Spis treści:
- Otępienie z ciałkami Lewy'ego - co to za choroba?
- Jak może objawiać się otępienie z ciałkami Lewy'ego?
- Z czym można pomylić otępienie z ciałkami Lewy'ego?
- Czy otępienie z ciałkami Lewy'ego da się wyleczyć?
- Jakie jest rokowanie w przypadku otępienia z ciałkami Lewy'ego?
Otępienie z ciałkami Lewy'ego - co to za choroba?
Otępienie z ciałami Lewy'ego to postępujące zaburzenie neurodegeneracyjne, w którym dochodzi do odkładania się w komórkach nerwowych nieprawidłowych białek, nazywanych właśnie ciałami Lewy'ego. Wspomniane zmiany pojawiają się przede wszystkim w korze mózgowej i strukturach odpowiedzialnych za kontrolę ruchu, co tłumaczy charakterystyczne połączenie objawów: spowolnienia ruchowego, zaburzeń pamięci i myślenia oraz omamów wzrokowych.
Szacuje się, że choroba stanowi ok. 10 do 15 proc. przypadków otępienia, co czyni ją jedną z najczęstszych przyczyn zaburzeń poznawczych zaraz po chorobie Alzheimera.
Niestety nauka wciąż nie jest w stanie wskazać czynników, mogą odpowiadać za rozwój opisywanej demencji. Zakłada się, że znaczenie mogą mieć czynniki genetyczne, wpływy środowiskowe oraz zmiany zachodzące w mózgu wraz z wiekiem, ale bez dalszych badań, które jednoznacznie potwierdziłby te przypuszczenia, wspomniane teorie pozostają w sferze domysłów.
Jak może objawiać się otępienie z ciałkami Lewy'ego?
Objawy otępienia z ciałami Lewy'ego tworzą charakterystyczną mieszankę zmian psychicznych, neurologicznych i poznawczych, które mogą zmieniać się z dnia na dzień.
Do najbardziej typowych należą omamy wzrokowe, zwykle bardzo wyraźne i szczegółowe, które pojawiają się u większości chorych i często towarzyszą im przekonania oderwane od rzeczywistości. Zdarzają się też zaburzenia zachowania w czasie snu REM oraz silna nadwrażliwość na niektóre leki przeciwpsychotyczne (ich zażycie może wyraźnie pogorszyć stan pacjenta).
Co się tyczy aspektów związanych z poruszaniem się: choroba może przypominać łagodniejszą postać Parkinsona, ruchy pacjentów stają się spowolnione, głos cichszy, twarz mniej ekspresyjna, a utrzymanie równowagi staje się prawdziwym wyzwaniem, dlatego też łatwiej o upadki.
Chorym przytrafiają się także omdlenia i krótkie epizody zaburzeń świadomości. Niejednokrotnie pierwszym sygnałem świadczącym o tym, że dzieje się coś niepokojącego są, zgłaszane przez pacjenta są problemy z koncentracją, planowaniem i orientacją przestrzenną, podczas gdy pamięć epizodyczna pozostaje stosunkowo dobra.
Charakterystyczne są też wyraźne wahania sprawności umysłowej - jednego dnia kontakt z chorym jest dobry, podczas gdy następnego pacjent może sprawiać wrażenie zagubionego i spowolnionego.
Z czym można pomylić otępienie z ciałkami Lewy'ego?
Choroba bywa trudna do rozpoznania, ponieważ jej obraz kliniczny może przypominać zarówno chorobę Parkinsona, jak i chorobę Alzheimera. Jednym z elementów, które pomagają w diagnostyce, jest tzw. "reguła 12 miesięcy": jeśli objawy otępienia pojawiają się dopiero po roku (lub jeszcze dłuższym czasie) po wystąpieniu objawów parkinsonizmu, częściej rozpoznaje się otępienie w przebiegu choroby Parkinsona; jeśli natomiast zaburzenia poznawcze występują wcześniej lub rozwijają się równocześnie z objawami ruchowymi - bardziej prawdopodobne jest otępienie z ciałami Lewy'ego.
Czy otępienie z ciałkami Lewy'ego da się wyleczyć?
Niestety odpowiedź na to pytanie może okazać się trudna do przyjęcia zarówno dla samego chorego, jak i dla jego bliskich, bo w przypadku tego rodzaju otępienia nie ma skutecznego leczenia przyczynowego - nie da się cofnąć choroby.
Można natomiast łagodzić objawy i poprawiać komfort życia chorego. W terapii najczęściej stosuje się inhibitory acetylocholinoesterazy, np. rywastygminę, które mogą spowolnić pogorszenie funkcji poznawczych.
Jeśli pojawiają się zaburzenia psychiczne wymagające leków przeciwpsychotycznych, stosuje się je bardzo ostrożnie, ze względu na wspomnianą już nadwrażliwość na klasyczne neuroleptyki, która może dotykać nawet połowy pacjentów dotkniętych chorobą. W takich sytuacjach preferuje się kwetiapinę z grupy neuroleptyków II generacji. Żeby złagodzić objawy depresyjne, neurolodzy przepisują swoim pacjentom leki z grupy SSRI.
Jakie jest rokowanie w przypadku otępienia z ciałkami Lewy'ego?
Rokowanie w otępieniu z ciałami Lewy'ego jest niestety poważne - średnia długość życia po postawieniu diagnozy wynosi 5-8 lat. Choroba niesie ze sobą realne ryzyko powikłań, takich jak upadki i złamania, problemy z połykaniem, infekcje czy depresja, które stanowią dodatkowe obciążenia dla pacjenta.
To wszystko sprawia, że codzienne życie chorego i jego bliskich staje się pełne wyzwań. Właśnie dlatego celem leczenia jest nie tyle dążenie do remisji choroby, co zadbanie o bezpieczeństwo chorego i staranie się, by zapewnić mu jak największy komfort życia.
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482441/
- https://www.mp.pl/interna/chapter/B01.IX.E.4.
