Spis treści:
- Co to jest kolka nerkowa?
- Skąd biorą się kamienie nerkowe?
- Rodzaje kamieni nerkowych
- Objawy kolki nerkowej
- Jak leczy się kolkę nerkową?
- Domowe sposoby łagodzenia kolki nerkowej
- Jak zapobiegać powstawaniu kamieni w układzie moczowym?
Co to jest kolka nerkowa?
Kolka nerkowa występuje z powodu zablokowania dróg moczowych przez kamienie. Układ moczowy obejmuje nerki, moczowody, pęcherz moczowy i cewkę moczową. Wrażliwe obszary obejmują moczowody, czyli przewody, przez które mocz przepływa między nerką a pęcherzem.
Najczęściej kamienie moczowe zatrzymują się właśnie w moczowodach. Rozciągają otaczające tkanki, próbując przejść. Kiedy mocz nie może przepływać swobodnie, tworzy się stan zapalny i następuje atak kolki nerkowej.
Kamienie mogą rozwijać się w dowolnym miejscu w drogach moczowych i mogą znacznie różnić się wielkością. Większość kamieni pojawia się z powodu gromadzenia się minerałów lub innych substancji, takich jak kwas moczowy, które sklejają się w moczu i tworzą twardą masę.
Skąd biorą się kamienie nerkowe?
Tworzenie się kamieni nerkowych często jest przypadłością dziedziczną, może być również konsekwencją niezdrowego trybu życia. Kamienie nerkowe tworzą się w wyniku przebytych zabiegów chirurgicznych i chorób. Bywają również skutkiem ubocznym długotrwałego zażywania pewnych grup lekarstw.
Kamienie moczowe tworzą się z powodu:
- nadmiaru wapnia w moczu,
- dny moczanowej,
- cystyuryni,
- otyłości,
- zażywania niektórych leków np. sulfonamidów, środków przeczyszczających czy diuretyków pętlowych,
- odwodnienia,
- operacji zmniejszenia żołądka,
- chorób układu pokarmowego tj. wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub choroby Leśniowskiego-Crohna.
Rodzaje kamieni nerkowych
W zależności od przyczyny tworzenia się wyróżniamy następujące rodzaje kamieni nerkowych:
- kamienie wapniowe: są to najczęstsze rodzaje kamieni i składają się ze szczawianu wapnia.
- kamienie kwasu moczowego: rozwijają się, gdy kwas moczowy koncentruje się w moczu.
- kamienie cystyny: są rzadkie i występują z powodu cystynurii.
- kamienie struwitowe: są wytwarzane przez bakterie w drogach moczowych, ich występowanie jest mało powszechne.
Zobacz również:
Objawy kolki nerkowej
Objawy kolki nerkowej różnią się w zależności od wielkości kamienia i jego umiejscowienia w drogach moczowych. Niektóre małe kamienie powodują łagodną kolkę nerkową, a osoba może wydalić je z moczem bez większego dyskomfortu. Większe kamienie mogą powodować silny ból, trudny do wytrzymania przez chorego.
Najczęstszym objawem kolki nerkowej jest ból po dotkniętej chorobą stronie ciała, między dolnymi żebrami a biodrem. Ten ból ma tendencję do promieniowania do dolnej części brzucha i pachwiny. Zwykle pojawia się falami, które trwają od 20 do 60 minut, zanim ustąpią.
Kolka nerkowa to tylko jeden z objawów, które mogą powodować kamienie moczowe. Inne objawy, które często występują wraz z kolką nerkową, obejmują:
- ból lub trudności w oddawaniu moczu,
- krew w moczu,
- mocz o nietypowym, silnym zapachu,
- mdłości,
- wymioty,
- małe cząstki kamieni w moczu,
- uczucie ciągłej pilnej potrzeby oddania moczu,
- mętny mocz,
- oddawanie moczu rzadziej niż zwykle.
U niektórych osób mogą wystąpić objawy powiązanego zakażenia dróg moczowych. Należą do nich gorączka, dreszcze i zimny pot.
Jeśli odczuwasz następujące objawy, natychmiast zadzwoń po karetkę lub udaj się na najbliższy oddział ratunkowy:
- całkowita niezdolność do oddania moczu,
- niekontrolowane wymioty,
- gorączka wyższa niż 38,3°C.
Jak leczy się kolkę nerkową?
Lekarz stawia diagnozę na podstawie wyżej wymienionych objawów oraz badań laboratoryjnych i obrazowych (np. USG lub tomografia komputerowa). Małe kamienie można wydalić z moczem, wówczas lekarz zaleca silne nawodnienie organizmu i przepisuje leki uśmierzające ból. Przy nawracającej kolce nerkowej podaje się również przeciwzapalne kortykosteroidy lub antybiotyki. Lekarz może przepisać środki alkalizujące, blokery kanału wapniowego, rzadziej selektywne blokery alfa-1.
W usuwaniu większych kamieni nerkowych stosuje się następujące terapie:
- ekstrakcja kamienia pod kontrolą uretroskopii: inwazyjna procedura chirurgiczna polega na wprowadzeniu przez lekarza cienkiego wziernika z lampą i przymocowaną kamerą do dróg moczowych. Korzystanie z niego pozwala zlokalizować i usunąć kamień.
- pozaustrojowa litotrypsja falą uderzeniową: ESWL jest zabiegiem nieinwazyjnym. Jest to proces kierowania małych fal dźwiękowych na nerki w celu rozbicia kamieni na drobne kawałki, które potem wydalane są wraz z moczem.
- przezskórna nefrolitotomia: lekarze zazwyczaj wykonują tę procedurę w znieczuleniu ogólnym. Wykonuje małe nacięcie na plecach osoby, aby uzyskać dostęp do nerki, i usuwa kamień za pomocą narzędzi chirurgicznych.
- wszczepienie stentu: umieszcza się cienką rurkę w moczowodzie, aby złagodzić niedrożność i ułatwić wydalanie kamieni z moczem.
- operacyjne usunięcie kamieni nerkowych, której celem jest wydobycie lub rozbicie kamieni. W tym przypadku rekonwalescencja jest dłuższa niż po przeprowadzeniu innych procedur.
Zobacz również:
Domowe sposoby łagodzenia kolki nerkowej
Ataki kolki nerkowej są bardzo dotkliwe. Aby złagodzić dolegliwości, trzeba pamiętać o nawadnianiu organizmu i przyjmowaniu lekarstw przepisanych przez lekarza. Dodatkowo należy przyjmować środki przeciwbólowe, które dodatkowo działają przeciwzapalnie.
Umieszczenie okładu rozgrzewającego z boku lub w dolnej części pleców może złagodzić skurcze mięśni, które mogą wystąpić u osób z kolką nerkową. Ulgę przyniesie również kąpiel w ciepłej wodzie.
Nie wolno bagatelizować objawów kolki nerkowej, ponieważ nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań.
Jak zapobiegać powstawaniu kamieni w układzie moczowym?
Podstawowe działanie prewencyjne to zmniejszenie spożycia sodu, czyli ograniczenie soli w diecie. Bardzo ważne jest również regularne nawadnianie organizmu. Warto zadbać o zdrową dietę bogatą w różnorodne produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce i chude białka. Jeśli nie ma ku temu innych przeciwwskazań, możesz zwiększyć spożycie owoców cytrusowych, takich jak pomarańcze, cytryny i grejpfruty.
CZYTAJ TAKŻE:
Atak kolki nerkowej, co to jest i jak z nim walczyć?
Zniknie opuchlizna i uczucie ciężkości. Sposoby na pozbycie się nadmiaru wody z organizmu
Kamica nerkowa. Pierwszym objawem ból jak od kręgosłupa
