To stąd się biorą zawroty głowy. Przyczyna błaha, konsekwencje poważne

Zawroty głowy nie zawsze wyglądają tak samo. By mówić o tym, skąd się biorą, najpierw należy rozróżnić ich rodzaj. Specjaliści podzielili zawroty głów na dwie główne grupy. Są to:

• zawroty głowy obwodowe, związane z nieprawidłowościami w obrębie ucha wewnętrznego i błędnika. Do przyczyn obwodowych zawrotów głowy zalicza się m.in. uszkodzenia ucha wewnętrznego, chorobę Meniere’a czy też łagodne położeniowe zawroty głowy;
• zawroty głowy ośrodkowe, których przyczyną są choroby ośrodkowego układu nerwowego, np. uszkodzenia mózgu, stany zapalne mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, czy też guzy zlokalizowane w obrębie móżdżku i pnia mózgu. 

Łagodne położeniowe zawroty głowy, w skrócie BPPV, to jedna z najczęstszych przyczyn zawrotów głowy. Jest wywoływana przez nieprawidłowe przemieszczenie się otolitów, czyli drobnych kryształków węglanu wapnia znajdujących się w uchu wewnętrznym, poza obszar w którym naturalnie występują. Sprawia to, że receptory błędnika są nadmiernie drażnione, co może być przyczyną zaburzeń równowagi i zawrotów głowy.

Trwają one zwykle krótko, od kilku sekund do minuty, a wyzwalane są najczęściej przy ruchach głowy do góry, w dół lub na boki. Łagodne położeniowe zawroty głowy leczy się przy pomocy ćwiczeń repozycyjnych, które mają na celu przywrócenie otolitów do ich właściwej lokalizacji.

Zobacz również:

---

WZROK I SŁUCH

Męty przed oczami. Czym są i skąd się biorą dziwne kształty w polu widzenia?

Izabela Rzepecka-Sarota

Kolejną, dość częstą przyczyną zawrotów głowy jest uszkodzenie struktur ucha wewnętrznego, w którego skład wchodzi m.in. błędnik - narząd odpowiedzialny za utrzymanie równowagi. Do nieprawidłowości ucha wewnętrznego mogą przyczyniać się m.in. urazy głowy, nawracające infekcje bakteryjne i wirusowe, niektóre nowotwory zlokalizowane w okolicy nerwu przedsionkowo-ślimakowego (np. nerwiaki), a także uszkodzenia tego nerwu w trakcie zabiegów neurochirurgicznych.

Uszkodzenia w okolicy ucha wewnętrznego są przyczyną tzw. obwodowych zawrotów głowy. W ich trakcie osoba nimi dotknięta ma wrażenie, jakby otoczenie dosłownie wirowało. Zawrotom głowy o takiej przyczynie nierzadko towarzyszy także pogorszenie słuchu bądź zaburzenia w orientacji przestrzennej.

Przyczyną zawrotów głowy mogą być również stres, silny lęk, ataki paniki i zdenerwowanie. W trakcie przeżywania tak silnych emocji często dochodzi do hiperwentylacji, czyli znacznego przyspieszenia oddychania. Sprawia to, że do krwioobiegu przedostaje się więcej tlenu niż zwykle i jednocześnie we krwi spada stężenie dwutlenku węgla. Prowadzi to do rozwoju zasadowicy oddechowej, która może być przyczyną zawrotów głowy, zaburzeń równowagi, omdleń, mrowienia i drętwienia kończyn, niewyraźnego widzenia czy bólu głowy. Co więcej hiperwentylacji nierzadko towarzyszy ból w klatce piersiowej, przyspieszone bicie serca i duszności, co może dodatkowo nasilać lęk - osoba może zacząć obawiać się, że przeżywa zawał serca.

---

Zachwiania równowagi albo piski w uszach? Po czterdziestce to bardzo zły znak123RF/PICSEL

---

Niedociśnienie ortostatyczne, zwane również hipotonią ortostatyczną, jest to obniżenie ciśnienia tętniczego krwi w trakcie pionizacji. Jego przyczyną może być m.in. zbyt mała objętość krwi krążącej (np. u pacjentów odwodnionych) bądź też zaburzenia w funkcjonowaniu receptorów regulujących ciśnienie tętnicze krwi przy zmianie pozycji ciała.

Najbardziej narażone na występowanie hipotonii ortostatycznej są osoby przyjmujące leki moczopędne, nadużywające alkoholu, a także pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą czy też niektórymi chorobami układu nerwowego (np. chorobą Parkinsona czy zanikiem wieloukładowym). Obok zawrotów głowy niedociśnienie ortostatyczne może wywoływać również utraty przytomności, a także być przyczyną groźnych w szczególności dla osób starszych upadków.

Choroba Meniere’a jest schorzeniem, które dotyka zazwyczaj osoby między 40 a 60 rokiem życia. W przebiegu choroby dochodzi do nadmiernego gromadzenia się płynu - endolimfy - w kanałach błędnika, znajdującego się w obrębie ucha wewnętrznego. Jest to przyczyną napadów zawrotów głowy, nudności, wymiotów, pisków w uszach i różnego stopnia upośledzenia słuchu, trwających od kilku minut do nawet kilku godzin. Objawy te mogą być poprzedzone bólami głowy bądź uczuciem pełności w uchu.

Leczenie choroby Meniere’a ma na celu przede wszystkim ograniczenie uciążliwych symptomów - stosuje się leki łagodzące zawroty głowy czy też poprawiające krążenie krwi w obrębie mózgu i ucha wewnętrznego.

Zobacz również:

---

UKŁAD NERWOWY

Wczesne objawy choroby Parkinsona. Odkryto dwa kolejne

Izabela Rzepecka-Sarota

Zawroty głowy mogą być również sygnałem, że coś złego dzieje się w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, szczególnie móżdżku. Jest on częścią mózgowia odpowiedzialną za koordynację ruchu i utrzymanie równowagi, dlatego nieprawidłowości w jego obrębie mogą przejawiać się w postaci ośrodkowych zawrotów głowy. Do ich głównych przyczyn zalicza się:

• migreny;
• stwardnienie rozsiane;
• udar móżdżku bądź pnia mózgu;
• guzy zlokalizowane w okolicy móżdżku i pnia mózgu.

CZYTAJ TAKŻE:

Skąd się bierze deja vu? Lekarze wskazują ważne przyczyny

Uczucie "obcej ręki". Parestezje zdradzają problemy neurologiczne