Spis treści:
- Zespół jelita drażliwego - co to za choroba?
- Leczenie jelita drażliwego - czy są dostępne leki?
- IBS - co można jeść?
- Zespół jelita drażliwego - co można jeść?
- Rola probiotyków w IBS
Zespół jelita drażliwego - co to za choroba?
Zespół jelita drażliwego to przewlekła choroba jelita cienkiego i grubego o nie do końca poznanej przyczynie. Za czynniki, które mogą przyczynić się do rozwoju IBS, zalicza się nadwrażliwość na stres, uszkodzenie mikrobioty jelitowej, zaburzenia perystaltyki jelit oraz przebycie biegunki bakteryjnej.
Objawy w IBS nie są obecne cały czas. Choroba może z fazy ostrej, przejść w fazę łagodną, w trakcie której pacjenci nie odczuwają dyskomfortu.
W zespole jelita drażliwego charakterystycznym objawem jest ból brzucha, zazwyczaj zlokalizowany w podbrzuszu, po lewej stronie. Ból może być kłujący, kurczowy i towarzyszą mu wzdęcia.
Ponadto pacjenci zmagają się z problemami w toalecie - naprzemiennie mogą pojawiać się zarówno zaparcia, jak i biegunki.
Objawy w IBS pojawiają się także ze strony całego organizmu, nie tylko układu pokarmowego. Chorzy odczuwają przewlekłe zmęczenie, większą drażliwość oraz zaburzenia nastroju. Może występować bezsenność i nawracające bóle głowy.
Kobiety mogą obserwować u siebie zaburzenia miesiączkowania oraz zwiększoną częstotliwość oddawania moczu.
Leczenie jelita drażliwego - czy są dostępne leki?
Farmakologiczne leczenie IBS opiera się tylko o łagodzenie objawów. Lekarz może wprowadzić leki przeciwbiegunkowe (loperamid), rozkurczowe (drotaweryna), czy leki przeciwdepresyjne, które złagodzą objawy stresu, który z kolei nasila objawy IBS.
Żadne leczenie farmakologiczne nie przyniesie jednak takich efektów, jak zastosowanie odpowiedniej diety. Jak powinna wyglądać u osób z IBS?
IBS - co można jeść?
U każdego pacjenta lista produktów dozwolonych może się nieco różnić, jednak wspólne założenia diety w IBS są spójne.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zwiększenie spożywania błonnika, ale tylko tego rozpuszczalnego. Jego źródłem są warzywa i owoce, jęczmień, fasola czy otręby owsiane.
Zdecydowanie należy unikać błonnika, który nie jest rozpuszczalny, ponieważ może on drażnić jelita i nasilać objawy. Zaleca się zatem, by zrezygnować ze spożywania ziaren zbóż, otrębów pszennych i surowych warzyw korzeniowych (marchew, pietruszka).
Wszystkim pacjentom zaleca się korzystanie z diety FOODMAP, która zakłada rezygnację z węglowodanów fermentujących. Czego należy zatem unikać? Na liście znajdują się:
- zboża (pszenica, jęczmień, żyto),
- owoce (arbuzy, nektarynki, owoce suszone),
- strączki,
- orzechy (nerkowce, pistacje),
- mleko,
- produkty typu light.
Drogą eliminacji warto również na pewien czas wyeliminować ze swojej diety gluten - może okazać się to pomocne u osób z nieceliakalną nadwrażliwością. Poprawa samopoczucia na diecie bez glutenu może stanowić także wyznacznik do dalszej diagnostyki celiakii.
Zespół jelita drażliwego - co można jeść?
Lista produktów dozwolonych w IBS jest długa i z powodzeniem można przygotowywać zdrowe i smaczne posiłki, równocześnie łagodząc dolegliwości związane z układem pokarmowym.
Za dozwolone produkty uznaje się:
- owoce: ananasy, winogrona, banany, cytryny, grejpfruty, kiwi, jagody, maliny, melon, truskawki, porzeczki,
- warzywa: fasolka szparagowa, bakłażan, cukinia, dynia, kapusta, kabaczek, kapusta pekińska, sałata masłowa, szpinak, ogórek, kukurydza, papryka, gotowana marchew i pietruszka, pomidor, seler, szczypiorek, ziemniaki, bataty;
- białko: chude mięso i ryby, jajka, tofu;
- mleko i przetwory mleczne bez laktozy: mleko migdałowe, mleko kokosowe, mleko ryżowe, ser typu feta, mozzarella, brie, camembert, cheddar, masło, parmezan;
- produkty zbożowe bezglutenowe: mąka owsiana, mąka kukurydziana, komosa ryżowa, kasza gryczana, makaron bezglutenowy, pieczywo bezglutenowe, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki kukurydziane, płatki owsiane, płatki ryżowe, proso, ryż;
- orzechy i nasiona (w niewielkich ilościach): orzechy włoskie, orzechy makadamia, orzechy pekan, orzechy piniowe, orzeszki ziemne, migdały, nasiona sezamu, nasiona słonecznika, pestki dyni.
Rola probiotyków w IBS
Badania naukowe potwierdzają, że przyjmowanie probiotyków może złagodzić objawy IBS. Za najkorzystniejsze dla jelit uznaje się szczepy Bifidobacterium coagulans lub Lactobacillus plantarum.
Probiotyki są zalecane nie tylko osobom z IBS, ale także wszystkim, którzy odczuwają dolegliwości ze strony układu pokarmowego, cierpią z powodu przewlekłego zmęczenia czy wahań nastroju. Połączenie na drodze jelita-mózg jest niezwykle kluczowe dla funkcjonowania całego organizmu, a także wpływa na ogólne samopoczucie.
Źródło:
A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome, E.P. Halmos i wsp., Gastroenterology, 2014; 146: 67-75;
Adrych K., Rydzewska G.: Rozpoznawanie i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego w praktyce lekarza rodzinnego. Varia Medica 2020;4(1):52-59.
CZYTAJ TAKŻE:
Przy zespole SIBO ulgę jelitom przyniesie dieta. Oto wskazane i zakazane produkty
Oczyszcza ciało z toksyn i przywraca wewnętrzną równowagę. Zasady diety makrobiotycznej
Rosół i kiszonki podstawą diety GAPS. Miała leczyć autyzm, leczy jelita i całe ciało
