Odpowiedzi na pytania związane z żylakami, udziela nam lek. med. Krzysztof Kwiecień, specjalista chirurg i chirurg naczyniowy krakowskiego Centrum Medycznego Sublimed.
Spis treści:
- Co to w ogóle są żylaki?
- Dlaczego powstają żylaki?
- Powikłania żylaków. Czym grozi ten problem?
- Żylaki to głównie problem kobiecy
- Diagnostyka żylaków. Jakie badania zrobić?
- Jak pozbyć się żylaków?
Co to w ogóle są żylaki?
Żylaki kończyn dolnych powstają na skutek niewydolności żył odprowadzających krew z nóg do tułowia. Wydolności żył lepiej nie oceniać samemu "na oko". Trzeba wiedzieć, że istnieją różne stadia rozwoju żylaków. Początkowo mogą przybierać formę tzw. pajączków żylnych, czyli bardziej uwidaczniających się pod skórą żył. Na tym etapie jest to stosunkowo trudne do oceny, bo niektóre osoby mają po prostu taką urodę, że żyły są u nich bardziej widoczne niż u innych. Dlatego warto, żeby już takie zmiany ocenił specjalista. Jeśli natomiast mamy do czynienia ze zmianami bardziej wypukłymi, wystającymi ponad skórę, modelującymi ją, wówczas niemalże na pewno mamy do czynienia z żylakami.
Dlaczego powstają żylaki?
Przyczyny ich powstawania nie są do końca poznane. Jak tłumaczy lek. med. Krzysztof Kwiecień, chirurg naczyniowy, możemy jednak wyróżnić kilka głównych czynników wpływających na tworzenie się żylaków kończyn dolnych. - Dużą rolę z pewnością odgrywa tryb życia. Wpływ ma tutaj przede wszystkim siedząca praca i zakładanie nogi na nogę (co często robimy bezwiednie... nawet przez kilka godzin dziennie!). W tym kontekście zaskakujące może być to, że szkodliwa jest też praca, w trakcie której bardzo dużo stoimy (więc np. przy taśmie montażowej, przy kasie czy w salonie fryzjerskim) - tłumaczy specjalista.
Ważną rolę odgrywają również czynniki genetyczne. Jeśli więc twoja mama, babcia czy rodzeństwo ma żylaki, prawdopodobieństwo, że ty również możesz je mieć, zwiększa się. Powstawaniu żylaków sprzyjają również czynniki takie jak zaparcia czy otyłość. Zmiany te często ujawniają się również po ciąży. Co prawda mogą się one po czasie zmniejszyć i być mniej widoczne, jednak niekoniecznie musi się to stać.
Powikłania żylaków. Czym grozi ten problem?
Nie jest to, niestety, problem natury wyłącznie estetycznej. Żylaki zmniejszają bowiem w znaczący sposób sam komfort życia. Przyczyniają się do powstawania obrzęków czy dolegliwości bólowych nóg, a także mrowienia i uczucia ciężkości. Jeżeli te zmiany postępują, to w ich następstwie mogą pojawić się objawy niewydolności żylnej, a więc zmiany skórne w postaci przebarwień, a nawet owrzodzeń. W skrajnych przypadkach żylaki mogą oznaczać zagrożenie nawet dla całej kończyny. Ponadto mogą prowadzić do zakrzepicy i zapalenia żył. Następstwa tych stanów mogą z kolei nieść za sobą bardzo poważne powikłania zakrzepowo-zatorowe.
Żylaki to głównie problem kobiecy
Niestety, występowanie żylaków w większości dotyczy kobiet. Nie znaczy to co prawda, że mężczyźni w ogóle ich nie mają. W ich przypadku również występują, a głównie są związane z wykonywaną pracą, np. z dźwiganiem ciężkich przedmiotów, bądź w przypadkach obciążenia genetycznego. Nie zmienia to jednak faktu, że żylaki występują 5 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.
Diagnostyka żylaków. Jakie badania zrobić?
Oczywiście w pierwszej kolejności zmiany na skórze pacjenta muszą być dokładnie obejrzane przez lekarza. Jeśli taka weryfikacja pozostawia wątpliwości, trzeba wykonać USG naczyń żylnych metodą Dopplera. Daje ono 100-procentową pewność, czy badana zmiana ma charakter żylaków, a także pomaga określić przyczynę ich powstawania. To z kolei daje możliwość zaproponowania konkretnego leczenia.
Zobacz również:
Jak pozbyć się żylaków?
Pierwszą z rzeczy, które powinniśmy zrobić, jest po prostu - w miarę możliwości - zmiana stylu życia. - Jeśli mamy siedzącą pracę, starajmy się regularnie odchodzić od komputera, żeby nasze ciało zaznało choć odrobiny ruchu - tłumaczy chirurg naczyniowy. To, co dodatkowo możemy zrobić, to ćwiczenia polegające na tym, że siedząc, kurczymy mięśnie łydek, np. podnosząc i opuszczając regularnie pięty. Taka czynność usprawnia krążenie żylne. Możemy również po konsultacji z lekarzem wprowadzić leczenie farmakologiczne, a także stosować pończochy lub rajstopy uciskowe, które wspomagają krążenie żylne.
Oczywiście bardzo częste jest, że żylaki nie znikają w efekcie zmiany trybu życia czy wprowadzenia ćwiczeń. Co wtedy? - W takich przypadkach rozwiązaniem jest skleroterapia (miejscowe wypełnienie żyły specjalną substancją powodującą jej zarośnięcie, a z czasem zniknięcie), poprzez miniflebektomię (miejscowe wycięcie żyły), jak i większe operacje, takie jak usunięcie całej żyły odpiszczelowej. Jeśli nie chcemy decydować się na zabiegi operacyjne, możemy również zdecydować się na metodę laserowego usuwania żylaków - wylicza dr Kwiecień.
