Reklama

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - postać biegunki poantybiotykowej

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit jest jedną z najczęstszych przyczyn biegunek u pacjentów leczonych w szpitalu. Najczęściej do rozwoju choroby dochodzi w efekcie zaburzenia składu flory jelitowej spowodowanego długotrwałą antybiotykoterapią. Kto jest najbardziej narażony na zachorowanie? Jak się objawia i w jaki sposób leczy się rzekomobłoniaste zapalenie jelit?

Przyczyny rzekomobłoniastego zapalenia jelit

Zdecydowanie najczęstszą przyczyną rzekomobłoniastego zapalenia jelit jest zakażenie beztlenową bakterią Clostridioides difficile. Jest to bakteria, której aktywność w jelicie, w prawidłowych warunkach, jest hamowana przez obecną w przewodzie pokarmowym naturalną florę bakteryjną. Jednak, kiedy skład tej flory zostanie zaburzony, najczęściej w wyniku antybiotykoterapii, może dojść do nadmiernego rozrostu C. difficile w jelicie. Bakterie te uwalniają dwa rodzaje toksyn - A i B, które działają toksycznie na komórki błony śluzowej jelita, przyczyniając się do rozwoju stanu zapalnego i objawów chorobowych.

Reklama

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - czynniki ryzyka

Największe ryzyko wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelit dotyczy pacjentów, którzy są w trakcie antybiotykoterapii lub niedawno ją zakończyli. Do rozwoju choroby często dochodzi podczas terapii fluorochinolonami, klindamycyną i cefalosporynami, jednak tak naprawdę może wywołać ją każdy lek przeciwbakteryjny. 

Niekiedy choroba rozwija się także u pacjentów przyjmujących leki immunosupresyjne czy przeciwnowotworowe. Szpitale i domy opieki medycznej są licznym rezerwuarem Clostridioides difficile, dlatego do rozwoju zakażenia najczęściej dochodzi u chorych długotrwale hospitalizowanych. Oprócz tego ryzyko zakażenia wzrasta wraz z wiekiem, jest także zdecydowanie wyższe u osób z upośledzoną odpornością i niewydolnością nerek.

Objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelit

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit jest jedną z najcięższych manifestacji zakażenia bakterią Clostridioides difficile. Objawy mogą się pojawić już w trakcie antybiotykoterapii (najczęściej po ok. 3-10 dniach) lub nawet po 10 tygodniach po jej zakończeniu. 

Głównym i najbardziej uciążliwym symptomem jest obfita, zielonkawa biegunka, czasami z domieszką krwi i śluzu. Pacjenci oddają nawet do 20-30 stolców na dobę, towarzyszą temu intensywne, kurczowe bóle brzucha i gorączka. Często przebieg choroby jest łagodny i objawy ustępują samoistnie po ok. 5-10 dniach. Czasami jednak objawy mogą być nasilone i prowadzić do groźnych dla życia powikłań.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - diagnostyka

Rozpoznanie rzekomobłoniastego zapalenia jelit stawia się na podstawie objawów występujących u pacjenta i wyników dodatkowych badań diagnostycznych. Aby potwierdzić zakażenie bakterią Clostridioides difficile, wykonuje się testy wykrywające toksyny drobnoustroju w kale. Oprócz tego badania laboratoryjne mogą ukazać cechy toczącego się stanu zapalnego - podwyższenie poziomu leukocytów we krwi i CRP. Mogą się także pojawić zaburzenia stężeń elektrolitów i poziomu albumin we krwi.

Pacjentom z podejrzeniem rzekomobłoniastego zapalenia jelit można wykonać również kolonoskopię. Charakterystyczne dla tej choroby jest występowanie na błonie śluzowej licznych żółtawych tarczek i guzków (to błony rzekome), które są efektem odcinkowej martwicy i nagromadzenia komórek zapalnych. Pojawiają się one jednak najczęściej u pacjentów z ciężką postacią choroby - w przebiegu łagodnej infekcji obraz jelita w endoskopii zwykle jest prawidłowy.

Leczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit

U pacjentów z łagodnym przebiegiem choroby objawy ustępują zwykle po odstawieniu antybiotyku, który wywołał rzekomobłoniaste zapalenie jelit. Jeżeli mimo to objawy się utrzymują, stosuje się antybiotyki skuteczne przeciwko Clostridioides difficile - wankomycynę lub metronidazol. 

Pacjenci z ciężkim przebiegiem choroby powinni być leczeni w szpitalu, aby możliwe było wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych i szybka reakcja, jeśli wystąpią powikłania.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - powikłania

Powikłania rzekomobłoniastego zapalenia jelit zwykle występują u osób z ciężkim i piorunującym przebiegiem choroby. Do najpoważniejszych, niekiedy śmiertelnych w skutkach powikłań zalicza się:

  • rozdęcie okrężnicy (megacolon toxicum),
  • niedrożność porażenną jelit,
  • perforację okrężnicy i zapalenie otrzewnej (związane z wyciekiem treści jelitowej i bakterii poza światło jelita),
  • uogólnione obrzęki i wstrząs.

CZYTAJ TAKŻE: 

Najlepszy dla jelit. Będziesz zaskoczony, jak faktycznie działa

Dziesięć oznak niezdrowego jelita

Jak rozpoznać zespół jelita drażliwego? 

INTERIA.PL

W serwisie zdrowie.interia.pl dokładamy wszelkich starań, by przekazywać wyłącznie sprawdzone, rzetelne informacje o objawach i profilaktyce chorób, bo wierzymy, że świadomość i wiedza w tym zakresie pomogą dłużej utrzymać dobre zdrowie.
Niniejszy artykuł nie jest jednak poradą lekarską i nie może zastąpić diagnostyki i konsultacji z lekarzem lub specjalistą.

Dowiedz się więcej na temat: jelita | biegunka | problemy z jelitami

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL