Spis treści:
- Rodzaje interakcji leków
- Które leki stwarzają największe ryzyko interakcji?
- Potencjalne niebezpieczne połączenia leków
- Z czym nie łączyć leków przeciwbólowych?
- Jak sprawdzać interakcje między lekami?
Rodzaje interakcji leków
Interakcje między lekami pojawiają się najczęściej u pacjentów przyjmujących kilka (4-5) tabletek jednocześnie.
Pierwsze interakcje mogą się pojawić już na etapie przygotowania leku do podania, podczas sporządzania mieszaniny leków, np. w celu ich podania dożylnego. Ten typ interakcji nazywany jest interakcją farmaceutyczną.
Do interakcji może także dojść podczas przyjmowania dwóch różnych leków, które działają na te same receptory w organizmie - dochodzi wtedy do konkurencji między nimi o połączenie się z receptorem, co może skutkować zmianą siły (osłabieniem bądź nasileniem) i czasu działania jednego z leków.
Zobacz również:
Trzecim typem interakcji są interakcje farmakokinetyczne, które odbywają się podczas wędrówki leku w organizmie - zachodzą na etapie wchłaniania, transportu we krwi, dystrybucji leku w organizmie, metabolizmu czy wydalania z organizmu. W efekcie może dojść do:
- osłabienia działania danego leku pod wpływem utrudnionego wchłaniania, zwiększonego metabolizmu w wątrobie lub zwiększenia eliminacji;
- nasilenia działania lub toksyczności leku, co może być związane z osłabieniem wiązania się leku z białkami, obniżeniem rozkładu leku w wątrobie lub zmniejszeniem wydalania przez nerki.
Które leki stwarzają największe ryzyko interakcji?
Niektóre leki mogą wywoływać liczne interakcje z wieloma lekami. Chodzi tutaj w szczególności o doustne leki przeciwkrzepliwe (warfaryna), leki przeciwcukrzycowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Interakcje pojawiają się również często przy stosowaniu leków przeciwarytmicznych, obniżających ciśnienie tętnicze i działających moczopędnie. Pojawiają się także w terapii antybiotykami i lekami przeciwnowotworowymi.
Potencjalne niebezpieczne połączenia leków
Niektóre interakcje mogą być niebezpieczne w skutkach, jeżeli odpowiednio wcześnie się ich nie wykryje. Należy tu wymienić m.in.:
- osłabienie działania przeciwpłytkowego kwasu acetylosalicylowego przez ibuprofen;
- łączenie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) - połączenie to zwiększa ryzyko krwawień;
- osłabienia działania hipoglikemizującego insuliny przez glikokortykosteroidy, hormony tarczycy i leki moczopędne;
- nasilenie działania obniżającego tętno i ryzyko bloku serca przy jednoczesnym stosowaniu beta-blokerów (np. metoprolol) z blokerami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem);
- obniżenie skuteczności doustnej antykoncepcji hormonalnej przez antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, niektóre leki antydepresyjne i przeciwpadaczkowe;
- zaburzenie wchłaniania leków przez inhibitory pompy protonowej (omeprazol, esomeprazol).
Z czym nie łączyć leków przeciwbólowych?
Niesteroidowe leki przeciwzapalne, czyli powszechnie dostępne i stosowane leki przeciwbólowe, bardzo często są przyczyną interakcji między lekami. Nie należy ich przyjmować z kwasem acetylosalicylowym (popularny Acard), ponieważ ograniczają one jego działanie przeciwpłytkowe.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne dodatkowo mogą wywoływać interakcje z:
- lekami przeciwzakrzepowymi - nasilają ich działanie przeciwkrzepliwe;
- lekami moczopędnymi;
- litem i metotreksatem poprzez zwiększenie ich stężenia w osoczu;
- glikokortykosteroidami - zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego;
- zydowudyną stosowaną w leczeniu HIV.
Jak sprawdzać interakcje między lekami?
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku zapytaj się swojego lekarza o możliwe interakcje z lekami, które już przyjmujesz. Możesz je także sprawdzić w ulotce załączonej do opakowania preparatu. Pomocne mogą się okazać także darmowe platformy dostępne w internecie, które, po wpisaniu nazw leków, pokazują, jakie między nimi mogą zachodzić interakcje.
CZYTAJ TAKŻE:
Antybiotykooporność jest zabójcza. Jak się przed nią ochronić?
