Spis treści:
- Pneumocystoza - co to?
- Pneumocystoza - czynniki ryzyka zakażenia
- Pneumocystoza - objawy
- Pneumocystoza - diagnostyka
- Pneumocystoza - leczenie i rokowanie
- Pneumocystoza - powikłania
- Pneumocystoza - zapobieganie
Pneumocystoza - co to?
Pneumocystoza jest ciężką chorobą zakaźną atakującą płuca. Wywoływana jest przez drożdżopodobnego grzyba Pneumocystis jirovecii. Infekcja tym patogenem zaliczana jest do tzw. infekcji oportunistycznych. Oznacza to, że rozwija się niemal wyłącznie u osób z osłabionym (pod wpływem różnych czynników) układem odpornościowym.
Objawy pneumocystozy są mało charakterystyczne i niestety choroba niesie ze sobą ryzyko poważnych, niekiedy śmiertelnych powikłań. W jej leczeniu największe znaczenie ma odpowiednio wczesne włączenie antybiotykoterapii.
Pneumocystoza - czynniki ryzyka zakażenia
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, pneumocystoza jest chorobą oportunistyczną. Najczęściej, bo aż w 30-40 proc. przypadków, wykrywa się ją u osób z nierozpoznanym bądź nieodpowiednio leczonym zakażeniem HIV, u których doszło do rozwoju AIDS.
Zwiększone ryzyko rozwoju infekcji Pneumocystis jirovecii mają również osoby:
- przyjmujące leki immunosupresyjne, np. w przebiegu chorób autoimmunologicznych jak reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty układowy;
- w trakcie leczenia nowotworów złośliwych;
- chore na białaczki i chłoniaki, po przeszczepie szpiku;
- z leukopenią i neutropenią;
- po transplantacjach narządów;
- chorujące na przewlekłe choroby układu oddechowego (np. ciężką astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, mukowiscydozę).
Pneumocystoza - objawy
Pneumocystoza to choroba płuc, która daje zazwyczaj mało specyficzne objawy. Często bez dodatkowych badań trudno jest ją odróżnić od grypy bądź innej ostrej infekcji. Dominują gorączka, duszność i - w przeciwieństwie do typowego zapalenia płuc - suchy, nieproduktywny kaszel.
Zobacz również:
Choroba może prowadzić do upośledzenia saturacji krwi, a także do rozwoju ciężkich powikłań. Bardzo rzadko drożdżaki przedostają się do krwi i przenoszą zakażenie do innych narządów (np. wątroby, śledziony czy nerek).
Pneumocystoza - diagnostyka
W diagnostyce pneumocystozy największe znaczenie mają badanie immunofluorescencyjne bądź badanie PCR. Pozwalają one wykryć obecność Pneumocystis jirovecii w plwocinie, popłuczynach oskrzelowych lub fragmencie tkanki płuc pobranym w trakcie biopsji płuca. Dodatkowo wykonuje się również badania obrazowe, w tym RTG i tomografię komputerową klatki piersiowej. Oprócz tego oznacza się parametry stanu zapalnego (OB i CRP), morfologię krwi, poziom elektrolitów, glukozy, stan układu krzepnięcia i funkcjonowania pozostałych narządów (m.in. wątroby i nerek).
Pneumocystoza - leczenie i rokowanie
W terapii pneumocystozy największe znaczenie ma antybiotykoterapia. Stosuje się kotrimoksazol złożony z trimetoprimu i sulfametoksazolu. Lek podaje się doustnie lub dożylnie, a cała terapia powinna trwać trzy tygodnie. W przypadku obecności przeciwwskazań lub nietolerancji kotrimoksazolu można zastosować inne antybiotyki, np. pentamidynę czy klindamycynę.
U chorych w ciężkim stanie, ze znacznie obniżoną saturacją krwi, podaje się dodatkowo glikokortykosteroid, najczęściej prednizon. W razie potrzeby chory poddawany jest również tlenoterapii (przy pomocy maski tlenowej lub intubacji) i wyrównywane są zaburzenia elektrolitowe.
Rokowanie w pneumocystozie jest poważne. W przypadku osób chorych na HIV/AIDS umiera od 10 do 20 proc. pacjentów.
Pneumocystoza - powikłania
Pneumocystoza jest ciężką chorobą, która dla osób z osłabionym układem odpornościowym stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Grozi rozwojem poważnych powikłań, z których najbardziej charakterystycznym jest odma opłucnowa. Jest to stan, w którym pod wpływem uszkodzenia opłucnej otaczającej płuca dochodzi do nagromadzenia w niej powietrza. Grozi ona znacznym upośledzeniem oddychania, dusznością, nieleczona może prowadzić do zatrzymania krążenia i śmierci. Dodatkowo może dojść do rozwoju zagrażającego życiu zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Może być on przyczyną nieodwracalnego włóknienia płuc i trwałego upośledzenia ich funkcji.
Pneumocystoza - zapobieganie
Pneumocystoza jest dla osób z upośledzoną odpornością bez wątpienia groźną chorobą. Można jej jednak skutecznie zapobiegać. Profilaktykę pneumocystozy zaleca się osobom najbardziej na nią narażonym, przede wszystkim chorym na HIV/AIDS z obniżoną poniżej 200 kom/uL liczbą limfocytów T CD4. Powinni ją również przyjmować chorzy po przeszczepach narządów znajdujący się w stanie immunosupresji.
W leczeniu profilaktycznym stosuje się kotrimoksazol w dawce 960 mg, raz dziennie, codziennie lub przez trzy dni w tygodniu.
CZYTAJ TAKŻE:
Pięć nawyków, które ratują płuca. Pierwsze efekty już po 20 minutach
Plastik w płucach. Lekarze dokonali przerażającego odkrycia
Nie będzie The Last of Us. Pierwsza szczepionka przeciwko infekcjom grzybiczym
