Spis treści:
- Drżenie spoczynkowe
- Problemy z węchem
- Pisanie małymi literami
- Spadki ciśnienia przy wstawaniu
- Wpatrywanie się w jeden punkt
- Depresja
Drżenie spoczynkowe
Drżenie to prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny sygnał, kojarzony z chorobą Parkinsona. Zazwyczaj zaczyna się dyskretnie: od rytmicznego, niekontrolowanego ruchu palców, dłoni, a czasem nawet brody.
Bardzo charakterystycznym przejawem jest tzw. kręcenie pigułek, czyli specyficzne pocieranie kciukiem o palec wskazujący, przypominające rolowanie małego przedmiotu. Co istotne, wczesne drżenie parkinsonowskie ma naturę spoczynkową, co oznacza, że jest najbardziej widoczne, gdy pacjent siedzi spokojnie lub odpoczywa.
Zobacz również:
Problemy z węchem
Okazuje się, że choroba Parkinsona potrafi o sobie znać w sposób zupełnie nieoczywisty, na długo przed tym, zanim pojawią się jakiekolwiek trudności z ruchem. Jednym z takich sygnałów jest osłabienie lub niemal całkowity zanik zmysłu powonienia.
Statystyki są tu bezlitosne - problem ten dotyczy nawet ponad 90 proc. pacjentów i co ciekawe, potrafi wyprzedzić typowe drżenie czy sztywność mięśni o całe lata.
Warto jednak wiedzieć, że stopień utraty węchu nie idzie w parze z zaawansowaniem samej choroby. Medycyna zna przypadki, w których osoby ze świeżą diagnozą niemal zupełnie nie czują zapachów, podczas gdy inni, zmagający się z chorobą od dekady, nie mają żadnego problemu z powonieniem.
Pisanie małymi literami
Ciekawym, choć rzadko wspominanym znakiem choroby, który dotyczy nawet trzech na czterech pacjentów, jest zmiana charakteru pisma. W medycynie zjawisko to nazywamy mikrografią. Polega ono na tym, że litery pisane przez pacjenta z czasem stają mniejsze, ciaśniejsze i trudniejsze do rozczytania, a ich linia może sprawiać wrażenie "poszarpanej" lub drżącej.
Ta zmiana nie wynika z roztargnienia, lecz bezpośrednio ze sztywności mięśni i trudności w kontrolowaniu precyzyjnych ruchów dłoni. Co istotne, sposób pisania dostarcza cennych informacji o aktualnym stanie układu nerwowego: przy dobrze dobranych dawkach leków mikrografia zazwyczaj ustępuje, a litery odzyskują swój dawny kształt.
Spadki ciśnienia przy wstawaniu
Następnym możliwym wczesnym przejawem choroby Parkinsona mogą być zawroty głowy towarzyszące wstawaniu z łóżka czy fotela. To moment, w którym ciśnienie tętnicze gwałtownie spada tuż po pionizacji ciała, co objawia się mroczkami przed oczami, osłabieniem, a czasem nawet groźnym upadkiem.
W przebiegu choroby Parkinsona dzieje się tak głównie dlatego, że układ nerwowy ma trudności z błyskawicznym zwężeniem naczyń krwionośnych i dostosowaniem pracy serca do nowej pozycji.
Wynika to z osłabionego unerwienia noradrenergicznego, które w sprawnie działającym organizmie odpowiada za to, by krew docierała do mózgu bez przeszkód, nawet gdy gwałtownie zmienia się ułożenie ciała.
Wpatrywanie się w jeden punkt
Wśród mniej znanych objawów, które mogą towarzyszyć chorobie Parkinsona, znajdują się tak zwane napady wejrzeniowe. Choć brzmią tajemniczo, w praktyce polegają na tym, że pacjent zastyga w bezruchu, wpatrując się uporczywie w jeden punkt. Taki stan potrafi trwać od kilku minut do nawet kilku godzin, co dla osoby postronnej może wyglądać na chwilowe ,,wyłączenie się" lub głębokie zamyślenie.
U podłoża tego zjawiska leży dystonia, czyli bolesne i mimowolne skurcze mięśni, które potrafią dosłownie unieruchomić ciało w jednej pozycji. To trudny moment, w którym pacjent traci kontrolę nad własnym spojrzeniem i postawą.
Depresja
Warto otwarcie mówić o tym, że choroba Parkinsona to nie tylko wyzwanie dla ciała, ale też ogromne obciążenie dla psychiki. Statystyki pokazują, że nawet co drugi pacjent zmaga się z obniżonym nastrojem lub pełnoobjawową depresją. Choć nauka wciąż szuka jednoznacznej odpowiedzi, dlaczego te dwa stany tak często idą w parze, głównych przyczyn upatruje się w chemii mózgu.
Spadek poziomu dopaminy, noradrenaliny i serotoniny, czyli naturalnych regulatorów nastroju, wpływa na rozregulowanie nastroju.
Do zmian biologicznych dochodzi też naturalny lęk i frustracja związane z codziennym zmaganiem się z objawami, które bywają trudne do zaakceptowania. To całkowicie zrozumiałe, że w obliczu takich zmian poczucie bezradności bierze górę.
Ważne jednak, by nie zostawać z tym samemu i nie traktować smutku jako ,,obowiązkowego" elementu choroby. Współczesna medycyna pozwala skutecznie wspierać pacjentów nie tylko ruchowo, ale i emocjonalnie, pomagając odzyskać równowagę i siłę do dalszego działania.
Źródła:
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9447473/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24322062/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32716319/
