Jądra w organizmie mężczyzny pełnią dwie ważne funkcje: produkują testosteron - podstawowy hormon płciowy męski, a także odpowiadają za wytwarzanie plemników, bez których, jak wiemy, niemożliwe byłoby poczęcie. Z nowotworami gonady męskiej mamy do czynienia, gdy komórka wywodząca się z jądra wymyka się spod kontroli i zaczyna się niepohamowanie dzielić, tworząc guz. Ten typ raka może mieć charakter złośliwy lub niezłośliwy. Najczęściej występuje u osób młodych, między 20. a 44. rokiem życia (rak jądra możliwy jest jednak nawet u nastoletnich chłopców). Co roku w naszym kraju ok. 800 mężczyzn słyszy taką diagnozę.
Eksperci wymieniają kilka czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka jądra. Znacznie mają: rasa biała (jej przedstawiciele chorują czterokrotnie częściej niż przedstawiciele rasy czarnej), wnętrostwo (to wada rozwojowa, w wyniku której, po urodzeniu, jądro lub oba jądra nie zeszły prawidłowo do moszny), zespół Klinefeltera (występujący też jako zespół 47, XXY lub hipogonadyzm hipergonadotropowy, czyli wrodzony zespół związany z nieprawidłowościami materiału genetycznego), rak drugiego jądra, rak jądra w rodzinie (szczególnie u ojca lub brata), a także zaburzenia czynności kanalików plemnikotwórczych w obrębie jądra oraz zaburzenia rozwojowe jądra.
Zobacz również:
Raka jądra można wyczuć w samobadaniu. Powinno być ono podstawową czynnością każdego mężczyzny już od 15. roku życia. Przynajmniej raz w miesiącu, po kąpieli (temperatura rozluźnia mięśnie moszny, ułatwiając wyczucie niepokojących zmian), należy przeprowadzać badanie palpacyjne, czyli, najprościej rzecz ujmując - dotykać i oglądać worek mosznowy. Zaleca się pozycję na stojąco i badanie jednego jądra naraz.
Powodem do niepokoju jest twarde jądro. Źle, gdy wyczujemy niebolesny guz. Czerwona lampka powinna się zaświecić też u tych panów, których jądro będzie obrzęknięte, nieregularne lub zaczerwienione. Może wystąpić ból lub pobolewanie, jednak nie jest to tak częsty symptom. Nagromadzenie płynu w obrębie moszny i w konsekwencji powiększenie moszny, uczucie ciężaru, rozpierania lub dyskomfortu, również powinny skłonić do kontaktu ze specjalistą - urologiem. Nie ma co zwlekać, gdyż rak jądra rozwija się w bardzo szybkim tempie, dając przerzuty, i znaczenie mają tygodnie, a nawet dni. U części pacjentów z rakiem jądra stwierdza się obustronne powiększenie i tkliwość piersi.
Do objawów ogólnych, które zwykle towarzyszą rakowi jądra, należą: osłabienie, spadek masy ciała oraz powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych. Niewykluczony jest wzrost masy mięśniowej i zwiększone owłosienie skóry, co wynika z nasilenia cech męskich w przypadku niektórych guzów.
Jeśli pojawią się przerzuty, możliwe są bóle brzucha, bóle pleców, bóle kostne oraz kaszel, duszności i krwioplucie. Niekiedy występują również neurologiczne objawy raka jądra.
Wymienione symptomy, niestety, są często bagatelizowane. Mężczyźni nierzadko też wstydzą się iść do lekarza. Tymczasem trzeba podkreślić, że raka jądra można wyleczyć, ale wtedy, kiedy zostanie on wykryty odpowiednio wcześnie.
W przypadku raka jądra stosuje się leczenie chirurgiczne, chemioterapię i radioterapię lub leczenie skojarzone.
Czytaj także:
Rak piersi diagnozowany jest również u mężczyzn. Zdecydowanie zbyt późno
