pojawiły się objawy.
Kiedy niskie ciśnienie staje się niebezpieczne?
Szczególną uwagę powinny zwrócić sytuacje, gdy niedociśnieniu towarzyszą:
- omdlenia,
- silny ból w klatce piersiowej,
- duszność,
- zaburzenia świadomości,
- splątanie,
- bardzo szybkie lub nieregularne bicie serca,
- zimny pot i bladość,
- nagły spadek ciśnienia po urazie lub krwotoku.
Takie objawy mogą świadczyć o stanie zagrożenia życia i wymagają pilnej pomocy medycznej. Niepokojące jest również nagłe pojawienie się bardzo niskiego ciśnienia u osoby, która wcześniej miała prawidłowe wartości.
Prawidłowy pomiar ciśnienia tętniczego
Jednorazowy pomiar nie zawsze odzwierciedla rzeczywistą sytuację. Aby wynik był wiarygodny, warto pamiętać o kilku zasadach:
- odpocząć przez około 5 minut przed pomiarem,
- siedzieć wygodnie z podpartymi plecami,
- oprzeć rękę na wysokości serca,
- nie pić kawy ani nie palić papierosów przez co najmniej 30 minut przed badaniem,
- wykonać dwa pomiary w odstępie 1-2 minut.
Jeżeli wyniki często są niskie lub pojawiają się objawy, warto prowadzić dzienniczek pomiarów i pokazać go lekarzowi.
Co pomaga przy niskim ciśnieniu?
Jeśli niedociśnienie nie jest związane z chorobą, często wystarczają zmiany stylu życia.
Lekarze najczęściej zalecają:
- picie odpowiedniej ilości płynów,
- unikanie odwodnienia, szczególnie podczas upałów,
- powolne wstawanie z łóżka,
- regularną aktywność fizyczną,
- noszenie pończoch uciskowych w wybranych przypadkach,
- spożywanie mniejszych, ale częstszych posiłków.
Niektórym osobom pomaga również filiżanka kawy lub herbaty, ponieważ kofeina może przejściowo podnosić ciśnienie. Nie jest to jednak metoda leczenia i nie zastępuje diagnostyki.
W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować o zastosowaniu leczenia farmakologicznego, zwłaszcza jeśli objawy są nasilone i utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Konsultacji wymagają przede wszystkim sytuacje, gdy niskie ciśnienie pojawiło się nagle, regularnie dochodzi do omdleń albo wtedy, gdy zawroty głowy utrudniają codzienne funkcjonowanie. Konsultacja jest potrzebna także wtedy, gdy objawom towarzyszy ból w klatce piersiowej lub duszność.
Jeśli nie występują żadne czynniki obniżające ciśnienie, pojawiają się powyższe objawy a ciśnienie nie poprawia się mimo odpowiedniego nawodnienia i odpoczynku, również warto udać się do lekarza rodzinnego.
Może on wówczas zlecić badania krwi, EKG, ocenę pracy serca lub diagnostykę hormonalną, aby ustalić przyczynę problemu.
Nie bagatelizuj objawów niskiego ciśnienia
Niskie ciśnienie samo w sobie nie musi oznaczać choroby. U wielu osób jest naturalną cechą organizmu i nie powoduje żadnych dolegliwości. Jeśli jednak towarzyszą mu zawroty głowy, omdlenia, osłabienie lub pojawia się nagle, warto skonsultować się z lekarzem.
Regularne pomiary ciśnienia, odpowiednie nawodnienie i zwracanie uwagi na sygnały wysyłane przez organizm pozwalają wcześnie wykryć ewentualne problemy i uniknąć groźnych powikłań.
Źródła:
- https://journals.viamedica.pl/arterial_hypertension/article/download/12811/10591
- https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/200804_Geriatria_006.pdf
