Spis treści:
- Glukometr - podstawowe narzędzie w kontroli cukrzycy
- Dlaczego wynik badania glukometrem jest tak istotny?
- Jak poprawnie wykonać badanie glukometrem?
- Najczęstsze błędy podczas badania glukometrem
- Jaki glukometr wybrać?
- Badanie gkukometrem - co jeszcze może zafałszować wynik?
Glukometr - podstawowe narzędzie w kontroli cukrzycy
Od wynalezienia pierwszego glukometru (Dextrostix, w 1963 roku) urządzenia służące do kontroli glikemii podlegały nieustannym udoskonaleniom. Dziś są podstawowym elementem opieki w cukrzycy. Najnowsze modele są w stanie określić poziom glukozy już w próbce 0,3 mikrolitrów krwi z dużą dokładnością, i to w kilka sekund. Na rynku dostępne są także glukometry wyposażone w nowoczesne skanery optyczne i spektrofotometryczne, co pozwala odczytać poziom cukru bez konieczności nakłuwania palca.
Dlaczego wynik badania glukometrem jest tak istotny?
Regularne pomiary są podstawą w ocenie skuteczności leczenia, a jednorazowe niepokojące wyniki sygnalizują, że trzeba podjąć określone działanie (np. zażyć insulinę lub w przypadku hipoglikemii dostarczyć organizmowi węglowodany). Zarówno za wysoki, jak i za niski poziom glukozy we krwi stanowi zagrożenie dla życia, dlatego tak istotne jest, by badanie było jak najbliższe prawdy.
Jak poprawnie wykonać badanie glukometrem?
Przed pomiarem należy umyć ręce ciepłą wodą z mydłem i osuszyć je czystym ręcznikiem. Palec można pomasować, żeby zwiększyć ukrwienie. Następnie trzeba zdjąć nakładkę z elementu nakłuwającego i umieścić igłę. Po założeniu nasadki przekręca się główkę nakłuwacza, aby ustawić głębokość, na jaką igła ma wbić się w opuszek palca. Igłę umieszcza się przeważnie z góry lub lekko z boku - wtedy jest to mniej bolesne. Krew powinna swobodnie skapnąć na przygotowany wcześniej pasek. Warto również zwrócić uwagę na sposób nanoszenia kropli: w niektórych glukometrach powinna znajdować się na górnej części paska, a w innych modelach należy przyłożyć ją z boku testu paskowego, dopóki nie zostanie zassana sama. Po wykonaniu badania należy wyjąć pasek testowy i wyrzucić go.
Zobacz również:
Najczęstsze błędy podczas badania glukometrem
Błędy w czasie badania glukometrem mogą leżeć zarówno po stronie użytkownika, jak i samego urządzenia. Pierwsze z nich obejmują najczęściej:
- zaniedbania higieniczne (nakłucie brudnych palców);
- odkażanie skóry przed pobraniem przy użyciu spirytusu salicylowego, wody utlenionej bądź jakiegokolwiek innego preparatu;
- narażenie pasków na wilgoć i kurz;
- stosowanie przeterminowanych pasków;
- używanie pasków niekompatybilnych z danym glukometrem;
- wyciskanie próbki krwi z palca;
- przechowywanie glukometru w niewłaściwych warunkach.
Jaki glukometr wybrać?
Niestety instytucje regulacyjne dopuszczają, by produkowane glukometry wskazywały wartości szacowane do 5 proc. rzeczywistej wartości stężenia glukozy. Standard kliniczny International Organization for Standardization (ISO) mówi, że ≥95 proc. wartości otrzymanych za pomocą urządzenia pomiarowego powinno znajdować się w zakresie ±20 proc. standardu referencyjnego dla stężenia glukozy we krwi, jeśli wynosi ono ≥75 mg/dl, oraz ±15 proc. standardu referencyjnego przy stężeniu poniżej 75 mg/dl. Generalnie oznacza to, że dozwolony margines błędu jest całkiem spory, a co za tym idzie - wyniki mogą być mało precyzyjne. Z tego względu warto wybrać jak najlepszy sprzęt.
Przede wszystkim warto zwrócić uwagę, czy glukometr posiada certyfikat jakości CE IVD, co jest potwierdzane przez zamieszczenie stosownego znaczka na opakowaniu. Jeśli tak, oznacza to, że spełnia określone przepisami wymagania. Jeśli nie jesteś pewien, jakie urządzenie wybrać, zapytaj o to lekarza. Pamiętaj, żeby podczas stosowania postępować zgodnie z zaleceniami zamieszczonymi w ulotce dołączonej do produktu.
Badanie gkukometrem - co jeszcze może zafałszować wynik?
Na pomiar glukometryczny mogą wpływać także czynniki związane bezpośrednio ze stanem organizmu, np. pH i pO2 badanej krwi, oraz obecne w niej w zwiększonym stężeniu substancje, m.in. bilirubina, mocznik i kwas moczowy. Nie bez znaczenia dla wyniku pozostaje także przyjmowanie niektórych grup leków (np. kwas acetylosalicylowy, paracetamol czy tetracykliny).
Źródła:
B. Solnica Czynniki zakłócające oznaczenia przy użyciu glukometrów: błąd glukometru, Diabetologia Praktyczna, 2010.
https://journals.viamedica.pl/clinical_diabetology/article/view/8383/7144.
R. Hellman, Niedokładności w pomiarach stężenia glukozy za pomocą glukometrów, Diabetologia po dyplomie, 2012.
https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/014/319/original/40-45.pdf?1473944748.
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę. Diabetologia Praktyczna 2010; 10 (supl. A).
CZYTAJ TAKŻE:
U Toma Hanksa lata temu zdiagnozowano cukrzycę. Tak ujawnia się choroba
Zasady diety cukrzycowej. Co jeść a czego unikać, by obniżyć poziom cukru we krwi?
Produkty, które obniżają poziom cukru. Dodaj do herbaty lub zaparz
