Na temat realnych przyczyn mogących powodować problemy z płodnością powiedziano już wiele. Mniej natomiast na temat funkcjonujących w świadomości ludzi mitów dotyczących tego tematu. Tymczasem ich liczba jest niewiele mniejsza od prawdziwych powodów mogących wpływać na zdolności prokreacyjne. Lek. Rafał Baran, ginekolog krakowskiego Centrum Medycznego Superior, obala najpopularniejsze z nich.
Czy szczepienia przeciwko COVID-19 wpływają na płodność?
Często powtarzanym mitem, jest ten mówiący, że szczepienia przeciwko COVID-19 mają negatywnie wpływać na płodność. Choć badania nad tym tematem wciąż są w toku, to na ten moment brak jest jakichkolwiek dowodów co do ich potencjalnego wpływu na płodność kobiet. Nie ma również żadnych teorii naukowych sugerujących, na czym taki wpływ miałby polegać. Tak samo, jak absolutnie nie ma wskazań do tego, aby po przyjęciu szczepionki kobieta unikała zachodzenia w ciążę. W przypadku mężczyzn naukowcy z Uniwersytetu w Miami analizowali wpływ szczepienia przeciwko COVID-19 na różne parametry nasienia (stężenie, objętość, ruchliwość i całkowita liczba plemników).
Opublikowane w renomowanym czasopiśmie JAMA wyniki badań nie potwierdziły, jakoby liczebność czy jakość plemników po szczepieniu spadały. I choć co prawda badania dotyczyły jedynie szczepionek Pfizera i Moderny, to nie sądzę, aby mogły się one różnić w przypadku pozostałych szczepionek - mówi specjalista. To sam wirus SARS-CoV-2 może być szkodliwy dla układu rozrodczego mężczyzn! To dlatego, że podczas przebiegu COVID-19 rosną parametry stanu zapalnego, co wiąże się ze stresem oksydacyjnym w plemnikach. To natomiast może wpływać na obniżenie parametrów nasienia. Prawdopodobnie może się tak dziać dlatego, że w jądrach zlokalizowane są te same receptory, które wirus SARS-CoV-2 wykorzystuje, aby dostawać się do komórek układu oddechowego.
Rozpatrując natomiast szczepienie w okresie ciąży, to pod koniec kwietnia tego roku Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wydało klarowne wytyczne. W związku z tym, że kobiety ciężarne należą do grupy zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia wirusem SARS-CoV-2, powinno się wręcz wdrażać profilaktykę tej choroby w formie szczepień.
Czy hormonalne pigułki antykoncepcyjne obniżają szanse na zajście w ciążę w przyszłości?
Teoria mówiąca o tym, że antykoncepcja hormonalna może obniżać płodność po zaprzestaniu jej przyjmowania, funkcjonuje już od dawna. To mit, bowiem tabletki, czy generalnie - leki antykoncepcyjne - działają wyłącznie wtedy, kiedy są przyjmowane. Formy antykoncepcji różnią się wyłącznie czasem potrzebnym na powrót do płodności po odstawieniu.
W przypadku tabletek antykoncepcyjnych dawka hormonów jest naprawdę mała, więc jeśli przed, jak i w trakcie ich zażywania z pacjentką nie działo się nic niepokojącego, to po ich odstawieniu, w przypadku starań o ciążę, u około 50 proc. kobiet już w przeciągu pierwszych trzech miesięcy udaje się osiągnąć cel. Jeśli natomiast mówimy np. o zastrzykach antykoncepcyjnych, to okres powrotu do prawidłowych cykli owulacyjnych może być nieco dłuższy.
Czy dieta kobiety ma wpływ na problemy z zajściem w ciążę?
Na zdolności prokreacyjne wpływ mają różne czynniki, takie jak: dieta, waga, palenie czy spożywanie alkoholu. Mówiąc konkretnie o diecie, to w tym aspekcie warto zwrócić uwagę przede wszystkim na insulinę. Jej nadmiar w organizmie może zaburzać owulację. Jest to zauważalne zwłaszcza w przypadku zespołu policystycznych jajników, któremu często towarzyszy insulinooporność. Do wysokiego poziomu insuliny przyczynia się dieta z przewagą węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym, zawierająca dużo produktów, takich jak biała mąka, białe pieczywo czy biały ryż. To wszystko stymuluje trzustkę do produkcji dużej ilości insuliny, co z kolei ma na celu pomoc w metabolizowaniu węglowodanów.
Naukowcy dawno doszli już do tego, jaka dieta najbardziej płodności sprzyja. Istnieją badania, w których wykazano, że stosowanie diety śródziemnomorskiej, bogatej w ryby, oleje wielonienasycone czy warzywa, wiąże się z prawie dwukrotnie rzadszym występowaniem problemów z zachodzeniem w ciążę.
Zobacz również:
Czy zwiększa częstotliwość współżycia zwiększa szansę na ciążę?
Nie. W przypadku par starających się o dziecko dość częstym przekonaniem jest, że trzeba współżyć jak najczęściej. Tymczasem to nie do końca prawda. Jeśli para chce mieć dziecko, zaleca się współżycie dwa-trzy razy w tygodniu. Dlaczego akurat tyle? Zarówno zbyt rzadkie, jak i zbyt częste współżycie nie jest w takim przypadku wskazane - wpływa bowiem na obniżanie się jakości nasienia. Warto więc zachować umiar, ale i uprawiać seks na tyle często, aby efekt mógł zostać osiągnięty - tłumaczy ginekolog Superior.
Czy wiek mężczyzny ma wpływ na jego płodność?
Tak. Choć utarło się przekonanie, że wiek mężczyzny nie ma żadnego znaczenia, jeśli chodzi o powodzenie zachodzenia w ciążę, to... jest to mit! Wiek partnera również ma realny wpływ na jego zdolności prokreacyjne. Choć zdolność do zapłodnienia wraz z wiekiem nie obniża się tak drastycznie, jak w przypadku kobiet, to już liczebność i jakość plemników ulegają stopniowemu pogorszeniu. Wiek ma też wpływ na częstość pojawiania się różnych nieprawidłowości w materiale genetycznym plemników. To z kolei może prowadzić do częstszego pojawiania się wad genetycznych w tworzących się zarodkach, stąd komplikacje mogą wystąpić już po samym zajściu w ciążę.
Czytaj także:Kwas foliowy. Ważny nie tylko w ciąży
