Spis treści:
- Co się dzieje, gdy wieje wiatr?
- Choroba fenowa - co to takiego?
- Halny wywołuje zawały serca i udary mózgu
- Pogoda samobójców
- Wiatr okolicznością łagodzącą
- Przewiane uszy to wina wiatru? MIT
Co się dzieje, gdy wieje wiatr?
Wiatr, a szczególne znaczenia ma halny - czyli wiatr fenowy, wiejący w Karpatach Zachodnich, ma duże znaczenie dla klimatu. Wpływa na wzrost temperatury powietrza, osusza tereny na których występuje i wpływa na szybkie topnienie śniegu w okresie jesienno-zimowym.
Wiatr gwałtownie obniża wilgotność powietrza - rekord miał miejsce w październiku 2005 roku, kiedy to na Kasprowym Wierchu odnotowano wilgotność na poziomie 3 proc. - dokładnie taka sama wartość występuje na Saharze.
Wiatr powstaje na skutek bardzo dużej różnicy ciśnień powietrza, zmian temperatury, a na jego intensywność wpływa m.in. ukształtowania terenu.
Choroba fenowa - co to takiego?
Choroba fenowa to zespół objawów, które występują u człowieka na skutek występowania silnych wiatrów fenowych. Liczne badania naukowe udowodniły, że wietrzna pogoda niekorzystnie wpływa na osoby, które mają problemy kardiologiczne, problemy z ciśnieniem krwi a także cierpiące na bóle migrenowe oraz zaburzenia emocjonalne. Nie dotyczy to oczywiście tylko Polski i wiatru halnego. Na całym świecie silny i ciepły wiatr wpływa na samopoczucie i zdrowie mieszkańców, np. w Andach wieje zonda, w Górach Skalistych chinooka, a w basenie Morza Śródziemnego sirocco.
Halny wywołuje zawały serca i udary mózgu
W okresie silnych wiatrów, zwłaszcza w części południowej Polski, częściej dochodzi do zawałów serca. Badania przeprowadzone w Szwajcarii udowodniły, że prędkość wiatru oraz nagłe wahania ciśnienia atmosferycznego wpływa bezpośrednio na liczbę incydentów sercowych.
Na skutek spadku ciśnienia atmosferycznego, u niektórych pacjentów może dojść do spadku ciśnienia tętniczego krwi, co wywołuje:
- senność,
- apatię,
- zmęczenie,
- bóle i zawroty głowy.
Inni pacjenci z kolei zareagują skokiem ciśnienia tętniczego krwi, co jest szczególnie niebezpieczne u osób, które leczą się na nadciśnienie, migotanie przedsionków, niewydolność serca. Zimne powietrze pobudza receptory skóry, co z kolei pobudza układ współczulny. To z kolei prowadzi do wzrostu katecholamin (adrenalina, dopamina, noradrenalina) w organizmie. Katecholaminy prowadzą do zwężenia tętnic, przyspieszenia akcji serca i zwiększenia ciśnienia tętniczego. Jego nagły wzrost u pacjentów obciążonych chorobowo, może doprowadzić do zwężenia tętnic wieńcowych i wywołać zawał.
Tak, jak zwiększają się przypadki zawałów, tak samo liczba pacjentów, którzy doznają udaru mózgu, zwiększa się wraz z nasileniem wietrznej pogody. Do udaru mózgu, najczęściej niedokrwiennego, dochodzi na skutek zwężenia lub zamknięcia tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, w efekcie czego jego fragment przestaje otrzymywać tlen. Prowadzi to do uszkodzenia mózgu a także utraty wielu funkcji - mówienia czy poruszania się.
Pogoda samobójców
Zmiany ciśnienia atmosferycznego bezpośrednio wpływają na samopoczucie psychiczne człowieka. Eksperci z Zakładu Medycyn Sądowej Collegium Medicum z Uniwersytetu Jagiellońskiego opracowali badania, w których wykazują, że wiatr halny jest jednym z czynników wpływających na liczbę popełnianych samobójstw. Liczba prób samobójczych i samobójstw dokonanych była większa w okresie, kiedy odnotowano występowanie halnego.
Badacze przeanalizowali 210 przypadków samobójstw na terenie powiatu tatrzańskiego w latach 1999-2014. Spośród wszystkich samobójstw, 14,5 proc. z nich dokonano w okresie wiania halnego. Naukowcy doszli do wniosku, że mógł mieć on wpływ na decyzję o odebraniu sobie życia i zwiększa on ryzyko prawdopodobieństwa dokonania samobójstwa. Dowody są jednak niewystarczające, a liczba przebadanych przypadków zbyt mała.
W trakcie silnych wiatrów człowiek staje się bardziej nerwowy, pobudzony, jest skłonny do agresji oraz nadużywania alkoholu. Pogoda sprzyja również zaostrzeniu objawów depresji czy innych chorób psychicznych.
Wiatr okolicznością łagodzącą
Każdy góral zna powiedzenie, że "kiedy tańcują diabły, w górach wieje halny". Kiedyś mieszkańcy gór wierzyli, że halny wywołują przeklęte dusze, które wyszły z piekła i pędząc na koniach, mieszają ludziom w głowach i nawołują do zbrodni.
Nasilenie przemocy domowej, agresji oraz bójek w miejscach publicznych jest związane z wietrzną pogodą, jak wynika z policyjnych statystyk. Jej niekorzystny wpływ na organizm jest nawet okolicznością łagodzącą w wymierzaniu kary za drobne przestępstwa, m.in. w Szwajcarii.
Zobacz również:
Przewiane uszy to wina wiatru? MIT
W czasie wietrznej pogody, pomimo wysokiej temperatury powietrza, rodzice zakładają dzieciom czapki lub opaski na uszy, pokutuje bowiem mit, że od wiatru można przewiać uszy. W tym aspekcie wiatr nam nie zagraża - do zapalenia ucha środkowego dochodzi na skutek uszkodzenia błony bębenkowej, a sam wiatr nie jest w stanie tego dokonać. Wiatr, zwłaszcza zimny i przenikliwy, może wywołać przeziębienie - i również wynika to zazwyczaj z niedostosowania ubrania do pogody. Zapalenie ucha najczęściej występuje na skutek zakażenia bakteryjnego, zatem wiatr nie ma możliwości się do niego przyczynić. W przebiegu infekcji wirusowej, pojawia się najczęściej przy znacznym spadku odporności.
CZYTAJ TAKŻE:
Psychobiotyki wpływają na pracę mózgu
Sposób na zwiększenie odporności dziecka
