Anatomia i funkcje stawu ramienno-barkowego

Kompleks barkowy stanowi połączenie zespołu kości, które łączą kończynę górną z tułowiem. Tworzą go [1]:

• staw ramienny pomiędzy głową kości ramiennej a panewką stawową łopatki;
• staw barkowo-obojczykowy, który łączy obojczyk z wyrostkiem barkowym łopatki;
• staw mostkowo-obojczykowy, pomiędzy obojczykiem a mostkiem;
• staw łopatkowo-żebrowy, czyli czynnościowe połączenie łopatki z mięśniami odcinka piersiowego i szyjnego kręgosłupa.

Ważnym elementem anatomicznym barku jest również przestrzeń podbarkowa, która stanowi wolny obszar między głową kości ramiennej a wyrostkiem kruczym [1].

W obrębie kompleksu barkowego znajduje się wiele struktur miękkich, w tym więzadła stabilizujące bark [1]. Do stabilizatorów statycznych zaliczają się więzadła i torebka stawowa. Najważniejsze więzadła w obrębie stawu ramiennego to [2]:

• górne więzadło stawu ramiennego będące stabilizatorem dolnym;
• pośrednie więzadło stawu ramiennego stabilizujące m.in. podczas przesunięcia w przód ramienia w pozycji rotacji zewnętrznej;
• dolne więzadło stawu ramiennego stanowiące najważniejszy stabilizator przedni przy odwiedzeniu o 90 stopni.

Torebkę stawową wzmacniają również więzadła stawu barkowo-obojczykowego, czyli więzadło kruczo-barkowe i barkowo-obojczykowe. Istotne są również statyczne więzadła stawu mostkowo-obojczykowego, takie jak więzadła mostkowo-obojczykowe przednie i tylne, więzadło międzyobojczykowe oraz żebrowo-obojczykowe [1].

Mięśnie to struktury stworzone do wykonywania prawidłowych ruchów i jednocześnie pomagające zachować stabilność stawu oraz zapobiegające jego nadmiernej ruchomości. Uznaje się je za stabilizatory dynamiczne [1].

Najbardziej powierzchowne mięśnie poruszające barkiem to:

• mięsień piersiowy, który ciągnie ramię do przodu;
• czworoboczny, który unosi ramię;
• mięsień naramienny, który unosi ramię w bok;
• mięsień najszerszy grzbietu, który ściąga ramię w dół.

Ochronę całego stawu ramienno-barkowego zapewnia grupa mięśni w postaci stożka rotatorów. Tworzą go cztery mięśnie: podgrzebieniowy, nadgrzebieniowy, obły mniejszy oraz podłopatkowy [1]. Mięśnie te są mniejsze w porównaniu do mięśnia piersiowego lub mięśnia naramiennego, ale odgrywają zasadniczą rolę w ruchach barku i obręczy barkowej.

Istotną strukturą całego barku jest staw ramienny, który jest wieloosiowy i umożliwia wykonywanie ruchów kończyną górną w trzech stopniach ruchomości [3]:

• ruchy wahadłowe, czyli zgięcie i wyprost;
• odwodzenie i przywodzenie;
• rotacja zewnętrzna i wewnętrzna.

W stawie ramiennym podczas połączenie zgięcia i prostowania z ruchem odwodzenia i przywodzenia występuje jeszcze ruch złożony znany jako obwodzenie [3].

Funkcje stawu barkowo-obojczykowego skupiają się na możliwości unoszenia i opuszczania łopatki oraz wysuwania jej do przodu i cofania. Natomiast staw mostkowo-obojczykowy pozwala na poruszanie obojczykiem do przodu i do tyłu oraz do góry i do dołu [1].

W trosce o zdrowie stawu ramienno-barkowego warto podejmować działania profilaktyczne, które dobrze wpływają na jego kondycję. Przede wszystkim należy unikać przeciążenia stawów i wykonywania przez długi czas jednostajnych, powtarzalnych ruchów. Wskazana jest umiarkowana, regularna aktywność fizyczna np. pływanie lub pilates oraz pełnowartościowa, zbilansowana dieta bogata w składniki odżywcze wspierające zdrowie stawów. Jeżeli dieta nie dostarcza niezbędnych składników, można również sięgnąć po suplementy diety, takie jak hydrolizowany kolagen np. 4Flex Protect z wapniem i witaminą D [4].

Wszystkie struktury tworzące kompleks barkowy współpracują ze sobą i umożliwiają wykonywanie wielu ruchów kończyną górną. Pamiętaj, że całkowita ruchomość obręczy barkowej uzależniona jest od sprawnego funkcjonowania wszystkich struktur stawowych [1].

1. Grądzki T., Budowa stawu barkowego - z jakich połączeń i struktur składa się bark?, Polecany Ortopeda, 2023: https://polecanyortopeda.pl/staw-barkowy-budowa-kosci-miesnie/

2. Radlak K., Bark - ogólna charakterystyka, Portal Fizjoterapeuty, 2022: https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/bark-ogolna-charakterystyka.html  

3. Radlak K., Staw ramienny, Portal Fizjoterapeuty, 2019: https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/staw-ramienny.html

4. Witryna internetowa: https://4flex.pl/produkty-4flex/4flex-silver/

Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Prowadzenie zdrowego trybu życia i stosowanie zróżnicowanej diety są niezbędne dla zachowania dobrego stanu zdrowia. Preparat przeznaczony wyłącznie dla osób dorosłych. Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią przed zastosowaniem powinny skonsultować się z lekarzem.

Na zlecenie marki 4flex.