Spis treści:
- Sód - najważniejsze funkcje cennego pierwiastka
- Niedobór sodu - hiponatremia
- Objawy niedoboru sodu
- Nadmiar sodu - hipernatremia
- Jak dbać o prawidłową zawartość sodu w organizmie?
Sód - najważniejsze funkcje cennego pierwiastka
Sód odgrywa istotną rolę w organizmie człowieka i jest jednym z podstawowych pierwiastków, które uczestniczą w wielu procesach zachodzących wewnątrz ciała.
Sód odpowiada przede wszystkim za:
- równowagę osmotyczną - reguluje poziom wody w całym organizmie, chroniąc przed odwodnieniem,
- równowagę kwasowo-zasadową,
- przewodzenie impulsów elektrycznych - sod działa przeciwstawnie do potasu, po przeciwnych stronach błon komórkowych regulują różnicę stężeń, pozwalając tym samym na przepływ impulsów elektrycznych. Jest to kluczowe dla pracy mięśni gładkich, mięśni szkieletowych a także odgrywa istotną rolę w układzie bodźco-przewodzącym serca,
- transport glukozy - sód uczestniczy w transportowaniu glukozy z krwi do wszystkich komórek organizmu,
- aktywację trawienia - sód jest odpowiedzialny za aktywowanie amylazy ślinowej, czyli enzymu trawiennego zawartego w ludzkiej ślinie.
Niedobór sodu - hiponatremia
Sód jest bardzo ważnym pierwiastkiem, dlatego w organizmie nie może być go ani za dużo, ani za mało. Dzienne zapotrzebowanie na sód u osoby dorosłej według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) to nie więcej niż 1500 mg, co odpowiada spożyciu jednej łyżeczki soli dziennie.
Zapotrzebowanie na sód będzie jednak różniło się w zależności od stylu życia. Osoby bardzo aktywne fizycznie, mieszkające w gorącym klimacie, czyli narażone na nadmierne pocenie się, a tym samym utratę sodu, powinny spożywać go więcej niż inni.
Zbyt niskie spożycie tego pierwiastka prowadzi do nieprawidłowości w funkcjonowaniu całego organizmu. Sód może być jednak wytrącany z organizmu w przebiegu chorób, do których w szczególności zalicza się:
- biegunkę,
- wymioty,
- choroby nerek,
- niewydolność wątroby,
- nadmierne pocenie się.
Do hiponatremii (niedoboru sodu) dochodzi jednak rzadko, bowiem codzienna dieta zazwyczaj dostarcza pierwiastka w odpowiednich, a nawet zbyt dużych, ilościach.
Zobacz również:
Objawy niedoboru sodu
Niedobór sodu powoduje objawy przede wszystkim ze strony układu neurologicznego. Osoby z jego niskim stężeniem mogą uskarżać się na:
- przewlekłe zmęczenie,
- zaburzenia koncentracji, zaburzenia koncentracji,
- zawroty głowy,
- nadmierną senność,
To objawy niewielkich niedoborów tego pierwiastka, a w przypadku znacznego spadku sodu w organizmie, może dojść drgawek wynikających z obrzęku mózgu. Utrzymujący się stan znacznego niedoboru sodu prowadzi do śmierci.
Zobacz również:
Nadmiar sodu - hipernatremia
Nadmiar sodu w organizmie występuje znacznie częściej niż jego niedobór. Lekarze i dietetycy zachęcają, by znacznie ograniczyć ilość soli w diecie, ponieważ jej nadmiar prowadzi do hipernatremii, czyli zbyt dużej zawartości sodu w organizmie. Prowadzone są również liczne kampanie społeczne, mające na celu zwiększyć świadomość społeczeństwa odnośnie konsekwencji zdrowotnych, jakie pojawiają się na skutek nadmiaru soli.
W Polsce średnie spożycie soli na dobę wynosi aż 14 gramów dziennie, co w skali roku daje aż 5 kilogramów. To ponad dwukrotnie więcej, niż jest zalecane, dlatego tak ważna jest świadomość, do jakich chorób może prowadzić nadmiar soli w diecie.
Hipernatremia spowodowana jest zazwyczaj nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi i złą dietą. Przez długi czas organizm nie daje żadnych objawów, ponieważ przyzwyczaja się do nadmiaru soli. W perspektywie czasu, dieta bogata w sól, prowadzi do rozwinięcia groźnych chorób, takich jak:
- nadciśnienie tętnicze,
- otyłość,
- zaburzenia rytmu serca.
Jak dbać o prawidłową zawartość sodu w organizmie?
W związku z tym, że najczęstszym problemem jest nadmiar, a nie niedobór sodu, w organizmie, warto bliżej przyjrzeć się swojej diecie. Aby zmniejszyć ryzyko hipernatremii, należy ograniczyć spożywanie takich produktów, jak:
- wędliny oraz mięso wędzone,
- białe pieczywo,
- żywność przetworzona,
- tłuszcze zwierzęce,
- jedzenie typu fast-food,
- gotowe sosy,
- słodycze.
Dieta powinna być bogata w pieczywo razowe, świeże owoce oraz warzywa. Chudy nabiał, kefiry oraz maślanki, a także makarony oraz kasze również powinny częściej pojawiać się w diecie. Do potraw czy sałatek - zamiast soli - warto używać przypraw, które również nadają smaku oraz aromatu. Warto czytać etykiety kupowanych produktów, by ocenić, jak dużo soli znajduje się w danym pożywieniu.
CZYTAJ TAKŻE:
Wahania nastroju i większa drażliwość mogą wynikać z krwi. Takie są skutki nadciśnienia
To najzdrowsza dieta świata. Obniża ciśnienie, cholesterol i cukier
Co to jest i skąd się bierze insulinooporność?
