Spis treści:
- Inteligencja, czyli co?
- Parę słów o ilorazie inteligencji
- Kim są najinteligentniejsi ludzie na świecie?
- Co może wpływać na poziom inteligencji?
- Rozwój inteligencji jeszcze przed narodzinami?
- Czy poziom inteligencji zmienia się w ciągu życia?
Inteligencja, czyli co?
Inteligencja odpowiada za sprawność procesów poznawczych, czyli: myślenia, posługiwania się językiem, skupiania uwagi, rozwiązywania problemów i innych umiejętności, które warunkują to jak dobrze odnajdujemy się w społeczeństwie i funkcjonujemy na różnych płaszczyznach życia. To właśnie ta cecha umysłu decyduje o tym, jak szybko dostosowujemy się do zmieniających się warunków otoczenia, analizujemy dane i przyjmujemy nowe informacje. Oczywiście, nie ma jednego uniwersalnego rodzaju inteligencji, wyróżnia się inteligencję: emocjonalną, językową, matematyczną, muzyczną, przestrzenną, społeczną, przyrodniczą i wiele innych.
Parę słów o ilorazie inteligencji
Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych (ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, 10th Revision, ICD-10), definiuje inteligencję i stopnie niepełnosprawności intelektualnej opierając się o wprowadzone w 1912 roku przez Williama Sterna pojęcie - ilorazu inteligencji najczęściej określanego skrótem IQ (ang. intelligence quotient).
Niemiecki psycholog i filozof, twierdził, że iloraz inteligencji (II) mówi, jakim ułamkiem inteligencji przeciętnej (ustalonej jako II=100) rozporządza dana osoba. Pomiaru IQ dokonuje się w znormalizowanych testach inteligencji, najczęściej wykorzystując do tego skalę (zwykle Wechslera) i wzór:
II = Wiek Inteligencji / Wiek Życia x 100
Zobacz również:
Kim są najinteligentniejsi ludzie na świecie?
Iloraz inteligencji przeciętnego człowieka waha się w granicach od 89 do 110 punktów - za średnią uznaje się 100. Na przestrzeni wieków pojawiały się doniesienia o wybitnych jednostkach, które odznaczały się niezwykle wysokim IQ. Wymieniając geniuszy, na myśl przychodzą od razu Albert Einstein i Stephen Hawking, których wynik szacuje się na 160 punktów. Iloraz drugiego z nich został wyliczony w oparciu o testy Mensy, czyli organizacji zrzeszającej ludzi o ponadprzeciętnym ilorazie inteligencji. Co ciekawe BBC poinformowało ostatnio, że mieszkający w Wielkiej Brytanii chłopiec, Yusuf Shah, pobił wynik naukowców, uzyskując w testach dostosowanych do swojego wieku 162 punkty!
Rekordzistą wpisanym do księgi Guinnessa (IQ na poziomie 210), jest koreański fizyk Kim Ung-Yong, już w wieku dwóch lat władał biegle 4 językami, a w wieku czterech lat chodził na wykłady na uniwersytecie. Jak nietrudno się domyślić, jego kariera potoczyła się błyskawicznie: jako 16-latek zrobił doktorat i podjął się pracy dla NASA.
Co może wpływać na poziom inteligencji?
Wciąż nie wiadomo dokładnie, jak rozwija się inteligencja. Badania dowiodły, że może być niższa u osób: z wadami genetycznymi, u których podczas porodu wystąpiły powikłania, z nieprawidłowościami w układzie nerwowym, narażonych na teratogeny, z zaburzeniami hormonalnymi i metabolicznymi. Na poziom IQ zdają się mieć także wpływ warunki socjoekonomiczne. Generalnie inteligencja traktowana jest jako wypadkowa oddziaływania biologii i środowiska.
Rozwój inteligencji jeszcze przed narodzinami?
Inteligencja kształtuje się jeszcze przed narodzinami. Zależy m.in. od tego czy matka chorowała w czasie ciąży, spożywała alkohol lub brała narkotyki, tego, w jakim wieku była i czy rodzice dziecka są spokrewnieni.
Do obniżenia IQ predysponują także: wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, uszkodzenia okołoporodowe, oraz niektóre infekcje dotykające dziecka w pierwszych dniach życia.
Czy poziom inteligencji zmienia się w ciągu życia?
Niekorzystne warunki zdrowotne i zachowania rodziców również decydują o poziomie inteligencji dziecka. Np. maluch niedożywiony, będący ofiarą przemocy i wychowywany w ubóstwie może mieć niższe IQ niż jego rówieśnicy. Brak wsparcia rodziny i niedostateczna stymulacja różnych sfer życia dziecka, podobnie jak i niedostateczna opieka medyczna oraz zaniedbywanie potrzeb także mogą przekładać się na niedostatki intelektualne.
Podnoszeniu inteligencji sprzyjają natomiast:
- zbilansowana dieta,
- rozwiązywanie łamigłówek,
- nauka gry na instrumentach,
- uprawianie sportu,
- słuchanie muzyki klasycznej,
- czytanie,
- uczenie się języków.
Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej.
Źródła:
Niepełnosprawność intelektualna (F70-F79), w: P. Gałecki, A. Szulc, Psychiatria, Wrocław 2018."Inteligencje wielorakie wg Howarda Gardnera. Podstawa Nowoczesnej Edukacji’’, U. Ewertowska, Oleśnica 2019E. Zasępa i in., Klinika (1). Zaburzenia neurorozwojowe, w: Psychiatria dzieci i młodzieży, red. M. Janas-Kozik, T. Wolańczyk, t. 1, Warszawa 2021
CZYTAJ TAKŻE:
Tak mówią inteligentni ludzie. 6 zwrotów, których używają na co dzień
Cechy, które wskazują na wysoką inteligencję. Sprawdź, czy je posiadasz
Niezawodny sposób na poprawę pamięci i kondycji mózgu
