Spis treści:
- Waleriana - roślina o niezwykłych właściwościach
- Jakie substancje zawiera waleriana?
- Jakie są właściwości waleriany?
- Kto powinien stosować walerianę?
- Jak przyjmować walerianę?
- Czy waleriana jest bezpieczna?
- Przeciwwskazania do stosowania waleriany
Waleriana - roślina o niezwykłych właściwościach
Kozłek lekarski (łac. Valeriana officinalis), znany lepiej jako waleriana, to roślina, której szczególne właściwości zauważył już Hipokrates. Używano jej powszechnie także w średniowieczu - zwłaszcza w Europie, do leczenia bólów głowy i innych dolegliwości oraz w celu wyciszenia. Wraz z biegiem lat zyskiwała na popularności, a dziś dostępna jest w prawie każdej aptece w postaci m.in. kropli, tabletek, ekstraktów.
Kozłek lekarski ma białe lub różowe kwiaty, ale substancje odpowiadające za jego walory lecznicze ulokowane są w kłączu. Jego charakterystyczny wygląd nasuwa skojarzenie z kozią brodą, stąd prawdopodobnie wzięła się nazwa rośliny.
Jakie substancje zawiera waleriana?
Kozłek lekarski zawdzięcza swoje działanie następującym substancjom:
- kwasowi walerianowemu i jego solom - odpowiadają za uspokojenie organizmu;
- irydoidom - przypisuje się im właściwości przeciwbólowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, a także hamujące nadmiernie pobudzony układ nerwowy. Dodatkowo zwiększają wchłanianie kwasu walerianowego;
- aktynidynie - czyli związkowi z grupy alkaloidów, który według badań wykazuje działanie przeciwlękowe, uspokajające i nasenne. Uważa się, że aktynidyna może wpływać na działanie receptorów GABA w mózgu, co przyczynia się do poprawy jakości snu oraz łagodzenia objawów stanów lękowych;
- flawonoidom - wzmacniają i chronią ściany naczyń krwionośnych, jednocześnie zmniejszając skutki stresu oksydacyjnego.
Zobacz również:
Jakie są właściwości waleriany?
Kozłek lekarski jest kojarzony przede wszystkim jako środek wyciszający i ułatwiający zasypianie. Jednak na tym nie kończą się jego dobroczynne właściwości. Wśród zalet waleriany wymienia się także działanie:
- obniżające napięcie ośrodkowego układu nerwowego,
- zmniejszające ciśnienie krwi,
- ochronne dla serca i naczyń,
- uśmierzające ból,
- usuwające owrzodzenia jamy ustnej,
- poprawiające kondycję skóry,
- moczopędne,
- łagodzące dyskomfort związany z menstruacją.
Co ciekawe, roślina działa zupełnie odmiennie na niektóre koty. Zwierzęta po kontakcie z nią mogą doświadczać euforii i pobudzenia.
Kto powinien stosować walerianę?
Preparaty zawierające kozłka lekarskiego są zalecane szczególnie tym, którzy mają problemy ze snem lub żyją w ciągłym stresie. Istnieją naukowe doniesienia mówiące o tym, że stosowanie waleriany zawierającej irydoidy może przynosić korzyści osobom z chorobami reumatycznymi, migreną i bólami pleców.
Zobacz również:
Roślina sprawdza się również u osób mających problemy z włosami i stanem skóry (wspomaga leczenie egzemy, łupieżu i łuszczycy). Waleriana działa rozkurczowo na układ pokarmowy, może być więc stosowana w kolkach i skurczach żołądka (wchodzi w skład kropli żołądkowych). Ponadto wzmaga apetyt i usprawnia trawienie. Walerianę przyjmują także kobiety zmagające się z zespołem napięcia przedmiesiączkowego i menopauzą.
Jak przyjmować walerianę?
Jak już wspomniano, waleriana dostępna jest w rozmaitych formach, w tym jako suszona roślina, krople, kapsułki, tabletki, ekstrakt, a nawet nalewka. Można ją przyjmować doustnie, a także stosować miejscowo w postaci okładów lub dodawać do kąpieli.
Czy waleriana jest bezpieczna?
Preparaty zawierające kozłka lekarskiego nie powinny być stosowane dłużej niż miesiąc. Nie wolno ich łączyć z alkoholem. Ze względu na możliwość występowania zawrotów głowy i spowolnienia reakcji należy zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów. Pomimo tego, że waleriana uznawana jest za bezpieczną i większość środków mających ją w swoim składzie dostępnych jest bez recepty, przed ich suplementacją najlepiej skonsultować się z lekarzem oraz dokładnie przeczytać ulotkę dołączoną do opakowania.
Zobacz również:
Przeciwwskazania do stosowania waleriany
Waleriana nie powoduje uzależnienia, a przeciwwskazania do jej stosowania są nieliczne. Odradza się, by przyjmowały ją kobiety w ciąży i karmiące, osoby zażywające leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, zwiotczające mięśnie i dzieci poniżej 3. roku życia. Nie może być przyjmowana także przez osoby z chorobami wątroby i nadwrażliwością na walerianę lub jakikolwiek składnik preparatu.
Źródła:
Możdżeń, K., Cebula, N., & Barabasz-Krasny, B. Rośliny stosowane w preparatach przeciwbólowych dostępnych w sprzedaży. Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce, 45-53.
Anna Mazerant: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990.
Grabska-Kobyłecka, Izabela, and Dariusz Nowak. "Sen, bezsenność i jej leczenie-krótki przegląd aktualnej wiedzy ze szczególnym uwzględnieniem ziołolecznictwa." Pediatria i Medycyna Rodzinna 3.10 (2014).
CZYTAJ TAKŻE:
Nigdy nie popijaj tym tabletek. Lek nie zadziała lub wywoła skutki uboczne
Zbawienny nie tylko dla wątroby. Czystek łagodzi stany zapalne i wymiata toksyny
Na wysoki cukier, stany zapalne i problemy żołądkowe. Berberyna to nowy hit wśród suplementów
