5 ważnych powodów wskazujących na to, że musisz udać się do okulisty i wykonać badanie wzroku

Wizyta u okulisty powinna być wpisana w kalendarz każdego, kto dba o swoje zdrowie, podobnie jak badania okresowe. Sprawdź, kiedy pogorszenie się widzenia jest sygnałem oznaczającym konieczność odwiedzenia gabinetu okulistycznego.

Zapytaliśmy dr Victora Derhartuniana z Kliniki Laserowej Korekcji Wzroku Swisslaser w Warszawie o najważniejsze powody wskazujące na to, czy musimy udać się do okulisty i wykonać badanie wzroku.

Każda zmiana ostrości widzenia wymaga wizyty u lekarza okulisty. Konieczne jest stwierdzenie czy w grę wchodzi wada wzroku, czy tylko nadmierne zmęczenie oczu. Komputerowe badanie wzroku, czyli autorefraktometria to zautomatyzowane, sterowane przez komputer badanie wady refrakcji. W rutynowym badaniu wzroku przed doborem okularów korekcyjnych/soczewek kontaktowych najczęściej nie podaje się leków znoszących akomodację, ale jeśli jest taka potrzeba, można to zrobić.

Lekarz przeprowadzi badanie, aby stwierdzić, czy za problemy ostrością wzroku nie odpowiada:

• krótkowzroczność,
• nadwzroczność (dalekowzroczność),
• astygmatyzm.

Jeśli stwierdzi pogorszenie widzenia wywołane wadą wzroku, rozpocznie procedurę doboru okularów korekcyjnych albo szkieł kontaktowych. Badanie wzroku autorefraktometrem jest bezbolesne i odbywa się jako rutynowe podczas każdej wizyty u okulisty. Pomaga określić rodzaj i wielkość wady i wykryć niepokojące zmiany w gałce ocznej.

Najczęstszą przyczyną krzywienia się i falowania obrazu jest astygmatyzm, ale może to być także objaw poważnej choroby. Astygmatyzm to problem z widzeniem wynikający z wadliwie zbudowanej rogówki lub soczewki. Układ optyczny oka nie jest w stanie prawidłowo skupić promieni świetlnych na siatkówce i pojawiają się takie dolegliwości, jak: rozmyte widzenie, falowanie obrazu, zaburzenia poczucia przestrzeni, krzywienie się linii prostych.

Specjalista bez problemu stwierdzi, czy ma do czynienia z astygmatyzmem, który często towarzyszy krótko- i dalekowzroczności czy np. pierwszymi objawami zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) - jednej z najpoważniejszych chorób narządu wzroku. Wśród objawów wskazujących na AMD wymienia się także:

• ubytki w polu widzenia centralnego, czyli "na wprost",
• jasna bądź ciemna plamka na środku pola widzenia (tzw. mroczek centralny),
• wrażenie mniejszego kontrastu kolorów.

Na wczesnym etapie rozwoju postaci suchej AMD (nieneowaskularnej) choroba charakteryzuje się powolnym i bezbolesnym postępem, dlatego łatwo zignorować objawy. Proces chorobowy toczy się niezauważalnie i w końcu dochodzi do powolnego zaniku fotoreceptorów, tzw. czopków, które biorą udział w procesie widzenia.  Zaniedbana i nieleczona postać sucha AMD może prowadzić do rozwoju choroby w kierunku postaci wysiękowej. W przypadku AMD w postaci wysiękowej/mokrej (neowaskularnej) znaczące pogorszenie widzenia może nastąpić gwałtownie, nawet w ciągu kilku dni i w tym przypadku nie wolno rezygnować z wizyt u specjalisty.

Badanie okulistyczne mające na celu potwierdzenie bądź wykluczenie AMD obejmuje:

• badanie ostrość widzenia,
• badanie oka w lampie szczelinowej,
• badanie dna oka,
• OTC (koherentna tomografia oka),
• AF (angiografia fluoresceinowa).

Wczesne zdiagnozowanie AMD pozwala na uniknięcie utraty wzroku. Warto udać się do specjalisty, kiedy tylko zaobserwujemy pierwsze zniekształcenia w polu widzenia, ponieważ w leczeniu zwyrodnienia plamki żółtej we wczesnym stadium wykorzystuje się Laser 2RT (Retinal Rejuvenation Therapy), który daje doskonałe efekty.

Zniekształcenia widzenia mogą być także pierwszymi objawami zaćmy lub jaskry. Obie choroby nazywane są "podstępnymi złodziejkami wzroku", ponieważ mogą rozwijać się latami, nie dając na tyle spektakularnych objawów, aby zmotywowały nas do proszenia lekarza pierwszego kontaktu o skierowanie do okulisty albo udanie się na wizytę do prywatnego gabinetu. Niestety, im dłużej odwlekamy sprawdzenie, czy nie mamy zaćmy lub jaskry, tym większe spustoszenie choroba robi w naszych oczach.

Jeśli pracujesz przy komputerze, w zamkniętym klimatyzowanym pomieszczeniu i nie robisz sobie przerw na to, żeby popatrzeć w dal i dać oczom odpocząć, możesz odczuwać zmęczenie oczu, które nie chce ustąpić nawet po dobrze przespanej nocy. Warto wtedy skonsultować się z lekarzem i sprawdzić, czy nie dolega nam tzw. cyfrowe zmęczenie wzroku albo zespół suchego oka.

Jednym z najczęstszych problemów, z którymi borykają się pacjenci pracujący co dnia przy urządzeniach ekranowych, a potem odpoczywający ze smartfonem w ręku jest jednostka chorobowa znana jako CVS (Computer Vision Syndrome), czyli Syndrom Widzenia Komputerowego albo OES (Office-Eye-Syndrome), czyli Syndrom Oka Biurowego. Obecnie używamy też określenia cyfrowe zmęczenie wzroku. Towarzyszyć mu może zespół suchego oka, który występuje także samoistnie i jest bardzo uciążliwą przypadłością, którą jednak w większości przypadków można szybko i skutecznie opanować, stosując np.  dostępne bez recepty krople z hialuronianem sodu.

Wizyta u okulisty pomoże nam ustalić przyczynę zbyt szybkiego męczenia się oczu oraz zaplanować działania, dzięki którym tak zorganizujemy stanowisko pracy i tak zadbamy o swoje oczy, że zniwelujemy niekorzystny wpływ światła niebieskiego oraz innych czynników wywołujących cyfrowe zmęczenie wzroku.

Nieprzemijające zaczerwienienie oka, któremu towarzyszy ból zawsze powinno skłonić do wizyty u okulisty. Obydwa objawy mogą być jedynie skutkiem przemęczenia, ale równie dobrze mogą sygnalizować, że:

• rozwija się infekcja (np. zapalenie spojówki albo o wiele groźniejsze zapalenie rogówki),
• dokucza na zaawansowana postać zespołu suchego oka,
• cierpimy na zapalenie nerwu wzrokowego,
• rozwija się zaćma,
• pojawiły się pierwsze symptomy jaskry. 

Należy pamiętać, że bardzo silny ból oka i głowy, któremu towarzyszą zaburzenia widzenia, nudności i wymioty oraz nieprzyjemne odczucie, że gałka oczna jest twarda jak kamień to może być ostry atak jaskry z zamykającym się kątem przesączania. Spowodowany jest on gwałtownym wzrostem ciśnienia w oku i wymaga natychmiastowej interwencji okulistycznej, ponieważ w bardzo krótkim czasie doprowadzić może do zaniku włókien nerwowych siatkówki i ślepoty. Jeśli masz atak jaskry albo doświadcza go ktoś w twoim otoczeniu - dzwoń po karetkę!

Napięciowe bóle głowy i oczu mogą pojawić się, kiedy nasz korekcja okularowa jest niewystarczająca albo soczewki kontaktowe są nieprawidłowo dobrane. Im dłużej oko próbuje sobie poradzić z akomodacją, im bardziej staramy się wyostrzyć wzrok, tym bardziej bóle mogą się nasilać. Dlatego regularne wizyty u lekarza okulisty powinny wejść w nawyk każdemu, kto ma wadę wzroku.

Warto też pamiętać, że bóle głowy oraz inne niespecyficzne objawy, jak.: problemy z koncentracją uwagi czy niechęć do czytania to mogą być pierwsze oznaki tego, że musimy udać się z dzieckiem na badanie kontrolne. Wizyta u okulisty dziecięcego pozwoli ustalić, czy nie rozwija się np. krótkowzroczność czy astygmatyzm, które znacznie utrudniają pacjentowi wykonywanie codziennych czynności.

Pamiętaj, że już podstawowe badania okulistyczne są w stanie określić, czy z Twoimi oczami nie dzieje się nic złego. Wczesna diagnostyka okulistyczna daje możliwość zahamowania, opanowania bądź skutecznego korygowania/leczenia wielu wad wzroku i chorób oczu. W trakcie rozmowy z lekarzem otrzymasz też wskazówki dotyczące prawidłowej konfiguracji stanowiska pracy, diety czy ćwiczeń odciążających narząd wzroku.

Pierwsze badanie wzroku powinno pociągnąć za sobą kolejne: okresowe wizyty u specjalisty to najlepsza profilaktyka wad wzroku i chorób narządu wzroku. Komfort jaki dają dobrze dobrane okulary lub soczewki kontaktowe oraz wiedza na temat ewentualnych chorób oczu to gwarancja, że nie będziemy zwlekać z wizytami kontrolnymi.