Spis treści:
- Choroba uchyłkowa i zapalenie uchyłków
- Przyczyny uchyłkowatości jelita
- Objawy uchyłków jelita grubego
- Błonnik a uchyłki jelita
- Czy błonnik zalecany jest wszystkim pacjentom?
- Probiotyki a uchyłki jelita
Choroba uchyłkowa i zapalenie uchyłków
Uchyłki jelita to niewielkie kieszonki błony śluzowej, które wyglądają jak maleńkie przepukliny wybrzuszające się przez ścianę jelita. Zwykle mają od 5 do 10 mm i są jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego u dorosłych. Pojawiają się u ponad połowy osób po 60. roku życia i najczęściej nie dają żadnych objawów (aż 80 proc. pacjentów nie odczuwa z ich powodu żadnych dolegliwości). Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy w obrębie uchyłka dojdzie do zapalenia. Mówimy wtedy o chorobie uchyłkowej okrężnicy - a ta potrafi już mocno uprzykrzyć życie.
Przyczyny uchyłkowatości jelita
Uchyłki najczęściej powstają w esicy, to fragment jelita grubego, o specyficznej budowie: esica jest stosunkowo wąska i to właśnie tam zbiera się stolec oraz gazy, co dodatkowo zwiększa nacisk na jej ścianę. Dodatkowo wraz z wiekiem ściana jelita staje się coraz cieńsza, co stwarza idealne warunki do formowania się uchyłków. Poza tym do ich powstania predysponują także:
- dieta uboga w błonnik,
- niedostateczna aktywność fizyczna,
- zaparcia i zaburzenia trawienia,
- choroby tkanki łącznej.
Zobacz również:
Objawy uchyłków jelita grubego
Uchyłki najczęściej wykrywa się przypadkiem, podczas badań diagnostycznych wykonywanych z innych powodów. Wszystko dlatego, że tak jak wspomniano, u większości pacjentów nie wiążą się z występowaniem objawów. Uchyłki dają o sobie znać przeważnie dopiero wtedy gdy rozwija się ich zapalenie. Pacjenci dotknięci tą przypadłością mogą odczuwać:
- silny, ostry ból w lewym dolnym kwadrancie brzucha;
- nudności i wymioty;
- wzdęcia i zmieniony rytm wypróżnień;
- przejściowe zatrzymanie gazów i stolca.
Co ciekawe, jeśli uchyłki zlokalizowane są po prawej stronie, dolegliwości mogą przypominać zapalenie wyrostka robaczkowego. Z kolei nasilony ból brzucha i brak wypróżnień mogą imitować niedrożność jelit.
Błonnik a uchyłki jelita
Co prawda nie mamy wpływu na wszystkie czynniki ryzyka uchyłkowatości jelita grubego, ale część z nich może podlegać modyfikacji. Jednym z nich jest ilość spożywanego błonnika. To właśnie on reguluje pracę przewodu pokarmowego, zwiększając objętość stolca i ułatwiając jego przesuwanie się przez jelita. Dieta uboga w błonnik prowadzi do tworzenia się twardych, zbitych mas kałowych, co wymusza większy wysiłek jelit podczas wypróżnień. Podwyższone ciśnienie wewnątrz jelita, a to sprzyja powstawaniu przepuklin błony śluzowej. W praktyce oznacza to, że osoby, które na co dzień spożywają niewielkie ilości warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych czy nasion, są bardziej narażone na rozwój uchyłkowatości.
Czy błonnik zalecany jest wszystkim pacjentom?
Nie. W ostrym zapaleniu uchyłków to, co zwykle jest sprzymierzeńcem zdrowia jelit, może stać się zagrożeniem. W takiej sytuacji błonnik należy czasowo wyeliminować z diety, by nie podrażniać już i tak uszkodzonego jelita. Produkty bogate w błonnik zwiększają objętość treści jelitowej i mogą nasilić ból, wzdęcia oraz stan zapalny. W czasie zaostrzenia zaleca się przejście na lekkostrawną, a nawet płynną dietę.
Probiotyki a uchyłki jelita
Probiotyki, czyli dobroczynne bakterie wspierające mikroflorę jelitową, mogą odegrać ważną rolę w łagodzeniu objawów choroby uchyłkowej i zapobieganiu jej zaostrzeniom. Zdrowa flora bakteryjna wzmacnia barierę jelitową, zmniejsza stan zapalny i reguluje pracę jelit, co jest szczególnie istotne u osób z uchyłkami. Badania sugerują, że regularne stosowanie probiotyków, zwłaszcza z grupy Lactobacillus i Bifidobacterium, może pomóc zmniejszyć ryzyko nawracających zapaleń uchyłków. Warto jednak pamiętać, że probiotyki powinny być stosowane jako uzupełnienie zdrowej diety i zawsze w porozumieniu z lekarzem.
Źródła:
- Davidson. Choroby wewnętrzne, red. S.H. Ralston i in., red. wyd. pol. J. Różański, tłum. zbior., t. 1-3, wyd. 23, Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
- S. Biondo, J. Lopez Borao, M. Millan i in, Current status of the treatment of acute colonic diverticulitis: a systematic review, "Colorectal Disease" 2012, tom 14, nr 1.
- W. Boynton, M. Floch, New strategies for the management of diverticular disease: insights for the clinician, "Therapeutic Advances in Gastroenterology" 2013, tom 6, nr 3.
CZYTAJ TAKŻE:
Są strażnikami zdrowia. Tak się objawia zachwianie równowagi bakteryjnej w jelitach
Ile razy i o jakiej godzinie powinniśmy chodzić do toalety? Odpowiedź może zaskoczyć
Chorobę jelit możesz dosłownie usłyszeć. Jeden dźwięk szczególnie niepokoi
