Reklama

​Toksoplazmoza a ciąża. Zagrożenie można ograniczyć

Toksoplazmoza jest chorobą wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. U osób z prawidłowo funkcjonującym układem immunologicznym najczęściej nie jest groźna, zwykle przebiega bezobjawowo. Jeżeli jednak do rozwoju choroby doszło u kobiety ciężarnej, zakażenie może być groźne w skutkach dla płodu. Jakie konsekwencje może nieść ze sobą toksoplazmoza w ciąży? Czy można się przed nią uchronić?

Toksoplazmoza - co to

Toksoplazmoza jest bardzo powszechną chorobą człowieka, wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Można się nim zarazić na trzy sposoby - głównie drogą pokarmową, spożywając skażone niedogotowane mięso wieprzowe, baranie lub wołowe. Możliwe jest również połknięcie oocyst znajdujących się w środowisku bytowania zarażonego kota, na przykład poprzez kontakt ze żwirkiem kocim bądź spożywanie niemytych i surowych warzyw i owoców. Drugą drogą, niezwykle istotną w przypadku zakażenia u kobiet w ciąży, jest przedostanie się pierwotniaków przez łożysko - mogą one wywoływać u dziecka tak zwaną toksoplazmozę wrodzoną lub być przyczyną poronień. Ostatnim, najrzadszym sposobem zakażenia jest przetoczenie zakażonej krwi i przeszczepy zainfekowanych narządów.

Reklama

Toksoplazmoza w ciąży - objawy

Toksoplazmoza u kobiet w ciąży zwykle przebiega bezobjawowo - często jedynym sposobem na jej wykrycie jest oznaczenie poziomu przeciwciał. Jednak obecne we krwi matki pierwotniaki mogą przedostać się przez łożysko, wywołując niekiedy bardzo poważne zaburzenia rozwoju u płodu. Skutki toksoplazmozy u dziecka zależą głównie od tego, w którym trymestrze ciąży doszło do zakażenia:

  • W I trymestrze ciąży ryzyko przeniknięcia T. gondii przez łożysko jest najmniejsze, jednak jeżeli już do niego dojdzie, często prowadzi do poronienia;
  • W II i III trymestrze ciąży ryzyko przeniknięcia T. gondii stopniowo wzrasta, zakażenie może wywoływać poważne wady rozwojowe, jak wodogłowie, małogłowie, zwapnienia śródmózgowe, uszkodzenie wzroku, niedosłuch czy napady padaczkowe.

Trzeba pamiętać także o tym, że skutki toksoplazmozy u płodu nie muszą być widoczne od razu po urodzeniu - mogą się pojawić nawet po kilku miesiącach czy latach. Dzieci mogą przejawiać objawy zaburzeń rozwoju intelektualnego, mowy, może się pojawić również niedowidzenie lub ślepota.

Diagnostyka toksoplazmozy w ciąży

Ryzyko przeniesienia toksoplazmozy na rozwijający się płód występuje głównie u kobiet, które w ciąży zachorowały po raz pierwszy. Jeżeli do zakażenia doszło przed ciążą, ryzyko ponownej infekcji w trakcie ciąży jest bardzo niskie ze względu na działanie ochronne krążących we krwi przeciwciał. Z tego względu w trakcie ciąży należy regularnie oznaczać poziom przeciwciał IgG i IgM co najmniej raz w każdym trymestrze. 

Kobiety, które nie posiadają przeciwciał przeciwko T. gondii są najbardziej narażone na rozwój pierwotnej toksoplazmozy w dalszych etapach ciąży. W przypadku wykrycia przeciwciał test należy powtórzyć po 3 tygodniach, niekiedy oznacza się dodatkowo przeciwciała w klasie IgA i IgE oraz awidność przeciwciał IgG

Przeciwciała przeciwko toksoplazmozie często dają wyniki dodatnie przez długi okres. Jednoznaczne stwierdzenie, czy choroba jest aktywna, bywa problematyczne. 

Przy bardzo dużym prawdopodobieństwie pierwotnej toksoplazmozy u kobiety ciężarnej wykonuje się dodatkowe badania, jak:

  • USG, które może uwidocznić powiększenie wątroby, zwapnienia wewnątrzczaszkowe czy wodobrzusze;
  • amniopunkcja i wykrywanie DNA Toxoplasma gondii w płynie owodniowym, obecnie wykonywane głównie w przypadkach wątpliwych.

Leczenie toksoplazmozy

Po potwierdzeniu toksoplazmozy u kobiety ciężarnej trzeba niezwłocznie rozpocząć leczenie. Stosuje się antybiotyk spiromycynę, która w głównej mierze ma na celu zapobieganie zakażenia u płodu. Ze względu na słabe przenikanie przez łożysko ma ograniczoną skuteczność, gdy doszło już do rozwoju choroby u dziecka. W takim wypadku spiromycynę zastępuje się pirymetaminą z sulfadiazyną w połączeniu z kwasem folinowym, które przechodzą przez łożysko.

Czy można się uchronić przed toksoplazmozą w ciąży?

To pytanie zadają w szczególności kobiety, które mieszkają z kotami. Drastyczne kroki, jak oddanie zwierzaka nie są absolutnie konieczne. Warto również pamiętać, że nie brakuje niestety ciężarnych zakażonych toksoplazmową, które nie mają kota. Dróg zakażenia jest wiele. Zawsze więc zarówno w ciąży jak i na etapie planowania ciąży, należy  przestrzegać kilku zasad:

  • jeżeli jesteś posiadaczką kota, a masz taką możliwość, nie zmieniaj samodzielnie żwirku dla kota lub rób to zawsze w jednorazowych rękawiczkach;
  • karm swoje zwierzaki karmami suchymi lub mokrymi w puszce zamiast surowego mięsa;
  • w czasie ciąży nie wypuszczaj swoich kotów na zewnątrz;
  • podczas prac w ogrodzie zakładaj rękawice ochronne;
  • nie jedz surowego mięsa, unikaj tatara, carpaccio sushi, nie jedz ostryg;
  • dbaj o higienę w kuchni jeśli kroisz surowe mięso, dokładnie wytrzyj powierzchnie z którymi miało styczność;
  • myj dokładnie wszystko, co jesz, zwłaszcza owoce i warzywa. 


CZYTAJ TAKŻE: 

Którym kobietom grozi cukrzyca ciążowa?

Szczepienia przeciw covid a planowanie dziecka i ciąża

INTERIA.PL

W serwisie zdrowie.interia.pl dokładamy wszelkich starań, by przekazywać wyłącznie sprawdzone, rzetelne informacje o objawach i profilaktyce chorób, bo wierzymy, że świadomość i wiedza w tym zakresie pomogą dłużej utrzymać dobre zdrowie.
Niniejszy artykuł nie jest jednak poradą lekarską i nie może zastąpić diagnostyki i konsultacji z lekarzem lub specjalistą.

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL