Spis treści:
- Akromegalia. Co to takiego?
- Przyczyny akromegalii
- Objawy akromegalii
- Akromegalia. Rozpoznanie i leczenie
- Akromegalia. Powikłania
Akromegalia. Co to takiego?
Akromegalia to choroba wywoływana przez nadmiar hormonu wzrostu - somatotropiny. Wydzielany on jest przez gruczolaka komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki mózgowej. Choroba występuje wyłącznie u dorosłych, ponieważ dotyka tylko osoby, u których zakończony jest już proces wzrastania kości. W przypadku dzieci i młodzieży mówimy o innym zaburzeniu - gigantyzmie. Ma ono jednak zupełnie inny przebieg niż akromegalia (dochodzi tam m.in. do nadmiernego wzrostu kości długich).
Akromegalia jest bardzo rzadką chorobą. Każdego roku rozpoznaje się ją jedynie u około 3-4 pacjentów na milion osób. Jak pokazują badania, akromegalia znacząco obniża komfort życia i, co najważniejsze, skraca je. Pacjenci borykający się z problemem nadmiaru hormonu wzrostu mają dwukrotnie wyższe ryzyko wcześniejszej śmierci.
Przyczyny akromegalii
Tak jak wspomnieliśmy, przyczyną akromegalii jest nadmiar hormonu wzrostu. To z kolei może łączyć się z obecnością guza przysadki mózgowej - gruczolaka. Z badań wynika, że może on odpowiadać nawet za 98 proc. przypadków akromegalii.
Inne, znacznie rzadsze możliwe przyczyny choroby to obecność nowotworów (chłoniaka, raka trzustki) oraz guzów w oskrzelach, trzustce i grasicy.
Zobacz również:
Objawy akromegalii
Najbardziej charakterystycznym objawem akromegalii jest zmiana w wyglądzie chorego. Zaobserwować można zwiększenie masy ciała, powiększenie rąk, stóp, żuchwy, ust, nosa, języka oraz wałów nadoczodołowych. W przebiegu akromegalii wystąpić może także nadmierne owłosienie.
Dolegliwości te są nie tylko widoczne, ale, co najważniejsze, również odczuwalne dla pacjenta. Powiększenie języka może powodować np. problemy z mową lub bezdech senny.
Pacjenci często skarżą się także na problemy ze wzrokiem (zwłaszcza ograniczone pole widzenia), co może mieć związek z powiększeniem wałów nadoczodołowych. Dodatkowe objawy może wywoływać także powiększenie narządów wewnętrznych.
Zmiana wyglądu nie jest jednak jedynym objawem akromegalii. U chorych występują także:
- przerost i/lub deformacja kości,
- bóle stawów i kości,
- bóle głowy,
- cukrzyca,
- nietolerancja glukozy,
- niedowłady,
- kamica nerkowa,
- zaburzenia miesiączkowania,
- zaparcia,
- bóle brzucha,
- krew w kale,
- polipy jelita grubego,
- kolka nerkowa,
- zmniejszone libido,
- problemy z erekcją.
Akromegalia. Rozpoznanie i leczenie
W diagnostyce akromegalii stosuje się oznaczenie stężenia hormonu wzrostu we krwi - zarówno w warunkach normalnych, jak i po obciążeniu glukozą oraz IGF-1 (insulinopodobnym czynnikiem wzrostu). To jedno z najważniejszy badań, ponieważ w przypadku akromegalii mamy do czynienia z sytuacją, w której glukoza nie jest w stanie zahamować wydzielania hormonu wzrostu. Dodatkowo u pacjentów przeprowadza się także badanie tomografem komputerowym lub rezonans magnetyczny.
Można wyróżnić trzy główne sposoby leczenia akromegalii: leczenie operacyjne (usunięcie gruczolaka), farmakologiczne (podawanie leków hamujących wydzielanie hormonu wzrostu) oraz radioterapię.
Jak pokazują badania, największą skutecznością cechuje się leczenie operacyjne. Szacuje się, że w przypadku mikrogruczolaków można osiągnąć wyleczalność na poziomie 70-90 proc. W przypadku gruczolaków spada ona do 30-50 proc.
Akromegalia. Powikłania
Trzeba mieć świadomość, że akromegalia jest poważną chorobą, która wymaga leczenia. Bagatelizowanie objawów i zbyt późne wykrycie ewentualnego guza skutkować może zmniejszeniem szansy na wyleczenie. Z kolei nieleczona akromegalia może prowadzić do wielu powikłań. U chorych mogą wystąpić: powiększenie tarczycy, nadczynność tarczycy, choroba zwyrodnieniowa stawów, nowotwory (m.in. tarczycy, jelita grubego, sutka), niewydolność serca, przerost serca, wady zastawek i udar mózgu.
Aleksandra Chruścielewska
Polecamy również:Akromegalia, czyli "choroba wielkich ludzi"Akromegalia - gigantyczne wyzwanie garstki chorych
