Spis treści:
- Polio - co to za choroba?
- Polio - historia
- Epidemia polio i walka o szczepionkę
- Polio - objawy
- Polio - leczenie
Polio - co to za choroba?
Polio, choroba Heinego-Medina, poliomyelitis, ostre nagminne porażenie dziecięce - te wszystkie nazwy określają jedną chorobę zakaźną wywoływaną przez wirusa polio. Polio może przebiegać bezobjawowo, powodując konsekwencje zdrowotne kilkadziesiąt lat od zachorowania. Dotyczy przede wszystkim dzieci, a jej najbardziej charakterystyczne objawy związane są z postacią porażenną choroby występującą w 1-2 proc. przypadków.
W latach 1950-1959 w wyniku epidemii choroby Heinego-Medina zachorowało w Polsce od 20 do 25 tys. osób.
Polio - historia
Współcześni naukowcy podejrzewają, że polio towarzyszyło ludzkości już od czasów prehistorycznych. Świadczyć mogą o tym powykrzywiane szkielety znajdowane przez paleontologów oraz malowidła i rzeźby przedstawiające ludzi z wiotkimi kończynami, podpierających się laską. Nie brak też zachowanych opisów dolegliwości, na które cierpiał słynny rzymski cesarz Klaudiusz, których rys odpowiada objawom polio.
Zobacz również:
Jednak dopiero w 1840 roku medycyna dowiedziała się, czym tak naprawdę jest polio. Wszystko za sprawą niemieckiego lekarza Jacoba Heine, który opublikował monografię, w której szczegółowo omówił 29 przypadków chorych pacjentów - badanych i leczonych przez niego na przestrzeni kilkunastu lat. Innym naukowcem, który w ogromnym stopniu przyczynił się do badań nad tą chorobą, był Szwed Karl Oscar Medin, który w 1890 roku stwierdził, że poliomyelitis ma charakter zakaźny. Wspomniani badacze opisywali polio jako rzadką chorobę. Nie wiedzieli o tym, że w nie aż tak odległej im przyszłości wywoła ona epidemię.
Epidemia polio i walka o szczepionkę
Epidemia polio wybuchła w latach 50. XX w., chociaż liczne przypadki zachorowań obserwowano w 1916 roku w stanie Nowy Jork. Odradzano korzystanie z basenów publicznych, zamknięto bary i restauracje, nakazano unikać dużych skupisk ludzi, bezsilne władze zastosowały nawet masowe spryskiwania owadobójczym środkiem DDT, który z perspektywy czasu okazał się być toksyczny. Panika wzmagała się, ponieważ choroba Heinego-Medina dotyczyła przede wszystkim dzieci i ludzi młodych, prowadziła do śmierci lub paraliżu, a skuteczne leczenie wciąż pozostawało zagadką. Te wszystkie czynniki spowodowały, że świat nauki stanął do wyścigu o szczepionkę.
Kolejne próby opanowania wirusa kończyły się niepowodzeniem, aż wreszcie Hilary Koprowski, przebywający w USA wirusolog polskiego pochodzenia, ogłosił, że wynalazł skuteczną szczepionkę na polio. Co ciekawe, to Koprowski i członkowie jego zespołu byli pierwszymi osobami, które przyjęły szczepionkę, a kiedy nie zaobserwowali u siebie jej negatywnych skutków, ogłosili światu swoje odkrycie. Masowe szczepienia "metodą Koprowskiego" zaczęły się 1958 roku. Do 1960 roku doustną szczepionkę Koprowskiego przyjęło 13 milionów ludzi.
Polio - objawy
Okres wylęgania się choroby wynosi zwykle od dziewięciu do 12 dni. Polio w większości przypadków przebiega bezobjawowo. Jeżeli u chorego dochodzi do łagodnych objawów takich jak bóle głowy, wymioty, biegunki i gorączka, mówi się o przebiegu poronnym. Jeżeli infekcja nie zostanie opanowana przez układ immunologiczny, może rozwinąć się aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które zwykle ustępuje samoistnie. Może też dojść do postaci porażennej, objawiającej się zanikami mięśni i asymetrycznymi porażeniami wiotkimi.
Śmiertelny przebieg polio wiąże się z zajęciem mózgu. Należy nadmienić, że nawet u tych pacjentów, u których zakażenie przebiegło bezobjawowo, po wielu latach może wystąpić zespół poporażenny powodujący upośledzenie czynności mięśni.
Polio - leczenie
Do tej pory nie opracowano leków mających swoiste działanie na wirusa polio. Leczenie polega na działaniu objawowym. Trudno wyobrazić sobie, ile ofiar mogłaby pochłonąć choroba Heinego-Medina, gdyby nie szczepienia ochronne.
W Polsce szczepienia na polio są obowiązkowe u dzieci do 6. roku życia.
CZYTAJ TAKŻE:
Zapomniana choroba może powrócić. Wojna w Ukrainie to przyspieszy
Pandemia grypy hiszpanki. W dwa lata mogło umrzeć nawet 100 milionów osób
Tomasz Dzieciątkowski: Szczepionki stały się ofiarami własnego sukcesu
