Reklama

Witamina K - podawana w pierwszych godzinach życia. Taka jest jej rola

Witamina K w przeciwieństwie do wielu innych witamin zwykle nie jest stosowana jako suplement diety. Występuje w bardzo wielu produktach spożywczych, dlatego rzadko dochodzi do niedoborów. Może się wydawać, że przez to nie jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, ale nic bardziej mylnego. Bierze choćby udział w procesie krzepnięcia krwi. Dlaczego o witaminie K myśli się już w pierwszych chwilach życia? Odpowiadamy.

Witamina K - co to za witamina?

Witamina K należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach - tej samej, do której zalicza się witaminy A, D oraz E. Jest ważna dla procesu krzepnięcia krwi. W warunkach naturalnych występuje w dwóch postaciach. Filochinon (witamina K1) to najbardziej rozpowszechniona forma witaminy K. Obecna jest w zielonych warzywach liściastych i warzywach z rodziny kapustnych. Menachinony (witamina K2, MK) to z kolei grupa związków pozyskiwanych w dużej mierze z mięsa, serów i jaj, a syntetyzowanych przez bakterie. Najlepiej zbadane menachinony to MK-4, MK-7 i MK-9. Warto wspomnieć również o menadionie (witaminie K3) - to syntetyczna forma witaminy K, a szeroko stosowana w hodowli zwierząt.

Reklama

Witamina K - właściwości

Jak już zostało wspomniane, witamina K odgrywa ważną rolę przede wszystkim w procesie krzepnięcia krwi. To dzięki temu, że nasza krew potrafi krzepnąć, nie wykrwawiamy się na skutek drobnych skaleczeń czy urazów. Witamina K pomaga wytworzyć cztery z 13 białek niezbędnych do prawidłowego krzepnięcia krwi. Zależne od witaminy K są: czynnik krzepnięcia II - protrombina, czynnik krzepnięcia VII - prokonwertyna, czynnik Christmasa (IX), a także czynnik Stuarta (X). Dodatkowo zależne od witaminy K są białka S i C, które uczestniczą w regulacji krzepnięcia krwi. Miliony noworodków na całym świecie otrzymują witaminę K (głównie w zastrzyku) zaraz po urodzeniu, gdyż dzieci rodzą się z niedoborem tego składnika, a jego deficyt w pierwszych dobach życia tylko się powiększa. Podanie witaminy K chroni je przed groźnymi krwawieniami.

Witamina K uczestniczy też m.in. w tworzeniu osteokalcyny - najważniejszego białka niekolagenowego tkanki kostnej. Niektóre badania wykazały, że wyższe spożycie witaminy K wiąże się z mniejszą częstością złamań szyjki kości udowej i niską gęstością kości. Niski poziom witaminy K we krwi został powiązany z niską gęstością kości, a raport z badania Nurses’ Health Study wskazywał, że u kobiet, które otrzymywały co najmniej 110 mcg witaminy K dziennie, prawdopodobieństwo złamania biodra było o 30 proc. mniejsze niż u kobiet, które przyjmowały mniej witaminy K. W innych badaniach suplementacja witaminą K nie miała wpływu na gęstość mineralną kości. Eksperci podkreślają, że wyniki badań klinicznych i metaanaliz są sprzeczne i choć istnieją pewne dowody na pozytywny wpływ witaminy K, potrzebne są dalsze badania.

Kilka badań skupiało się również na wpływie witaminy K na zdrowie serca. Wskazuje się, że witamina K bierze udział w produkcji białek macierzy Gla (MGP), które pomagają zapobiegać zwapnieniu lub stwardnieniu tętnic. Jedno z ostatnich badań wykazało, że osoby stosujące dietę bogatą w witaminę K mają do 34 proc. mniejsze ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych związanych z miażdżycą. Naukowcy zaznaczają jednak, że potrzebne są kolejne badania, aby w pełni zrozumieć ten proces.

W najnowszych publikacjach wskazuje się, że witamina K działa jak środek przeciwzapalny i chroni przed stresem oksydacyjnym.

Witamina K - objawy niedoboru

Zapotrzebowanie na witaminę K jest zróżnicowane i zależy m.in. od wieku, płci i stanu fizjologicznego.

Niedobór witaminy K stwierdzany jest raczej rzadko. Witamina K występuje w wielu produktach spożywczych i normalna dieta zazwyczaj dostarcza jej wystarczającą ilość. Najczęstsze przyczyny niedoboru witaminy K to: niewystarczające spożycie wraz z dietą, zaburzenia procesu trawienia bądź wchłaniania w przewodzie pokarmowym, nadużywanie alkoholu oraz przyjmowanie leków, które zakłócają wchłanianie tego składnika.

Objawy związane z niedoborem witaminy K są następujące:

  • podatność na siniaki,
  • krwawienia z nosa lub dziąseł,
  • nadmierne krwawienie z ran, nakłuć, miejsc wstrzyknięcia lub ran pooperacyjnych,
  • obfite miesiączki,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • krew w moczu i/lub stolcu,
  • wydłużony czas protrombinowy (czas protrombinowy określa szybkość krzepnięcia krwi).

W chorobie krwotocznej noworodków wywołanej niedoborem witaminy K mogą występować objawy podobne do tych wymienionych powyżej, a w poważniejszych przypadkach może dojść do krwotoków w obrębie czaszki.

Leczenie niedoboru witaminy K zwykle obejmuje suplementację doustną lub zastrzyki. Suplementacja długotrwała lub przez całe życie może być konieczna u osób z chorobami przewlekłymi.

Witamina K - źródła

Witamina K znajduje się w wielu produktach spożywczych. Dostarczamy ją organizmowi, spożywając:

  • brokuły (141,1 µg witaminy K w 100 g ugotowanych warzyw),
  • szpinak,
  • sałatę,
  • jarmuż,
  • brukselkę,
  • kapustę włoską,
  • natkę pietruszki, 
  • wątrobę (zwłaszcza wołową),
  • niektóre gatunki serów i fermentowane produkty mleczne,
  • żółtka jaj,
  • olej sojowy,
  • olej rzepakowy,
  • oliwę z oliwek,
  • bazylię,
  • kolendrę.

Nie zaobserwowano negatywnych skutków dostarczania witaminy K wraz z pożywieniem czy też w postaci suplementów przyjmowanych zgodnie z zaleceniami. Eksperci podkreślają, że nie wyklucza to niebezpieczeństwa w przypadku większych dawek. Nie ma jednak wystarczających dowodów, aby stwierdzić, jakie mogą być skutki przyjmowania dużych dawek suplementów witaminy K każdego dnia przez osoby dorosłe.

Witamina K - normy

Normy na witaminę K określono jedynie w odniesieniu do filochinonu (witaminy K1). Zostały ustalone na poziomie wystarczającego spożycia. I tak:

  • dzieci w wieku 0-6 miesięcy - 5 µg witaminy K/dobę,
  • dzieci w wieku 7-11 miesięcy - 8,5 µg witaminy K/dobę,
  • dzieci w wieku 13 lat - 15 µg witaminy K/dobę,
  • dzieci w wieku 4-6 lat - 20 µg witaminy K/dobę,
  • dzieci w wieku 7-9 lat - 25 µg witaminy K/dobę,
  • chłopcy i dziewczęta w wieku 10-12 lat - 40 µg witaminy K/dobę,
  • chłopcy i dziewczęta w wieku 13-15 lat - 50 µg witaminy K/dobę,
  • chłopcy w wieku 16-18 lat - 65 µg witaminy K/dobę,
  • dziewczęta w wieku 16-18 lat - 55 µg witaminy K/dobę,
  • mężczyźni powyżej 19. roku życia - 65 µg witaminy K/dobę,
  • kobiety powyżej 19. roku życia - 55 µg witaminy K/dobę,
  • kobiety w ciąży poniżej i powyżej 19. roku życia - 55 µg witaminy K/dobę,
  • kobiety karmiące piersią poniżej i powyżej 19. roku życia - 55 µg witaminy K/dobę.

Witamina K - na to uważaj

Jeśli przyjmujesz leki rozrzedzające krew (acenokumarol, warfaryna itp.), z witaminą K musisz uważać. Jeśli nagle zwiększysz lub zmniejszysz spożycie witaminy K w swojej diecie, może to mieć niezamierzone konsekwencje - może ograniczyć skuteczność tych preparatów.

CZYTAJ TAKŻE: 

Niedobór witaminy C to nie tylko spadek odporności

Jak wchłaniają się witaminy?

Bierzesz witaminy i minerały? Pamiętaj o tych zasadach

INTERIA.PL

W serwisie zdrowie.interia.pl dokładamy wszelkich starań, by przekazywać wyłącznie sprawdzone, rzetelne informacje o objawach i profilaktyce chorób, bo wierzymy, że świadomość i wiedza w tym zakresie pomogą dłużej utrzymać dobre zdrowie.
Niniejszy artykuł nie jest jednak poradą lekarską i nie może zastąpić diagnostyki i konsultacji z lekarzem lub specjalistą.

Dowiedz się więcej na temat: witamina K | witamina K właściwości

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL