Spis treści:
- Dlaczego dochodzi do rozwoju raka odbytu?
- Badania diagnostyczne
- Leczenie raka odbytu
- Rak odbytu - rokowanie
Dlaczego dochodzi do rozwoju raka odbytu?
Rak odbytu jest nowotworem rozwijającym się z komórek nabłonka wyściełającego końcowy odcinek przewodu pokarmowego (odbyt i kanał odbytu). Komórka, pod wpływem mutacji, zaczyna się niekontrolowanie dzielić, co prowadzi do powstania guza nowotworowego. Rak odbytu najczęściej pojawia się u osób powyżej 50 roku życia. Istnieje kilka znanych czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi raka odbytu - infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), wirusem HIV a u kobiet przebycie raka szyjki macicy, pochwy lub sromu. Dodatkowo ryzyko to jest zwiększone u osób palących papierosy, a także kobiet i mężczyzn, którzy mieli w przeszłości wielu partnerów seksualnych. Objawy raka odbytu
Rak odbytu jest nowotworem niezwykle podstępnym, ponieważ zwykle aż do późnych stadiów nie daje żadnych objawów. Początkowymi objawami są najczęściej pieczenie i ból w okolicy odbytu, a w stolcu i na papierze toaletowym obecna jest świeża krew. Czasami sam pacjent może wyczuć stwardnienie, wynikające z obecności masy guza. W zaawansowanym raku odbytu dołączają się objawy związane ze znacznym wzrostem guza, a niekiedy również z obecnością przerzutów do węzłów chłonnych i odległych narządów:
- bóle w dolnej części brzucha, głównie w miednicy;
- zaburzenia w oddawaniu stolca w postaci zwiększonego parcia na stolec, częstszego oddawania stolca lub zaparć;
- nietrzymanie stolca;
- niedrożność mechaniczna - związana z zatkaniem ujścia odbytu przez guz.
Badania diagnostyczne
Lekarz może wyczuć guz odbytu w badaniu per rectum - jest to zwykle pierwszy krok, skłaniający do pogłębienia diagnostyki. Dodatkowo wykonuje się również szereg innych badań, takich jak:
- kolonoskopia, otwiera się w nowym oknie - pozwala ocenić zewnętrznie wygląd guza, jego kształt, a także czy na jego powierzchni obecne są obszary martwicy i cechy krwawienia.
- biopsja zmiany - wykonywana jest zwykle w trakcie kolonoskopii, polega na pobraniu niewielkich wycinków tkanki guza do badania histopatologicznego, które jest niezbędne do ostatecznego określenia typu nowotworu
- tomografia komputerowa, otwiera się w nowym oknie (TK) - mało dokładne badanie, ale pozwala ocenić węzły chłonne w okolicy guza, a także obecność przerzutów odległych do innych narządów;
- rezonans magnetyczny (MR) miednicy mniejszej- pozwala dokładniej niż tomografia komputerowa ocenić guza odbytu, a także okoliczne węzły chłonne.
Leczenie raka odbytu
Terapia raka odbytu zwykle wymaga połączenia technik operacyjnych, radioterapii i chemioterapii. Operacja ma na celu usunięcie guza wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi. Ze względu na lokalizację, w trakcie zabiegu najczęściej wyłaniania jest stomia. Jeżeli rak został wykryty we wczesnym stadium, całkowita resekcja guza może być wystarczającym leczeniem.
Zobacz również:
Niestety, ze względu na swój często bezobjawowy przebieg, duża część raków odbytu jest wykrywana gdy choroba jest już zaawansowana - u tych pacjentów należy dodatkowo wdrożyć radioterapię, czyli napromienianie guza, w połączeniu z chemioterapią. Po zakończeniu leczenia konieczne są regularne kontrole, otwiera się w nowym oknie stanu zdrowia co trzy miesiące, a co roku należy wykonać tomografię klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy.
Rak odbytu - rokowanie
Rokowanie w raku odbytu zależy głównie od stadium zaawansowania choroby przed rozpoczęciem leczenia i skuteczności terapii. Jeżeli rak został rozpoznany wcześnie, możliwe jest całkowite wyleczenie dzięki doszczętnemu usunięciu nowotworu. Wielu pacjentów dobrze odpowiada na radioterapię i chemioterapię, nawet jeżeli obecne są przerzuty do węzłów chłonnych. Ogólna prognoza jest dobra - pięć lat od momentu zakończenia leczenia przeżywa od 70 do 90 proc. chorych.
Zobacz także:Mięczak zakaźny - co trzeba o nim wiedzieć?, otwiera się w nowym oknieKandydoza układowa - czy jest groźna?, otwiera się w nowym oknie
