Spis treści:
- Czym jest udar cieplny?
- Przyczyny udaru cieplnego
- Pierwsze objawy udaru cieplnego
- Inne objawy udaru cieplnego
- Jak postępować w przypadku udaru cieplnego?
- Czym grozi udar cieplny?
- Jak długo trwa udar cieplny?
- Jak uniknąć udaru cieplnego?
Czym jest udar cieplny?
Udar cieplny to reakcja organizmu na długotrwałe przebywanie w wysokiej temperaturze, zwłaszcza w warunkach zwiększonej wilgotności i obniżonego ruchu powietrza. Dochodzi do niego wtedy, kiedy temperatura ciała przekracza 40 stopni i zawodzą mechanizmy termoregulacji. W tkankach i komórkach zachodzą zmiany wynikające z denaturacji białek i uszkodzenia błon komórkowych. Udar cieplny zagraża przede wszystkim małym dzieciom i osobom starszym. Jednak może przydarzyć się również młodym ludziom, szczególnie w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Tacy pacjenci narażeni są na rabdomiolizę, czyli rozpad mięśni szkieletowych i uszkodzenie nerek.
Przyczyny udaru cieplnego
Poza wymienionymi już sytuacjami, udar cieplny może wystąpić również:
- podczas wykonywania prac na otwartej przestrzeni - np. w trakcie pielenia ogródka, malowania płotu, żniw lub sianokosów;
- w gorące parne dni - kiedy trudno znaleźć chłodne i zacienione miejsce;
- w trakcie kąpieli wodnych i parowych;
- w wyniku przebywania w pomieszczeniach bez przewiewu - co często dotyczy pracowników różnych zakładów, np. hut, pralni, a nawet nie klimatyzowanych biurach i sklepach.
Pierwsze objawy udaru cieplnego
Udar cieplny wiąże się z objawami, które trudno jest przeoczyć. Początkowo widoczne są dolegliwości związane z zaburzeniami funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego (utrata równowagi, niewyraźna mowa, mroczki przed oczami) i znacznego stopnia odwodnieniem. Wówczas wyraźnym zmianom ulega stan skóry - staje się wyschnięta i gorąca oraz silnie zaczerwieniona, zwłaszcza w okolicach twarzy, szyi i na klatce piersiowej. W ciężkich przypadkach zaczerwienienie ustępuje miejsca bladości, dochodzi do przyspieszenia pracy serca, omdlenia, utraty przytomności, drgawek, a nawet wstrząsu.
Inne objawy udaru cieplnego
Do innych objawów, które mogą świadczyć o udarze cieplnym, należą:
- intensywne pocenie się;
- zaburzenia koncentracji;
- splątanie;
- zwiotczenie mięśni;
- nudności;
- majaczenie;
- biegunka.
Jak postępować w przypadku udaru cieplnego?
Udar cieplny wymaga wezwania pomocy medycznej - robi się to dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Pacjenta należy przenieść lub przeprowadzić w chłodniejsze, zacienione miejsce. Jeśli dana osoba jest przytomna, powinna ustawić się w pozycji półsiedzącej z dostępem do świeżego powietrza. Należy podawać jej chłodną niegazowaną wodę lub sok owocowy. Do głowy i karku warto przykładać wilgotne i chłodne kompresy. Większe okłady można umieścić na pachwinach, szyi i pachach. Temperaturę ciała trzeba mierzyć co kilka minut aż do przyjazdu pogotowia. Nie powinno się zbyt radykalnie obniżać temperatury - optymalna wartość to 38,3˚C.
W przypadku pacjenta nieprzytomnego należy zastosować pozycję boczną ustaloną. Z kolei przy stwierdzeniu braku oddechu, niezwłocznie trzeba przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej aż do momentu przybycia karetki Temperatury ciała nie powinno zmniejszać się poprzez podawanie leków przeciwgorączkowych, ponieważ grozi to uszkodzeniem wątroby.
Czym grozi udar cieplny?
Udar cieplny może prowadzić do obrzęku mózgu, zaburzeń krzepnięcia, a w najgorszym przypadku śmierci. Poza dziećmi i seniorami, w grupie podwyższonego ryzyka powikłań znajdują się kobiety w ciąży i w połogu. Może im grozić poronienie, poród przedwczesny lub niedotlenienie płodu, co może skutkować uszkodzeniem mózgu nienarodzonego dziecka.
Jak długo trwa udar cieplny?
Pierwsze objawy udaru cieplnego mogą pojawić się nawet po ok. 3 godzinach i mogą przedłużać się przez nawet kilkanaście godzin. Oczywiście nie powinno się zwlekać z wezwaniem pomocy medycznej, ponieważ jest to stan zagrożenia życia i wielu pacjentów może wymagać hospitalizacji.
Zobacz również:
Jak uniknąć udaru cieplnego?
W gorące dni należy wybierać zacienione miejsca i unikać długotrwałego przebywania w pełnym słońcu. Trzeba pamiętać o nakryciu głowy i piciu odpowiedniej ilości płynów - lepiej również zrezygnować z alkoholu. Osobom szczególnie zagrożonym udarem cieplnym zaleca się pozostanie w klimatyzowanym pomieszczeniu w południe kiedy ekspozycja na słońce jest największa. Wskazane jest, by nosić lekkie i przewiewne ubrania, które odsłaniają ciało i pozostają przy tym przepuszczalne dla powietrza. Zachowanie rozsądku i przestrzeganie powyższych zasad, może uchronić cię przed spędzenie urlopu na szpitalnym łóżku.
CZYTAJ TAKŻE:
Wywołują ból stawów, kaszel albo wykwity skórne. Rzut nadchodzi w wakacje
Urlop w ciepłych krajach nie dla każdego. Z tymi chorobami musisz uważać
Gorączka w trakcie upału. To nie zawsze jest udar cieplny
