Spis treści:
- Ciśnienie tętnicze i cholesterol - podstawowe wskaźniki zdrowia serca
- Badanie, które może wykryć zagrożenie wcześniej
- Co oznaczają zwapnienia w tętnicach?
- W tym wieku warto zrobić badanie
- Badanie tętnic serca - przebieg badania
- Wczesne wykrycie zmniejsza ryzyko zawału
Ciśnienie tętnicze i cholesterol - podstawowe wskaźniki zdrowia serca
Podstawą profilaktyki chorób serca jest regularne sprawdzanie najważniejszych parametrów zdrowotnych. Należą do nich przede wszystkim ciśnienie tętnicze oraz poziom cholesterolu we krwi.
Zbyt wysokie ciśnienie tętnicze powoduje nadmierne obciążenie ścian tętnic. W dłuższej perspektywie może prowadzić do ich uszkodzenia, co sprzyja odkładaniu się w nich złogów tłuszczowych i powstawaniu blaszki miażdżycowej.
Podobną rolę odgrywa podwyższony poziom cholesterolu LDL, który może gromadzić się w ścianach naczyń krwionośnych. Z czasem prowadzi to do powstawania zmian miażdżycowych, które zwężają światło tętnic i utrudniają przepływ krwi.
Jednak, jak podkreślają kardiolodzy, same wyniki badań krwi czy pomiar ciśnienia nie zawsze pokazują pełny obraz ryzyka chorób serca.
Zobacz również:
Badanie, które może wykryć zagrożenie wcześniej
Jednym z badań, które coraz częściej polecają lekarze, jest skan wapnia w tętnicach wieńcowych, czyli tzw. coronary calcium scan. To szybkie i nieinwazyjne badanie tomografii komputerowej, które pozwala sprawdzić, czy w tętnicach pojawiły się zwapnienia.
Wapń odkłada się w miejscach, gdzie tworzy się blaszka miażdżycowa. Jego obecność w tętnicach jest więc markerem zmian miażdżycowych i rozwoju choroby wieńcowej.
Podczas badania lekarze obliczają tzw. wynik wapniowy (calcium score), który pokazuje ilość zwapnień w tętnicach. Im wyższy wynik, tym większe ryzyko choroby serca w przyszłości.
Badanie pozwala zobaczyć coś, czego nie pokazują standardowe testy. Nawet osoby z prawidłowym poziomem cholesterolu i prawidłowym ciśnieniem mogą mieć już zmiany w tętnicach.
Takie skanowanie tętnic pod kątem oceny odłożonego wapnia zalecane jest osobom, u których nie ma innych objawów choroby wieńcowej, ale znajdują się one w grupie ryzyka. Zazwyczaj badanie to wykonywane jest u kobiet między 50. a 75. rokiem życia, a u mężczyzn wcześniej - między 40. a 75. rokiem życia.
Co oznaczają zwapnienia w tętnicach?
Zwapnienia w tętnicach są związane z procesem powstawania blaszki miażdżycowej. To właśnie ona stopniowo zwęża światło naczyń krwionośnych i utrudnia przepływ krwi.
Obecność wapnia w tętnicach oznacza, że w naczyniach znajduje się już nagromadzona blaszka miażdżycowa. Im więcej zwapnień, tym większe prawdopodobieństwo, że w przyszłości może dojść do poważnych problemów z krążeniem.
Jeśli blaszka miażdżycowa znacznie zwęzi tętnicę lub dojdzie do jej pęknięcia i powstania zakrzepu, może to doprowadzić do zawału serca.
Właśnie dlatego wykrycie zwapnień jest ważnym sygnałem ostrzegawczym, bowiem pozwala wdrożyć działania profilaktyczne zanim pojawią się objawy choroby.
W tym wieku warto zrobić badanie
Według kardiologów badanie zwapnień w tętnicach jest szczególnie przydatne u osób między 40. a 79. rokiem życia, które mają umiarkowane ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Lekarze mogą zalecić je zwłaszcza osobom, które:
- mają podwyższony poziom cholesterolu,
- cierpią na nadciśnienie tętnicze,
- mają cukrzycę,
- palą papierosy,
- mają w rodzinie przypadki chorób serca w młodym wieku.
Badanie może pomóc dokładniej ocenić indywidualne ryzyko zawału i zdecydować, czy konieczne jest np. wdrożenie leczenia obniżającego cholesterol lub intensywniejsza profilaktyka.
Badanie tętnic serca - przebieg badania
Skan wapnia w tętnicach to badanie krótkie i nieinwazyjne. Wykonuje się je przy użyciu tomografii komputerowej. Cała procedura trwa zazwyczaj kilka minut i nie wymaga specjalnego przygotowania.
Podczas badania aparat wykonuje serię zdjęć serca, dzięki którym można wykryć nawet niewielkie ilości wapnia w tętnicach. Na podstawie obrazu lekarz oblicza tzw. wynik wapniowy (CAC score), który określa stopień zwapnienia naczyń.
Interpretacja wyniku jest prosta:
- 0 punktów - brak zwapnień i bardzo niskie ryzyko choroby wieńcowej,
- niewielki wynik - niewielkie zmiany miażdżycowe,
- wysoki wynik (np. powyżej 300) - duża ilość zwapnień i wysokie ryzyko zawału serca.
Wysoki wynik nie oznacza, że zawał jest nieunikniony, ale wskazuje, że konieczna jest dokładniejsza diagnostyka i działania profilaktyczne.
Wczesne wykrycie zmniejsza ryzyko zawału
Wiedza o stanie naczyń krwionośnych pozwala odpowiednio wcześnie wprowadzić zmiany w stylu życia i leczeniu. Mogą one obejmować m.in. obniżanie poziomu cholesterolu, kontrolę ciśnienia tętniczego, zmianę diety czy zwiększenie aktywności fizycznej.
W wielu przypadkach wykrycie zwapnień w tętnicach staje się momentem przełomowym dla pacjentów, którzy zaczynają bardziej świadomie dbać o zdrowie serca.
Profilaktyka pozostaje najskuteczniejszym sposobem walki z chorobami układu krążenia. Regularne badania, kontrola cholesterolu i ciśnienia tętniczego oraz zdrowy styl życia mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zawału serca i innych poważnych powikłań.
Źródło:
- https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/viewFile/24003/19188
- https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/ryzyko/58839,co-to-jest-miazdzyca-i-jaki-jest-jej-zwiazek-z-nadcisnieniem-tetniczym
