In vitro - co to jest, wskazania i przeciwskazania, na czym polega, skuteczność i cena

Bezpłodność i niepłodność to coraz popularniejszy problem. Dotyczyć on może zarówno kobiet, jak i mężczyzn. O ile niepłodność można - choć nie zawsze skutecznie - wyleczyć, to bezpłodność nie podlega żadnej terapii. Dla par, które bez skutku starają się o dziecko, często jedynym wyjściem jest właśnie in vitro. Może być ono stosowane w przypadku bezpłodności zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Co to właściwie oznacza? In vitro to zapłodnienie pozaustrojowe, do którego dochodzi w warunkach laboratoryjnych. Cechuje się dużą skutecznością, nawet w przypadku posiadania przez mężczyznę bardzo uszkodzonych i nieprawidłowych plemników. In vitro przeprowadzić można także w przypadku braku plemników - można je pozyskać poprzez biopsję. Historia in vitro sięga 1978 roku. Wtedy to właśnie urodziło się w ten sposób pierwsze dziecko - Louise Brown. W Polsce in vitro wykorzystywane jest od 1987 roku.

Tak jak zostało już napisane - głównym wskazaniem do in vitro jest przede wszystkim bezpłodność. Zdarza się również, że zabieg przeprowadza się u par, u których leczenie niepłodności nie przyniosło zadowalających skutków. Przykładowe wskazania do in vitro to: niedrożność jajowodów, endometrioza, obniżone parametry nasienia, np. słaba ruchliwość plemników. Istnieje dość mało przeciwwskazań do in vitro. To przede wszystkim niektóre choroby nowotworowe i brak funkcji jajników. Niektóre kraje wprowadziły również ograniczenia wiekowe w stosowaniu in vitro. Zazwyczaj jest to granica 40-45 lat. W Polsce zabieg dostępny jest dla kobiet w każdy wieku. Trzeba jednak pamiętać, że u kobiet wraz z wiekiem maleje szansa na zapłodnienie in vitro. Szacuje się, że po 40. roku życia wynosi ona zaledwie 1 proc. Z wiekiem wzrasta także zagrożenie wystąpienia u płodu chorób genetycznych.

Zabieg in vitro rozpoczyna się od stymulacji produkcji nadliczbowych komórek jajowych. Potem dochodzi do pobrania męskich i żeńskich komórek płciowych. Po pobraniu komórki na 3-6 godzin trafiają do specjalnych próbówek, w których dochodzi do dojrzewania. Potrzebna jest do tego odpowiednia temperatura - około 37 st. Następnie dochodzi do zapłodnienia pozaustrojowego. Cała procedura może trwać nawet 20 godzin. 2-3 dni po zapłodnieniu następuje transfer zarodków do jamy macicy. Po około 2 tygodniach pacjentka powinna wykonać test ciążowy, który potwierdzi lub wykluczy ciążę. W przypadku, gdy in vitro nie zakończyło się sukcesem, można powtórzyć zabieg. Lekarze zalecają jednak, aby zachować minimum trzy cykle przerwy.

In vitro jest zaliczane do bezpiecznych zabiegów. W bardzo rzadkich przypadkach dojść może jednak do przestymulowania jajników, uszkodzenia jelit lub miednicy. U kobiet starających się o potomstwo metodą in vitro wzrasta również prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży pozamacicznej.

Szacuje się, że skuteczność in vitro to około 25-40 proc. Skuteczność zabiegu zależy jednak od wielu czynników, m.in. od stylu życia, ogólnego stanu zdrowia, wieku i masy ciała. In vitro należy do drogich zabiegów. W zależności od liczby stymulacji komórek, może kosztować nawet kilkanaście tysięcy złotych. Do tego dochodzą oczywiście koszty związane z wizytami kontrolnymi czy diagnostyką. In vitro nie jest refundowane w ramach NFZ. Niektóre miasta, zwłaszcza duże ośrodki (m.in. Warszawa i Gdańsk), prowadzą jednak programy, w ramach których można uzyskać dofinansowanie zabiegu.