Reklama

Amylaza. Odpowiada za trawienie cukrów i świadczy o zdrowiu trzustki

Trudno wyobrazić sobie, by organizm działał prawidłowo bez właściwego trawienia, metabolizmu czy mechanizmów regulujących gospodarkę węglowodanową. Za wszystkie te procesy częściowo odpowiada trzustka, a raczej produkowane przez nią enzymy. Jednym z nich jest amylaza, której poziom można oznaczyć w badaniach laboratoryjnych, a to pozwala na uzyskanie informacji o tym, czy trzustka funkcjonuje właściwie. Czym dokładnie jest amylaza? Kiedy warto zbadać jej poziom? Jakie są jej normy i o czym świadczy ich przekroczenie? Sprawdzamy!

Co to jest amylaza?

Amylaza jest enzymem, odpowiadającym za rozkład cukrów złożonych, który u człowieka występuje w soku trzustkowym i ślinie. Badanie jej poziomu jest przydatne w diagnostyce zapalenia trzustki, ponieważ pozwala na zweryfikowanie tego, czy narząd działa prawidłowo. 

Warto wiedzieć, że uszkodzenie trzustki prowadzi również do zaburzenia wytwarzania innych enzymów, czyli: lipazy, elastazy, insuliny i glukagonu, co znajduje swoje odzwierciedlenie w wynikach badań laboratoryjnych.  Amylaza hydrolizuje wiązania w cząsteczkach wielocukrów, co pozwala na ich rozkład na mniejsze fragmenty, a to jest warunkiem koniecznym tego by proces trawienia, zachodził właściwie.

Reklama

Ze względu na to, że amylaza trzustkowa produkowana jest przez komórki wydzielnicze trzustki i może być traktowana jako marker zapalny, wtedy gdy trafi do krwi w wyniku niedrożności lub martwicy komórek. Po około 10 godzinach od pojawienia się w osoczu enzym zostaje wydalony wraz z moczem, dlatego laboratoria oznaczają jego poziom także w moczu, co służy potwierdzeniu przebytego zapalenia trzustki, zwłaszcza że podwyższone stężenie amylazy dużej utrzymuje się w moczu niż we krwi.

Kiedy należy zbadać poziom amylazy?

Oznaczenie poziomu amylazy trzustkowej jest wykonywane najczęściej u pacjentów z podejrzeniem ostrego lub przewlekłego zapalenia trzustki. Do najczęściej występujących stanów odpowiedzialnych za te choroby, należą: kamica żółciowa, nadużywanie alkoholu, podwyższony poziom adrenaliny wywołany długo utrzymującym się stresem, hiperlipidemia, zażywanie niektórych leków (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, azatiopryny, czy leków moczopędnych), a także przebycie endoskopowej cholangipankreatografii wstecznej. 

Objawami, które mogą sugerować zapalenia trzustki i powinny być wskazaniem do oznaczenia poziomu amylazy, są: 

  • bóle w nadbrzuszu, 
  • krew w stolcu, 
  • niezamierzona utrata masy ciała, 
  • wzdęcia, nudności i wymioty. 

Badanie stężenia amylazy jest także wykorzystywane przy podejrzeniu wrzodów żołądka lub dwunastnicy oraz niedokrwienia i niedrożności jelit.

Jak przygotować się do badania poziomu amylazy?

W celu oznaczenia poziomu amylazy, konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej. Pacjenci poddawani badaniu powinni być na czczo i wcześniejszego dnia nie spożywać alkoholu i niektórych leków, zwłaszcza tych zawierających wapń. Na otrzymane wyniki może wpłynąć także przebycie gastroskopii lub badania obrazowego z użyciem kontrastu, również panie zażywające środki antykoncepcyjne powinny poinformować o tym fakcie lekarza kierującego na badanie. 

Przy podejrzeniu ostrego zapalenia trzustki bardzo istotny jest czas przeprowadzenia badania, najlepiej by było ono wykonane w przeciągu 12 godzin od wystąpienia pierwszych objawów.

Amylaza - norma, podwyższony i obniżony poziom

Za normę uznaje się, gdy amylaza mieści się w przedziale od 25 do 125 IU/l. U osób starszych ta granica jest nieco przesunięta i wynosi od 20 do 160 IU/l. 

Obniżenie poziomu amylazy może być sygnałem, że doszło do uszkodzenia miąższu trzustki, a to może być spowodowane przez: przewlekłe zapalenie trzustki, zatrucie ciążowe, zawał serca, zniszczenie wątroby czy mukowiscydozę.

Zwykle jednak nieprawidłowości w poziomie amylazy polegają na tym, że jej poziom ulega podwyższeniu, ponieważ enzym wydostaje się z przewodów wyprowadzających na skutek procesów zapalnych. 

Poziom amylazy wzrasta w wyniku:

  • ostrego zapalenia trzustki;
  • zapalenia wyrostka robaczkowego;
  • zapalenia ślinianek;
  • niewydolności nerek;
  • niedrożności jelit lub przewodów trzustkowych;
  • chorób autoimmunologicznych;
  • urazów brzucha;
  • niektórych schorzeń o podłożu genetycznym (np. makroamylazemii)
  • ciąży pozamacicznej;
  • alkoholizmu;
  • zapalenia otrzewnej.

Poziom amylazy a stres


Na poziom amylazy ma również wpływ przewlekły stres, dlatego osoby, które się z nim zmagają, powinny oznaczyć poziom tego enzymu. Należy mieć na uwadze, że długo trwający stres skutkuje podwyższeniem poziomu adrenaliny i zwiększonej produkcji enzymów trawiennych, w tym amylazy. Oczywiście sprzyja to rozwojowi problemów z układem pokarmowym, np. przewlekłym zaparciom lub biegunkom, zapaleniem śluzówki, czy chorobą wrzodową. 

CZYTAJ TAKŻE:

Objawy raka trzustki. Szanse daje tylko wczesne wykrycie 

Dlaczego trzustka boli? Jakie są prawdopodobne przyczyny bólu brzucha

Insulina - jednych leczy, innym szkodzi 

INTERIA.PL

W serwisie zdrowie.interia.pl dokładamy wszelkich starań, by przekazywać wyłącznie sprawdzone, rzetelne informacje o objawach i profilaktyce chorób, bo wierzymy, że świadomość i wiedza w tym zakresie pomogą dłużej utrzymać dobre zdrowie.
Niniejszy artykuł nie jest jednak poradą lekarską i nie może zastąpić diagnostyki i konsultacji z lekarzem lub specjalistą.

Dowiedz się więcej na temat: amylaza | trzustka | trzustka enzymy

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL