Spis treści:
- Przyczyny starzenia się mózgu
- Jakie są objawy starzenia się mózgu?
- Wiek to tylko liczba!
- Brak towarzystwa jest zabójczy dla mózgu
- Czy mózg się regeneruje?
Przyczyny starzenia się mózgu
Ludzki mózg tworzą miliardy neuronów. Konstruowanie się tej imponującej sieci jest stymulowane przez uczenie się i zapamiętywanie. Zwiększenie stresu oksydacyjnego, choroby układu nerwowego, długotrwałe doświadczanie nerwowych sytuacji, urazy, ciągłe niedosypianie, niektóre choroby przewlekłe i zapalenia mogą osłabiać połączenia nerwowe i utrudniać powstawanie nowych neuronów. Prowadzi to do nienaturalnego spowolnienia funkcji mózgu i problemów z przyswajaniem nowych informacji.
Jakie są objawy starzenia się mózgu?
Z drugiej strony starzenie się mózgu związane z wiekiem jest czymś naturalnym - u 50-60 latków impulsy nerwowe zaczynają przemieszczać się wolniej i dochodzi do stopniowego zaniku neuronów. Masa mózgu, a zwłaszcza istota szara, powoli ulega atrofii, komory powiększają się, a tętnice zatykają blaszkami miażdżycowymi. Jak się to objawia?
- Mózg staje mniej skłonny do przetwarzania zmian,
- reakcje na bodźce zewnętrzne ulegają opóźnieniu,
- wzrasta ryzyko skłonności do epizodów depresyjnych,
- zmniejsza się pole widzenia.
Należy jednak zachować czujność, objawy takie jak: dezorientacja, zmiany osobowości, zapominanie imion i faktów, mogą być pierwszymi symptomami choroby Alzheimera i stanowią wskazanie do konsultacji z lekarzem.
Wiek to tylko liczba!
Zasób neuronów zmienia się w ciągu życia, o ile noworodek ma ich stosunkowo niewiele to już u siedmioletniego dziecka liczba ta, staje się ogromna. Następnie powoli zaczyna ich być coraz mniej. Szacuje się, że po 35 roku życia z kory mózgowej może ubywać codziennie nawet 10 tys. neuronów! Na szczęście w mózgu dorosłego człowieka jest ok. 100 miliardów komórek nerwowych o rozgałęzieniach umożliwiających istnienie ponad 100 bilionów połączeń, a utrata nawet dużej liczby neuronów nie powoduje drastycznych zmian w funkcjonowaniu mózgu.
To, że dwie osoby są w tym samym wieku, wcale nie oznacza, że biologicznie mają te same możliwości. Ktoś, kto trenuje swój mózg przez cały czas, tj. nie rezygnuje z kontaktów międzyludzkich, nauki i poznawania świata będzie prawdopodobnie cieszył się lepszą sprawnością intelektualną niż jego równolatek niedostarczających umysłowi zbyt wielu bodźców.
Brak towarzystwa jest zabójczy dla mózgu
Co można zrobić, aby opóźnić proces starzenia się mózgu? Przede wszystkim warto zadbać o codzienny wysiłek umysłowy (wzmaga to produkcję neuroprzekaźników). Wspomniana aktywność wcale nie musi oznaczać rozwiązywania trudnych quizów czy nauki języków.
Zupełnie wystarczające mogą okazać się spotkania z przyjaciółmi - okazuje się, że brak towarzystwa wpływa na mózg gorzej nawet niż palenie papierosów. W dzisiejszych czasach seniorzy nie są już kojarzeni z ręcznymi robótkami i zabawianiem wnuków - istnieje niemal nieskończona ilość możliwości spędzania wolnego czasu, której w żaden sposób nie ogranicza wiek. Rzecz jasna, nie można bagatelizować przy tym znaczenia diety i wysiłku fizycznego.
Jadłospis bogaty w świeże warzywa, owoce morza, produkty pełnoziarniste, a ubogi w żywność przetworzoną jadłospis, może spowolnić starzenie się mózgu. Ponadto należy zadbać o to, by spożywane posiłki zawierały odpowiednią ilość magnezu i kwasów omega 3. Wśród mniej oczywistych technik służących podtrzymaniu kondycji mózgu, wymienia się: częstsze używanie niedominującej ręki, gry polegające na zapamiętywaniu położenia kolorowych kwadratów zlokalizowanych na matrycy i odtwarzaniu takiego układu oraz dopasowywanie symboli.
Czy mózg się regeneruje?
Termin "neuroplastyczność mózgu" odnosi się do zdolności regeneracyjnych tego organu i oznacza zdolność do przywracania funkcji, a nawet kompensacji powstałego uszkodzenia. Z najnowszych badań wynika, że mózg regeneruje się w każdym wieku, chociaż oczywiście samo starzenie się jest procesem jednokierunkowym.
Co prawda opinie naukowców odnośnie potencjału komórek nerwowych niejednokrotnie pozostają sprzeczne, to jedno jest pewne: mózg wciąż zaskakuje.
CZYTAJ TAKŻE:
Psychobiotyki. Co jeść i pić, aby dłużej utrzymać dobrą kondycję mózgu
Borelioza i neuroborelioza. Te objawy mogą o niej świadczyć
Młodzi z chorobą Alzheimera - czy to możliwe?
