Spis treści:
- Przyczyny nadmiernego świądu w ciąży
- Zmiany zachodzące w skórze podczas ciąży
- Niewłaściwa higiena
- Choroby skóry charakterystyczne dla okresu ciąży
- Inne choroby skóry w ciąży
- Przyjmowane leki w ciąży
- Kamica żółciowa w ciąży
- Świąd okolic intymnych w ciąży
- Świąd w ciąży - diagnostyka
- Czym leczyć świąd w ciąży?
- Jak uchronić się przed dolegliwościami?
Przyczyny nadmiernego świądu w ciąży
Przyczyn świądu w okresie ciąży może być bardzo wiele. Warto jednak pamiętać, że jego najczęstszą przyczyną nie są wcale choroby, a fizjologiczne zmiany zachodzące w trakcie ciąży bądź błędy w pielęgnacji skóry.
Zmiany zachodzące w skórze podczas ciąży
Ciąża to czas intensywnych zmian w ciele kobiety. Ulega nim także skóra, w szczególności w obrębie brzucha. Powiększająca się macica rozciąga ją do tego stopnia, że nie jest w stanie nadążyć z własną regeneracją. W ten sposób pojawiają się rozstępy. Efektem tego może być również uczucie suchości i ściągnięcia skóry w obrębie brzucha, co niekiedy może być przyczyną świądu.
Niewłaściwa higiena
Jedną z przyczyn świądu może być również niewłaściwa higiena skóry, która w okresie ciąży wymaga szczególnej opieki. Należy unikać ubrań i bielizny ze sztucznych materiałów (m.in. poliestru), aby w jak największym stopniu zapobiegać nadmiernemu poceniu się. Pot w kontakcie ze skórą nasila bowiem łuszczenie się ochronnego naskórka, co sprzyja powstawaniu odparzeń. Mogą one być potencjalną przyczyną świądu, a także prowadzić do infekcji.
Choroby skóry charakterystyczne dla okresu ciąży
Niektóre choroby skóry występują wyłącznie u kobiet ciężarnych. Wyróżnia się tutaj m.in.:
- atopowe wykwity ciążowe - najczęściej pojawiają się w I lub II trymestrze ciąży, charakteryzuje się intensywnym świądem oraz obecnością zmian skórnych w postaci grudek lub rumienia;
- pemfigoid ciężarnych - występuje najczęściej w III trymestrze ciąży, charakteryzuje się intensywnym świądem najczęściej w okolicy pępka, po czym na skórze pojawiają się grudki, pęcherzyki i pęcherze;
- polimorficzne osutki ciężarnych - charakterystyczne dla tej choroby swędzące zmiany grudkowe i wypryski pojawiają się w III trymestrze ciąży, mogą również wystąpić po porodzie.
Inne choroby skóry w ciąży
Kobiety ciężarne mogą zmagać się również z wieloma chorobami skóry, które pojawiają się także poza okresem ciąży. Zalicza się tutaj m.in.:
- pokrzywki alergiczne;
- atopowe zapalenie skóry;
- liszaj płaski;
- opryszczkowate zapalenie skóry;
- infekcje bakteryjne i grzybicze;
- świerzb, wszawica.
Przyjmowane leki w ciąży
Czasem przyczyną świądu skóry są leki przyjmowane w trakcie ciąży przez ciężarną. Zalicza się tutaj m.in.:
- opioidowe leki przeciwbólowe (m.in. morfinę, kodeinę);
- papawerynę;
- estrogeny i progestageny;
- niektóre leki przeciwpadaczkowe, m.in. fenytoinę;
- chlorpromazynę;
- niektóre leki antyarytmiczne, np. amiodaron.
Kamica żółciowa w ciąży
Ciąża to okres, który sprzyja rozwojowi kamicy żółciowej w ciąży. Jej najczęstszym i często jedynym objawem jest intensywny świąd skóry całego ciała, spowodowany nadmiarem krążących we krwi soli kwasów żółciowych. Zwykle pojawia się w trzecim trymestrze ciąży, natomiast czasem obecny jest na wcześniejszych jej etapach. Do pozostałych, rzadszych objawów kamicy żółciowej w ciąży zalicza się m.in. zażółcenie skóry, nudności czy spadek apetytu.
Świąd okolic intymnych w ciąży
Kolejnym problemem, z którym ciężarne dość często udają się do specjalisty, jest świąd w okolicach intymnych. Może być on związany z wieloma różnymi czynnikami, w tym z niewłaściwą higieną, nadmierną potliwością skóry czy zmianami hormonalnymi. Czasem jednak jest on efektem chorób alergicznych skóry, infekcji bakteryjnej bądź grzybiczej. Z tego względu nieprzyjemne odczucia w tej okolicy, zawsze wymagają one konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę.
Świąd w ciąży - diagnostyka
Diagnostyka świądu u kobiety ciężarnej rozpoczyna się od badania lekarskiego. Wykonuje je zazwyczaj lekarz ginekolog prowadzący ciążę lub lekarz dermatolog. Zbiera on wywiad dotyczący aktualnych dolegliwości, możliwych przyczyn i ogląda ewentualne zmiany na skórze. Następnie zleci niezbędne badania. W przypadku świądu skóry w ciąży warto jest wykonać przede wszystkim morfologię krwi obwodowej, badanie ogólne moczu, parametry funkcji wątroby i nerek, a także stężenie hormonów tarczycy.
Zobacz również:
Czym leczyć świąd w ciąży?
Leczenie świądu skóry w ciąży zależy w głównej mierze od jego przyczyny. Bezpieczne zarówno dla matki i dziecka są środki (kremy lub maści) o działaniu miejscowym, działające nawilżająco. Leki stosowane doustnie, m.in. glikokortykosteroidy i leki antyhistaminowe mogą mieć szkodliwy wpływ na rozwój płodu, dlatego należy je stosować w momencie, gdy korzyści ich stosowania przewyższają ryzyko.
Jak uchronić się przed dolegliwościami?
Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia świądu w trakcie ciąży, warto od jej samego początku zadbać o odpowiednią pielęgnację skóry. Warto przede wszystkim:
- unikać kąpieli w gorącej wodzie - niszczy ona ochronny płaszcz lipidowy skóry, przez co staje się przesuszona i podatna na świąd;
- kąpać się maksymalnie 10-15 minut;
- stosować delikatne kosmetyki przeznaczone do pielęgnacji skóry ciężarnej;
- po każdej kąpieli natłuszczać skórę balsamami emolientowymi do ciała, a eksponowane części ciała (np. ręce, twarz) smarować nawet kilka razy dziennie;
- uninikać wełnianej, poliestrowej i ściśle przylegającej do ciała odzieży.
CZYTAJ TAKŻE:
Co wolno, a czego nie wolno robić w ciąży? Obalamy mity na temat ciąży
Cholestaza u ciężarnych. Co to jest i jak się leczy?
Ciąża po 35. roku życia okiem ginekologa. Czy jest się czego bać?
