Spis treści:
- Po co nam witamina C?
- Co powoduje nadmiar witaminy C?
- Objawy nadmiaru witaminy C
- Skutki przyjmowania dużych dawek witaminy C
- Badanie stężenia kwasu askorbinowego
Po co nam witamina C?
Witamina C to witamina, której dostarczamy sobie, spożywając nie tylko cytrusy, ale też natkę pietruszki, paprykę, szczypiorek, szpinak, brokuły czy ziemniaki. Te ostatnie są najtańszym i najbardziej powszechnym źródłem witaminy C w naszej diecie. Musimy zapewniać sobie odpowiednie jej ilości wraz z pożywieniem, bo to związek, którego ludzki organizm nie syntetyzuje, ani nie magazynuje, a który pełni wiele istotnych funkcji i jest niezbędny do zachowania zdrowia.
Witamina C (kwas askorbinowy) należy do silnych przeciwutleniaczy i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Bierze udział w syntezie kolagenu. Chroni skórę przed promieniowaniem UV, wspomaga proces likwidacji przebarwień, poprawia sprężystość skóry, a także jej nawilżenie i jędrność. Jest niezbędna do prawidłowego działania układu immunologicznego, przyczynia się do prawidłowego działania układu krążenia i nerwowego. Jej odpowiedni poziom jest wymagany do prawidłowej absorpcji żelaza.
Zapotrzebowanie na witaminę C zależy m.in. od wieku, płci i stanu fizjologicznego. Średnie dzienne zapotrzebowanie na kwas askorbinowy wynosi ok. 100 mg. Ale u niektórych osób jest większe.
"Zapotrzebowanie wzrasta przy ciężkim, długotrwałym wysiłku fizycznym, podczas wymiotów, zaburzeń czynności jelit i braku łaknienia, a także u osób starszych, z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, palących papierosy, będących pod wpływem silnego stresu oraz u kobiet w ciąży i karmiących" - zauważają eksperci w "Normach żywienia dla populacji polskiej". Skutki niedoboru witaminy C opisywano już w czasach Hipokratesa.
Co powoduje nadmiar witaminy C?
Nadmiar witaminy C jest resorbowany przez nerki i wydalany z moczem. U osób przyjmujących długotrwale zwiększone dawki możliwe jest niekiedy osiągnięcie jej wyższego poziomu we krwi. Częste spożywanie pokarmów bogatych w witaminę C nie powinno prowadzić do żadnych problemów zdrowotnych, ale regularne przyjmowanie zbyt dużych ilości witaminy C w postaci suplementów może już powodować pewne działania niepożądane.
Zobacz również:
Przyjmuje się, że bezpieczna dawka witaminy C nie przekracza 1000 mg. Zwiększenie powyżej tego poziomu może być niebezpieczne, szczególnie dla osób z anemią sierpowatą (jej przyczyną jest mutacja w genie odpowiedzialnym za produkcję przenoszącej tlen hemoglobiny). Przyjmowanie dużych dawek witaminy C zaszkodzi też osobom, u których występuje defekt dehydrogenazy glukozo-6-fosforanu, a także ze schorzeniami nerek i chorym na hemochromatozę.
Należy zaznaczyć, że większość osób zapewnia sobie odpowiednie dawki witaminy C poprzez dietę bogatą w warzywa i owoce i nie musi sięgać po suplementy.
Objawy nadmiaru witaminy C
Do typowych, łagodnych objawów nadmiaru witaminy C zalicza się:
- biegunkę,
- nudności,
- wymioty,
- bóle brzucha,
- wzdęcia,
- ogólny dyskomfort w jamie brzusznej,
- wysypkę.
Skutki przyjmowania dużych dawek witaminy C
Przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy C zwiększa ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych. Zwiększa się stężenie kwasu szczawiowego we krwi i w moczu, co prowadzi do powstania kamieni szczawianowo-wapniowych. Jednym z pierwszych symptomów mogących świadczyć o tym, że kamienie nerkowe osiągnęły znaczne rozmiary, jest ból pleców.
Innym problemem związanym z nadmiernym spożyciem witaminy C jest ryzyko upośledzenia zdolności organizmu do przetwarzania innych składników odżywczych. Witamina C może obniżać poziom witaminy B12 i miedzi w organizmie, a dlatego że zwiększa wchłanianie żelaza, może prowadzić do nadmiernego wzrostu jego stężenia we krwi (szczególnie jeśli dodatkowo przyjmuje się żelazo). Zbyt duża ilość żelaza przyczynia się do uszkodzenia trzustki i wątroby.
Badanie stężenia kwasu askorbinowego
Głównym wskazaniem do wykonania badania stężenia kwasu askorbinowego we krwi jest podejrzenie jego niedoboru. Zwiększone stężenie kwasu askorbinowego zdarza się zwyczajnie rzadziej. Prawidłowy poziom kwasu askorbinowego wynosi 34-110 µmol/l (6-20 µg/dl).
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lekarz zalecić może zmianę diety, suplementację lub zmniejszenie przyjmowanej dawki witaminy C.
CZYTAJ TAKŻE:
Witaminy długowieczności. Jakie suplementować, by żyć jak najdłużej?
Nigdy nie pozbywaj się tego chwastu. Ma mnóstwo witamin i minerałów
