Afta na dziąśle: przyczyny, objawy i metody leczenia

Afty, które pojawiają się na dziąsłach, wyglądają jak małe, okrągłe ranki. Tworzą delikatne wgłębienie w powierzchni dziąsła i otacza je żywoczerwony obrąbek zapalny. Przypominają owrzodzenia, ponieważ pokrywa je szary, żółty lub biały nalot włóknikowy. Niestety takie zmiany powodują bolesny stan zapalny, przez który utrudnione bywa mówienie oraz spożywanie pokarmów [1].

Istnieją trzy rodzaje aft [2].

• Opryszczkopodobne: nieregularne, dość małe (wielkości 1-3 mm), występujące w skupiskach kilkudziesięciu zmian. Są to dość często pojawiające się afty na dziąśle.
• Mniejsze tzw. afty Mikulicza, małe afty: są owalne i mają kolor biały lub żółtawy. Ich krawędzie są czerwonawe i mają średnicę około 0,5 cm. Są najczęstszymi zmianami aftowymi występującymi w obrębie jamy ustnej.
• Większe tzw. afty Suttona, duże afty: oprócz tego, że są większe od aft Mikulicza, bo mają nawet 1 cm średnicy, są głębokie i mają nieregularne kieszenie. Po wygojeniu najczęściej pozostawiają blizny.

Wbrew temu, co myśli wiele osób, afty nie są zaraźliwe. Nie są zmianami spowodowanymi przez infekcję wirusową, więc nie można się nimi zarazić. Pojawiają się samoistnie i istnieje szereg przyczyn, które mogą prowadzić do ich wystąpienia. Do czynników, które mogą zwiększać ryzyko aft na dziąśle, należą m.in. [2, 3]:

• niedostateczna higiena jamy ustnej;
• nagromadzenie płytki nazębnej;
• nieumiejętne szczotkowanie zębów;
• używanie nieodpowiednich past do mycia zębów lub szczoteczki ze zbyt twardym włosiem;
• urazy (skaleczenie twardym pokarmem, podczas leczenia stomatologicznego, przez źle dopasowaną protezę lub aparat ortodontyczny);
• osłabiony układ odpornościowy;
• niedobór niektórych witamin i składników mineralnych (żelazo, kwas foliowy, witamina B12, cynk);
• alergie pokarmowe;
• wrażliwość dziąseł spowodowana spożywaniem ostrych, kwaśny lub słonych pokarmów;
• zmiany hormonalne zwłaszcza u kobiet;
• silny stres;
• spożywanie nieumytych owoców i warzyw lub niedostateczna higiena rąk.

Jeśli chcesz pozbyć się uciążliwych aft na dziąśle i złagodzić dolegliwości bólowe, warto zadziałać miejscowo. Najlepiej skorzystać z żelu stomatologicznego lub preparatu w aerozolu, który ma substancje czynne o właściwościach przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Takie antyseptyczne środki odkażają miejscowo, zmniejszają ból oraz przyspieszają gojenie aft na dziąśle [3].

Proces leczenia aft można wspomóc domowymi metodami. Przydatne są płukanki wykonane z ziół takich jak rumianek lub szałwia. Do płukania jamy ustnej można również wykorzystać wodę z solą. Odkażająco i łagodząco na miejsca objęte stanem zapalnym działa także ekstrakt z aloesu lub olejek z drzewa herbacianego [3].

Należy pamiętać, że afty zagoją się szybciej, jeśli nie zostanie porzucona codzienna higiena jamy ustnej. Warto sięgnąć po antyseptyczny płyn do płukania ust, który usunie nagromadzone bakterie. Na szybsze wyleczenie aft wpływa również dieta. W czasie aktywnych stanów zapalnych najlepiej odstawić pokarmy, które mogą podrażniać afty (słone, kwaśne, pikantne, twarde) na rzecz delikatnych i miękkich produktów spożywczych bogatych w witaminy i składniki mineralne [3].

Jeżeli afty na dziąśle są duże, trudne do wygojenia pomimo zastosowanych metod leczenia lub towarzyszą im inne objawy np. gorączka, należy udać się do lekarza. Interwencji specjalisty wymagają także zmiany, które często nawracają. Trzeba pamiętać, że nawrotowy charakter aft na dziąsłach może wiązać się z innymi chorobami ogólnoustrojowymi.

Bibliografia:

1. Manager Apteki, Choroby jamy ustnej - leczenie, 2014 (witryna internetowa: https://managerapteki.pl/choroby-jamy-ustnej-leczenie/ (dostęp: 04.09.2024)).

2. Przegląd Pediatryczny, Owrzodzenia aftowe, 2014 (witryna internetowa: https://przegladpediatryczny.pl/a1353/Owrzodzenia-aftowe.html (dostęp: 04.09.2024)).

3. Kuźnik M., Afty - przyczyny i leczenie, 2022 (witryna internetowa: (dostęp: 04.09.2024)).

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.