Obawiasz się raka piersi? Miała go kobieta z twojej rodziny? Te pięć rzeczy rób regularnie

Naukowcy ustalili, że unikanie czynników ryzyka w nieznacznym stopniu zmniejsza zachorowalność, dlatego najistotniejsze jest wczesne wykrycie raka, które daje szanse na całkowite wyleczenie. Śmiertelność jest mniejsza prawie o 40 proc. u kobiet, które poddały się badaniom przesiewowym, zwłaszcza w grupie powyżej 50. roku życia. Za najlepszą metodę przesiewową uchodzi mammografia. Warto wspomnieć, że od 1 listopada 2023 roku zaszła zmiana i profilaktycznej mammografii na NFZ mogą poddać się kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Wcześniej bezpłatna mammografia była dostępna dla kobiet w wieku od 50 do 69 lat.

Zobacz również:

---

Badania

Dla kobiet po 40. roku życia jest lepsze niż USG. Wykryje groźne zmiany

Aleksandra Oracz

Mammografia trwa kilkanaście minut i jest nieinwazyjna. Jeśli należysz do grupy wiekowej zagrożonej chorobą, zgłoś się do swojego lekarza rodzinnego i zapytaj o dostępne programy profilaktyczne.

USG piersi dedykowane jest młodszym kobietom, dlatego że do ok. 40. roku życia piersi składają się głównie z tkanki gruczołowej, która jest bardziej gęsta i trudniejsza do prześwietlenia w mammografii. Dla uzyskania jak najlepszych wyników badanie powinno być przeprowadzane w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego, tuż po zakończeniu krwawienia, ale przed fazą owulacji, ponieważ to właśnie wtedy w piersiach znajduje się mniejsza ilość wody, dzięki czemu obrazowanie jest dokładniejsze.

USG to bardzo szeroko dostępne badanie, jednak wszystkie wykryte w nim zmiany patologiczne powinny być weryfikowane histopatologicznie. Oznacza to, że czasami zachodzi konieczność nakłucia zmiany zidentyfikowanej w USG (ale też zidentyfikowanej podczas mammografii czy samobadania) i poddanie pobranego materiału testom mikroskopowym. Badanie histopatologiczne to jedyna pewna metoda rozpoznania nowotworu.

Samobadanie jest jednym z elementów szeroko pojętej profilaktyki raka sutka. Jeśli poświęcisz zaledwie kilka minut w miesiącu, by lepiej poznać swoje ciało, zwiększasz szansę na to, że w porę zauważysz ewentualne nieprawidłowości. 

Najlepszym momentem na samobadanie piersi jest tydzień po zakończeniu miesiączki - to właśnie wtedy piersi są najmniej obrzmiałe i łatwiej wyczuć ewentualne zmiany. Badanie dobrze jest przeprowadzać na stojąco. Warto zacząć od oceny wyglądu piersi (symetrii, wielkości i kształtu oraz koloru), a następnie przejść do wykonywania okrężnych ruchów palcami po całej powierzchni piersi i pach. Lekarze zalecają, by wzrokowo podzielić piersi na cztery kwadranty lub poruszać się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Lewą rękę kładzie się za głowę, a prawą bada lewą pierś, a potem zmienia się strony. Samobadanie przeprowadza się całymi opuszkami płasko złączonych palców, uciskając skórę na głębokość ok. 2 cm. Pierś bada się, wykonując koliste ruchy, zaczynając od brodawki i stopniując nacisk od słabego do mocnego w każdym dotykanym punkcie. Ważne jest, by zwracać uwagę na wszelkie guzki, zgrubienia, zmiany w kształcie piersi czy obecność wydzieliny sączącej się z brodawek.

Podsumowując: chociaż skuteczności samobadania piersi nie można równać z mammografią czy USG, pacjentki, które regularnie sprawdzają stan swoich piersi w warunkach domowych, są zwykle bardziej wyczulone na jakiekolwiek nieprawidłowości. Większa świadomość przekłada się na szybszą reakcję, a nowotwór może rozwijać się w ekspresowym tempie i dawać przerzuty, więc działania należy podjąć jak najwcześniej - wtedy szanse na wyleczenie są największe.

---

Mammografia jest podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu chorób piersi123RF/PICSEL

---

Na rodzinną skłonność wskazują zachorowania wśród krewnych I stopnia, w młodym wieku lub obustronne występowanie nowotworu. Warto porozmawiać z kobietami w swojej rodzinie, a później przekazać wszystkie ważne informacje ginekologowi. W tym miejscu musimy podkreślić, jak istotne są regularne wizyty u specjalisty. Podczas rutynowej kontroli lekarz nie tylko przeprowadza badanie palpacyjne piersi, ale także może zlecić dodatkowe badania, takie jak USG czy mammografię. Regularne kontrole, otwiera się w nowym oknie pozwalają również na edukację pacjentki. Wczesna diagnostyka jest najważniejszą bronią w walce z rakiem piersi, a systematyczne odwiedzanie gabinetu ginekologicznego zwiększa szansę na szybkie wykrycie zmian, zanim staną się groźne dla zdrowia.

Zobacz również:

---

NOWOTWORY

To dlatego tworzą się u ludzi komórki rakowe. Oni są najbardziej narażeni

Aleksandra Filec

Najważniejszym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka piersi, otwiera się w nowym oknie jest wiek - 2/3 przypadków jest wykrywanych w przedziale wiekowym od 45 do 69 lat. Niestety, nie mamy wpływu na upływający czas, podobnie jak na aspekty dziedziczne, genetyczne i hormonalne. Ale istnieją także modyfikowalne czynniki ryzyka choroby. Ryzyko raka piersi zwiększają: dieta bogata w tłuszcze nasycone, otyłość, otwiera się w nowym oknie po menopauzie, spożywanie alkoholu w znacznych ilościach i niedostateczna aktywność fizyczna. Bardziej narażone na nowotwór piersi są także kobiety pracujące w środowisku, w którym są eksponowane na promieniowanie jonizujące.

Źródła:

Aktualności Centrali. Mammografia i cytologia. Ważne zmiany w programach profilaktycznych na NFZ, Narodowy Fundusz Zdrowia, otwiera się w nowym oknie.

Radzisław Kordek, Onkologia: podręcznik dla studentów i lekarzy.

Nowotwory. Rak sutka, w: Zarys chirurgii. Podręcznik dla studentów i lekarzy w trakcie specjalizacji, red. A. Żyluk, Warszawa 2016.

CZYTAJ TAKŻE: 

To najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet. Wiele czynników zwiększa ryzyko, otwiera się w nowym oknie

Co roku diagnozę słyszy 6 tysięcy Polek. Rak szybko daje pierwsze objawy, otwiera się w nowym oknie

Do onkologa nie trzeba mieć skierowania. W takich przypadkach idź na wizytę, otwiera się w nowym oknie