Spis treści:
- Czym jest wodonercze?
- Wodonercze - przyczyny
- Wodonercze - objawy
- Wodonercze - w jaki sposób można je wykryć?
- Jak leczy się wodonercze?
Czym jest wodonercze?
Wodonercze to stan chorobowy, w którym jedna lub obie nerki gromadzą nadmiar moczu w wyniku utrudnienia, lub zablokowania jego odpływu do pęcherza moczowego. Zastój płynu prowadzi do poszerzenia miedniczek i kielichów nerkowych, co w przypadku niezastosowania odpowiedniego leczenia grozi wieloma powikłaniami, a w najgorszym scenariuszu - niewydolnością nerek. Wodonercze może mieć charakter ostry lub przewlekły, przy czym pełne odzyskanie funkcji nerek możliwe jest tylko w stanie ostrym. Przewlekłe wodonercze prowadzi do trwałych nieprawidłowości w pracy tych narządów, nawet po usunięciu przyczyny zablokowania odpływu moczu.
Wodonercze - przyczyny
Przyczyny wodonercza są zróżnicowane i wynikają z wielu czynników, zarówno wrodzonych jak i nabytych, które wpływają na nieprawidłowe odprowadzanie moczu z nerki. Zakłócenia w odpływie mogą dotyczyć różnych elementów układu moczowego, do którego należą: nerki, moczowody, pęcherz i cewka moczowa.
Do najczęstszych wrodzonych przyczyn wodonercza należą:
- zwężenie podmiedniczkowe moczowodu;
- odpływ pęcherzowo-moczowodowy (stan, w którym dochodzi do cofania się moczu z pęcherza do moczowodów i nerek);
- zwężenie szyi pęcherza moczowego;
- moczowody ektopowe (ujście moczowodu jest zlokalizowane w nietypowym miejscu).
Wodonercze jest spowodowane także czynnikami nabytymi, do których zalicza się:
- kamienie w przebiegu kamicy nerkowej;
- nowotwory dróg moczowych, dróg rodnych i przewodu pokarmowego;
- rozrost lub rak prostaty u mężczyzn;
- zmiany nowotworowe lokalizujące się w przestrzeni zaotrzewnowe;
- tętniak aorty, tętniak tętnicy biodrowej;
- pozapalne zwężenia moczowodów;
- wypadanie macicy (obniżenie narządów rodnych);
- skrzepy krwi zamykające światło moczowodu;
- zakażenia układu moczowego, takie jak zapalenie pęcherza moczowego czy cewki moczowej;
- przyczyny neurologiczne, np. urazy rdzenia kręgowego, pęcherz neurogenny, stwardnienie rozsiane.
Oprócz wymienionych wyżej, przyczyną wodonercza u kobiet może być także ciąża, podczas której powiększająca się macica uciska na moczowody, przez co możliwe jest zablokowanie prawidłowego odpływu moczu z nerek do pęcherza moczowego.
Wodonercze - objawy
Wodonercze zazwyczaj narasta wolno i nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Jednak w zależności od lokalizacji przeszkody, ten problem zdrowotny może manifestować się różnymi dolegliwościami, których nie należy bagatelizować. Symptomy, które mogą pojawić się w przebiegu gromadzenia moczu w nerce to m.in.:'
- zwiększona lub zmniejszona ilość oddawanego moczu;
- ból podczas oddawania moczu;
- obrzęki;
- ból w okolicy lędźwiowej;
- wymioty, biegunki, wzdęcia;
- brak apetytu;
- krew w moczu;
- wysokie ciśnienie krwi.
Wczesne wykrycie problemu i podjęcie leczenia minimalizuje rozwinięcie się groźnych powikłań, dlatego każde niepokojące objawy związane z układem moczowym należy skonsultować z lekarzem.
Wodonercze - w jaki sposób można je wykryć?
Podstawowym badaniem w diagnostyce wodonercza jest USG. W niektórych przypadkach zaleca się także wykonanie tomografii komputerowej, cystografii lub renoscyntygrafii, która polega na obrazowym badaniu nerek z wykorzystaniem izotopu, czyli substancji zdolnej do emisji promieniowania. Dzięki temu możliwe jest ustalenie miejsca, w którym powstała blokada utrudniająca odpływ moczu. Poza badaniami obrazowymi wykonuje się także testy laboratoryjne krwi i moczu, po to by ocenić funkcje nerek oraz narastanie parametrów zapalnych.
Wodonercze u płodu bywa wykrywane przez ginekologa podczas USG, które można przeprowadzić już w pierwszym trymestrze. Zazwyczaj obecność zastoju płynu w nerkach stwierdza się w 20 tygodniu ciąży. W takiej sytuacji przyszła mama musi wykonywać dodatkowe badania ultrasonograficzne w celu dokładniejszej kontroli rozwoju układu moczowego dziecka. Warto wspomnieć, że u większości maluchów problem znika już przed urodzeniem lub kilka miesięcy po porodzie. Niekiedy niezbędne są dodatkowe badania obrazowe noworodka, wszystko po to by sprawdzić kondycję nerek i dostosować ewentualne leczenie.
Zobacz również:
Jak leczy się wodonercze?
Skuteczne leczenie wodonercza skoncentrowane jest na przywróceniu prawidłowego odpływu moczu z nerki, a strategia terapeutyczna zależy od przyczyny i stopnia nasilenia dolegliwości. Do powszechnie wykorzystywanych metod terapii zalicza się:
- interwencje chirurgiczne i urologiczne niezbędne w korygowaniu wad anatomicznych;
- chemioterapię i radioterapię w przypadku zmian nowotworowych stanowiących blokadę;
- usunięcie kamieni nerkowych za pomocą fal uderzeniowych lub chirurgicznie.
Źródła:
Garden, Chirurgia, Podręcznik dla studentów, 2017
Wojciech Noszczyk, Chirurgia, PZWL, 2005
Szopiński T, Keller E, Záťura F. Kidney ultrasound - what is important for a urologist? J. Ultrason. 2016 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28138408/
CZYTAJ TAKŻE:
Skraca życie o kilkanaście lat. Choroba latami się ukrywa
Działa jak ludzkie nerki. Oczyszcza 50 litrów krwi ze szkodliwych toksyn
Mało znane objawy niewydolności nerek. Spójrz na skórę i wartość ciśnienia
