Spis treści:
- Zawał serca częstszy w święta - co mówią badania?
- Dlaczego święta obciążają serce?
- Jak zmniejszyć ryzyko zawału w okresie świątecznym?
- Zwiastuny zawału - kiedy reagować?
Zawał serca częstszy w święta - co mówią badania?
Jedno z najbardziej znanych badań, opublikowane w czasopiśmie Circulation, wykazało, że liczba zgonów z powodu chorób serca znacząco wzrasta w okresie od Bożego Narodzenia do Nowego Roku. Podobne wnioski płyną z analiz przeprowadzonych w USA, Kanadzie i Europie, gdzie 25 i 26 grudnia należą do dni o najwyższej liczbie incydentów sercowo-naczyniowych w całym roku. Równie wysoki odsetek incydentów sercowych notuje się 1 stycznia.
Naukowcy zwracają uwagę, że z jednej strony wpływ na zwiększoną liczbę przypadków sercowych ma niska temperatura oraz sezon infekcyjny, a z drugiej strony kluczowy jest styl życia w okresie świątecznym.
Nadmierne jedzenie, alkohol, brak snu, stres oraz nagłe zmiany codziennej rutyny to czynniki, które zwiększają ryzyko zawału serca zwłaszcza u osób z nadciśnieniem, miażdżycą czy cukrzycą.
Dlaczego święta obciążają serce?
W czasie Bożego Narodzenia zmienia się dieta: na stole królują potrawy tłuste, ciężkostrawne, słone oraz słodkie i wysokokaloryczne.
Zjadane, większe niż na co dzień, porcje powodują gwałtowny wzrost poziomu cukru i lipidów we krwi, a także podnoszą ciśnienie tętnicze. Alkohol dodatkowo rozszerza naczynia krwionośne, zaburza rytm serca i sprzyja odwodnieniu.
Nie bez znaczenia pozostaje także stres - przygotowania do świąt, sprzątanie, zakupy, gotowanie oraz presja "idealnych świąt" powodują zmęczenie fizyczne i psychiczne. U wielu osób dochodzi także do skrócenia czasu snu, co zwiększa ryzyko ostrych incydentów sercowych.
Jak zmniejszyć ryzyko zawału w okresie świątecznym?
Dobra wiadomość jest taka, że ryzyko zawału serca w święta można realnie ograniczyć. Kluczowe są proste, ale konsekwentnie stosowane zasady.
Jedz z umiarem
Nie musisz rezygnować z tradycyjnych potraw, ale zachowaj rozsądek. Nakładaj mniejsze porcje, jedz wolniej i unikaj dokładek. Staraj się, aby na stole pojawiły się także warzywa, ryby i lżejsze dania.
Nie przemęczaj się przygotowaniami
Nie wszystko musi być perfekcyjne. Podziel obowiązki między domowników, część potraw kup gotowych lub przygotuj je wcześniej. Przemęczenie i dźwiganie ciężkich zakupów mogą być groźne zwłaszcza dla osób z chorobami serca.
Dbaj o sen i odpoczynek
Postaraj się spać co najmniej 7 godzin na dobę. Krótki spacer po posiłku, chwila ciszy czy świadome oddychanie pomagają obniżyć poziom stresu i ciśnienie krwi. Przygotowania warto zacząć na kilka dni przed świętami, by rozłożyć obowiązki i nie obciążać organizmu.
Nie przerywaj leczenia
W święta łatwo zapomnieć o lekach, tymczasem regularne przyjmowanie preparatów na nadciśnienie, cukrzycę czy choroby serca jest kluczowe dla bezpieczeństwa. Leki przyjmuj o stałej porze i bez względu na listę zadań do zrobienia - konsekwentnie trzymaj się harmonogramu leczenia.
Uważaj na alkohol
Nadmiar alkoholu znacząco obciąża serce. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie alkoholu z obfitymi posiłkami i brakiem snu. Całkowicie zrezygnuj z napojów procentowych, jeśli na stałe przyjmujesz leki na serce czy nadciśnienie.
Zwiastuny zawału - kiedy reagować?
Ból w klatce piersiowej, duszność, zimne poty, nudności czy ból promieniujący do ramienia lub żuchwy to objawy, których nie wolno bagatelizować - także w święta. Szybka pomoc medyczna może uratować życie.
Okazuje się, że pacjenci w okresie świątecznym częściej rezygnują z pomocy medycznej - nie chcą psuć świąt najbliższym lub obawiają się długiego czasu oczekiwania w szpitalu, dlatego nie decydują się na wizytę u lekarza.
To duży błąd, ponieważ bóle w klatce piersiowej czy silne bóle głowy z zawrotami i wymiotami mogą zwiastować stan zagrożenia życia i bez względu na święta - należy niezwłocznie udać się do lekarza.
Warto też pamiętać, że w czasie świąt można skorzystać z pomocy lekarskiej także w innych stanach chorobowych - wówczas należy udać się z najbliższej placówki, w której znajduje się Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna.
Źródła
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/01.CIR.0000151424.02045.F7?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%20%200pubmed
- https://kardiologia.mp.pl/wiadomosci/200543,wieksze-ryzyko-zawalu-serca-w-wigilie
