Spis treści:
- Czym są szumy uszne i skąd się biorą?
- Głośna muzyka - największy wróg słuchu
- Słuchawki w uszach nawet codziennie - rosnący problem
- Stres i przemęczenie to także wrogowie słuchu
- Nadmiar kofeiny a szumy uszne
- Wpływ snu na słuch
- Niewłaściwe czyszczenie uszu
- Kiedy szumy uszne powinny zaniepokoić?
- Codzienne nawyki, które chronią słuch
Czym są szumy uszne i skąd się biorą?
Szumy uszne to subiektywne odczuwanie dźwięków bez zewnętrznego źródła. Mogą mieć różny charakter: od delikatnego szumu, przez piski, aż po intensywne dzwonienie. Powstają najczęściej na skutek zaburzeń w funkcjonowaniu ucha wewnętrznego.
Jedną z głównych przyczyn jest uszkodzenie komórek rzęsatych w ślimaku ucha. To właśnie one odpowiadają za odbieranie dźwięków. Przekształcają one fale dźwiękowe w sygnały elektryczne, które są przesyłane do mózgu. Gdy komórki te ulegają przeciążeniu lub zniszczeniu, mózg może "uzupełniać" brak sygnału, generując własne dźwięki. To właśnie stąd najczęściej biorą się szumy uszne.
Zobacz również:
Głośna muzyka - największy wróg słuchu
Jednym z najczęstszych powodów pojawiania się pisków w uszach jest nadmierna ekspozycja na hałas. Dotyczy to nie tylko koncertów czy klubów, ale także codziennego słuchania muzyki w słuchawkach. Coraz więcej osób korzysta ze słuchawek dousznych, słuchając dźwięków z nich płynących nawet przez kilka godzin.
Ten nawyk sprawia, że o wiele szybciej może dojść do uszkodzenia komórek rzęsatych. Co ważne - nawet jednorazowe narażenie uszu na głośne dźwięki, może prowadzić do występowania pisków lub dzwonienia w uszach. Choć objaw ten jest przejściowy, im częściej słuchamy głośno muzyki, tym częściej będzie on nawracał, w konsekwencji doprowadzając do trwałego uszkodzenia słuchu.
Słuchawki w uszach nawet codziennie - rosnący problem
Wiele osób używa słuchawek przez kilka godzin dziennie - w pracy, podczas spaceru czy treningu. Problemem nie jest samo ich używanie, ale sposób, w jaki z nich korzystamy.
Długotrwałe słuchanie, nawet umiarkowanie głośnych dźwięków powoduje zmęczenie aparatu słuchowego. Z czasem może to prowadzić do:
- nadwrażliwości na dźwięki,
- szumów usznych,
- pogorszenia słuchu.
Bezpieczna zasada to tzw. reguła 60/60 - nie więcej niż 60 proc. maksymalnej głośności przez maksymalnie 60 minut bez przerwy.
Stres i przemęczenie to także wrogowie słuchu
Choć może to zaskakiwać, szumy uszne często nasilają się w okresach stresu. Układ nerwowy i słuchowy są ze sobą powiązane, dlatego napięcie psychiczne może wpływać na odbiór dźwięków.
Przewlekły stres może bowiem zwiększać wrażliwość na bodźce i tym samym nasilać odczuwanie szumów czy pisków. Przeciążony układ nerwowy ma też problem ze "zignorowaniem" tych dźwięków, co dodatkowo jest źródłem stresu.
W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie problemy ze słuchem mogą być bardziej dokuczliwe, gdy jesteśmy przemęczeni.
Nadmiar kofeiny a szumy uszne
Codzienne nawyki żywieniowe również mogą mieć znaczenie. Nadmiar kofeiny, alkoholu czy nikotyny wpływa na ukrwienie ucha wewnętrznego i układ nerwowy. Gorsze krążenie krwi może powodować nasilenie szumów usznych i zwiększyć wrażliwość na dźwięki.
Oprócz tego osobom, które palą albo nadużywają alkoholu może towarzyszyć nawracające uczucie zatkanego ucha, co również jest spowodowane osłabionym krążeniem.
Wpływ snu na słuch
Niewyspanie to kolejny czynnik, który może pogarszać stan słuchu. Organizm pozbawiony regeneracji gorzej radzi sobie z przetwarzaniem bodźców, ma mniejsze zdolności do regulowania emocji i relaksu w ciągu dnia.
Chroniczne niewyspanie może zatem być przyczyną pisków i szumów usznych.
Niewłaściwe czyszczenie uszu
Prawidłowe czyszczenie uszu to temat, który wciąż powraca, jednak wciąż nie każdy potrafi prawidłowo dbać o higienę uszu. Popularne patyczki higieniczne mogą przynieść więcej szkody niż pożytku, bowiem zamiast usuwać woskowinę, bardzo często ją ubijają i przesuwają głębiej. To może powodować:
- uczucie zatkania ucha,
- pogorszenie słuchu,
- nasilenie szumów.
W skrajnych przypadkach może dojść nawet do uszkodzenia przewodu słuchowego. Patyczkami można z powodzeniem czyścić zewnętrzną część ucha, a do środka warto stosować specjalne płyny, które mają za zadanie rozpuścić zalegającą woskowinę.
Kiedy szumy uszne powinny zaniepokoić?
Choć wiele przypadków ma charakter przejściowy, są sytuacje, w których warto zgłosić się do lekarza. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy:
- szumy utrzymują się dłużej niż kilka dni,
- są jednostronne,
- towarzyszy im pogorszenie słuchu lub zawroty głowy,
- pojawiły się nagle i bez wyraźnej przyczyny.
Codzienne nawyki, które chronią słuch
Dbanie o słuch nie wymaga radykalnych zmian, ale konsekwencji. Najważniejsze to ograniczenie hałasu, robienie przerw od słuchawek i dbanie o regenerację organizmu.
Warto także unikać bardzo głośnych miejsc i kontrolować poziom stresu. Bardzo ważne jest, aby regularnie badać słuch zwłaszcza wtedy, gdy pojawiają się niepokojące objawy, bo ich ignorowanie może prowadzić do trwałych problemów zdrowotnych.
Źródła:
- https://www.nowaaudiofonologia.pl/pdf-202373-127772?filename=Problemy-ze-sluchem--w-ty.pdf
- https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/show.html?id=225010
- https://www.nowaaudiofonologia.pl/pdf-128830-55945?filename=55945.pdf
