Czym jest niedoczynność tarczycy?
Niedoczynność tarczycy, inaczej hipotyreoza, to choroba polegająca na niewystarczającej produkcji hormonów (trijodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4)) w stosunku do tego, ile potrzebuje organizm. Jedną z najczęściej występujących przyczyn tego zaburzenia jest choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Niedoczynność tarczycy może być także spowodowana usunięciem operacyjnym części lub całości gruczołu, np. z powodu wola guzkowego, choroby Gravesa i Basedowa czy raku tarczycy. Wśród innych przyczyn możemy wyróżnić niedobór jodu, polekową niedoczynność tarczycy oraz napromieniowanie okolic tarczycy podczas leczenia innych nowotworów.
Niedoczynność tarczycy - jak ją leczyć?
Niestety niedoczynność tarczycy to choroba przewlekła, co w większości przypadków może oznaczać terapię do końca życia. Leczenie tego zaburzenia polega głównie na ciągłym zażywaniu hormonów tarczycy, czyli uzupełnienie ich niedoboru. Stale przyjmowanie leku pozwala na uregulowanie pracy organizmu i złagodzenie lub całkowite wyeliminowanie męczących objawów. Czasem leczenie choroby wspomagane jest zażywaniem odpowiednich dawek jodu. Ponadto dodatkowym elementem terapii osób z niedoczynnością tarczycy powinna być dobrze skomponowana dieta oraz aktywność fizyczna.
Dawka hormonów ustalana jest indywidualnie dla każdego pacjenta przez lekarza endokrynologa, a regularne badania są konieczne dla zapewnienia prawidłowego procesu leczenia. Warto jednak pamiętać, że zaniechanie leczenia lub zmienianie dawek leków na własną rękę może prowadzić do poważnych konsekwencji. Zwłaszcza dla kobiet w ciąży, ponieważ niedobór hormonów tarczycy wpływa negatywnie na rozwój płodu. Co więcej, niedoczynność tarczycy jest częstym czynnikiem utrudniającym zajście w ciążę, choć nie wszyscy o tym wiedzą.
Jak przyjmować hormony tarczycy?
Przyjmowanie hormonów tarczycy nie jest prostą sprawą. Aby leki skutecznie leczyły niedoczynność tarczycy, ważne jest ich systematyczne przyjmowanie według zaleceń lekarza i przez wskazany przez niego czas. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że hormony należą do grupy leków, które najlepiej wchłaniają się, gdy przyjmowane są na czczo.
Najczęściej rekomenduje się zażywanie leków na tarczycę z samego rana, co najmniej 30 minut przed śniadaniem. W większości przypadków okazuje się jednak, że jest to zbyt krótki czas, aby lek mógł się prawidłowo wchłonąć. Dlatego między zażyciem hormonu a pierwszym posiłkiem warto poczekać godzinę lub nawet dwie. Hormony tarczycy można przyjmować również na noc. Ważne, by brać je na pusty żołądek, czyli minimum 3-4 godziny po ostatnim posiłku.
Leki na tarczycę - o czym należy pamiętać?
Istnieje jednak jeszcze wiele ważnych czynników, które mogą zaburzać wchłanianie lub działanie leku. Hormon tarczycowy zażywa się w formie tabletek. Ważne, by leki odpowiednio popijać wodą, a nie sokiem, herbatą czy kawą. Badania wykazują, że kofeina zakłóca wchłanianie T4 w jelitach. Właśnie z tego powodu pierwszą kawę można wypić co najmniej po godzinie od przyjęcia leku na tarczycę. Koniecznie trzeba też podkreślić, że w tej przerwie pomiędzy przyjęciem hormonów a spożyciem posiłków nie należy pić nic innego, niż woda.
Ponadto syntetycznych hormonów tarczycy nie należy przyjmować zamiennie. Tak, że jednego dnia zażywamy tabletkę rano, a drugiego wieczorem, jak nam się przypomni. To stwarza ryzyko pomyłki, a regularność jest kluczem do wyrównania poziomu hormonów w organizmie.
Zobacz również:
Co zaburza wchłanianie leków?
Wraz z leczeniem niezwykle istotny jest sposób żywienia. W diecie nie może zabraknąć składników niezbędnych do produkcji hormonów tarczycowych - jodu, selenu, cynku i żelaza. Natomiast osoby z niedoczynnością tarczycy często zmagają się z zaburzeniami wchłaniania, które utrudniają pełną absorpcję składników odżywczych przez organizm. Dlatego suplementy wapnia, żelaza, produkty z soją i laktozą oraz leki IPP najlepiej przyjmować 3-4 godziny przed lub po zażyciu leków.
W posiłku spożywanym w okolicy przyjęcia hormonów (np. śniadanie), unikaj produktów zawierających dużą ilość błonnika pokarmowego, czyli produktów z pełnego ziarna (np. chleb razowy, otręby, brązowy ryż). Co więcej, selenu nie należy przyjmować z cynkiem, ponieważ są to pierwiastki antagonistyczne, które wzajemnie znoszą swoje działanie.
Zasady przyjmowania hormonów tarczycy
- Dawkę leku na tarczycę dostosowuje lekarz endokrynolog na podstawie wywiadu z pacjentem oraz wyników badań laboratoryjnych.
- Stosuj tabletkę codziennie o tej samej porze.
- Hormony tarczycy przyjmuj na czczo, co najmniej 30 minut przed śniadaniem, albo na noc - 3-4 godziny po ostatnim posiłku.
- Popijaj lek niewielką ilością wody.
- Przez kilka godzin po spożyciu leku zrezygnuj z picia kawy, herbaty i soków cytrusowych.
- W niewielkiej odległości od przyjęcia hormonów unikaj produktów zawierających dużą ilość wapnia oraz błonnika pokarmowego.
- Dodatkowe suplementy diety i inne leki spożywaj w innym czasie niż hormony tarczycy.
CZYTAJ TAKŻE:
Kobiety są bardziej podatne na chorobę Alzheimera. Wiadomo dlaczego
