Spis treści:
- Rak szyjki macicy - co to za nowotwór?
- Rak szyjki macicy - znaczenie cytologii
- Cytologia na NFZ - dla kogo? Tak wygląda to obecnie
- Nowe świadczenia w ramach profilaktyki raka szyjki macicy
- Jak przygotować się do badania cytologicznego?
Rak szyjki macicy - co to za nowotwór?
Rak szyjki macicy to jeden z najczęstszych nowotworów występujących u kobiet. Jak wskazuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), tylko w 2022 roku stwierdzono na świecie ok. 660 tys. nowych przypadków i ok. 350 tys. zgonów z jego powodu. W tym samym roku o chorobie dowiedziało się prawie 3 tys. Polek - podaje NFZ. Rocznie z powodu raka szyjki macicy umiera w naszym kraju ok. 1700 kobiet.
Nowotwór szyjki macicy może rozwinąć się w każdym wieku. Jego główną przyczyną jest przetrwałe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza niektórymi jego szczepami. Wczesny rak zazwyczaj nie daje żadnych objawów, dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badania cytologicznego. Regularne badania cytologiczne pozwalają na wykrycie choroby we wczesnym i w pełni uleczalnym stadium.
Rak szyjki macicy - znaczenie cytologii
Cytologia jest podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy. Trwa zaledwie kilka minut, jest bezbolesna i bezpieczna dla komórek szyjki macicy. Pozwala na wychwycenie stanów przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy w sytuacji, kiedy nie występują żadne objawy. Zaleca się, aby pierwsze badanie cytologiczne zostało wykonane w wieku 20-25 lat lub zaraz po rozpoczęciu współżycia. Obecnie podstawowym świadczeniem finansowanym przez NFZ w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy jest cytologia klasyczna.
Z danych NFZ wynika, że w 2022 roku tylko 40 proc. pacjentek chorych na raka szyjki macicy miało wcześniej wykonaną cytologię.
Zobacz również:
Cytologia na NFZ - dla kogo? Tak wygląda to obecnie
Kobiety powinny regularnie wykonywać profilaktyczne badania cytologiczne. NFZ przypomina, że można skorzystać z bezpłatnej cytologii klasycznej w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy. Skierowanie nie jest potrzebne, badanie finansuje NFZ.
Program jest dla kobiet w wieku 25-64 lat:
- które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat,
- obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne, zakażonych HPV - typem wysokiego ryzyka), które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
"Kobiety, które były leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy, po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne), ponownie zostają objęte programem NFZ" - informuje NFZ.
Program realizuje każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ, a także wybrane poradnie POZ, które podpisały umowę z NFZ na świadczenia położnej POZ w Programie profilaktyki raka szyjki macicy.
Nowe świadczenia w ramach profilaktyki raka szyjki macicy
17 stycznia Ministerstwo Zdrowia przekazało do konsultacji publicznych projekt zmiany rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Wprowadza on nowe świadczenia w zakresie Programu profilaktyki raka szyjki macicy polegające na dodaniu nowych rodzajów badań profilaktycznych:
- testu HPV HR, który pozwala na identyfikację konkretnych typów wirusa HPV, w tym onkogennych (16/18),
- cytologii na podłożu płynnym (LBC - ang. Liquid-Based Cytology).
Wykonanie testu HPV HR w ramach programu będzie odbywać się u kobiet w wieku 25-64 lat, cyklicznie co pięć lat. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku testu HPV HR ta sama próbka materiału wykorzystana będzie do wykonania cytologii na podłożu płynnym.
Materiał do badań będzie pobierany u świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej przez lekarzy specjalistów położnictwa i ginekologii, lub lekarzy w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii oraz przez uprawnione położne.
"Celem wprowadzonych zmian jest umożliwienie kobietom wykonywania nowoczesnych badań przesiewowych. (...) Wprowadzenie testu HPV i cytologii płynnej nie oznacza jednak, że rezygnujemy z cytologii klasycznej. Dajemy placówkom medycznym czas przejściowy na stopniowe przeprowadzenie zmiany" - czytamy na stronie Ministerstwa Zdrowia.
Jak przygotować się do badania cytologicznego?
Jednym z częstszych pytań dotyczących badania cytologicznego jest pytanie o to, jak się do niego przygotować. Lekarze podkreślają, by:
- na badanie nie zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego;
- na pobranie cytologii najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż cztery dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż cztery dni przed rozpoczęciem miesiączki;
- co najmniej cztery dni przed pobraniem wymazu cytologicznego nie stosować żadnych leków dopochwowych;
- od ostatniego badania ginekologicznego/USG przezpochwowego upłynął co najmniej jeden dzień.
CZYTAJ TAKŻE:
Każdy może sprawdzić czas oczekiwania na SOR. Jest mapa
Coraz więcej zwolnień lekarskich z tym kodem. Powikłania choroby zmuszają do L4
Musieliśmy za nie słono zapłacić. Od stycznia te dwa badania będą za darmo
