Spis treści:
- Dlaczego kichamy?
- Ciekawostki o kichaniu
- Fakty i mity o kichaniu
- Najczęstsze pytania dotyczące kichania
Dlaczego kichamy?
Chociaż kichanie większości z nas kojarzy się z nieżytem nosa wywołanym infekcją, tak naprawdę ma wiele przyczyn. Ta odruchowa reakcja bywa zainicjowana dostaniem się do śluzówki nosa alergenów, pyłów lub innych niepożądanych substancji i ma na celu oczyszczenie dróg oddechowych.
Mało kto wie, jak wiele elementów ciała jest zaangażowanych w kichanie: w trakcie tego procesu skurczowi ulegają mięśnie brzucha i mięśnie międzyżebrowe. Z kolei zamykająca się krtań powoduje wzrost ciśnienia w klatce piersiowej, po to by po jej otwarciu powietrze zostało gwałtownie wyrzucone.
Jednorazowe kichnięcie może być sprowokowane przez zupełnie błahe czynniki, takie jak: intensywny zapach, zmiana temperatury lub wilgotności powietrza, a nawet przebywanie w zakurzonym pomieszczeniu czy kontakt z mocnymi przyprawami. Natomiast wielokrotnie powtarzający się odruch wskazuje raczej na zapalenie błony śluzowej nosa lub alergię.
Ciekawostki o kichaniu
● Życzenie "na zdrowie", jakie mówimy, gdy ktoś kichnie, wzięło swój początek od błogosławieństwo, jakie papież Grzegorz Wielki udzielał chorym w czasie epidemii dżumy. To właśnie kichanie i kaszel były pierwszymi objawami zarazy. Papież, chcąc chronić wiernych przed śmiercią, nakazał mówienie kichającym ,,niech cię Bóg błogosławi".
● Na przestrzeni wieków kichanie było różnie postrzegane, o ile rzymianie odnosili się do kichnięcia słowami ,,Absit omen!", co oznacza ,,oby to nie było złym znakiem", żyjący w starożytności obawiali się, że wraz z tym odruchem dusza ludzka może opuścić ciało przez nos, to mieszkańcy Persji i Indii uważali, że wraz z kichaniem człowiek pozbywa się złych duchów i demonów;
● Podczas kichnięcia, powietrze wydostaje się z płuc z prędkością nawet 160 km/h, co oznacza, że zalegające w drogach oddechowych patogeny są wyrzucane na odległość nawet czterech metrów;
● Apsik, po ang. ACHOO (Autosomal Compelling Helio-Opthalmic Outburst) to skrót oznaczający kichanie w odpowiedzi na kontakt ze światłem słonecznym. Dotyczy aż 25 proc. populacji i jest dziedziczony w sposób autosomalny dominujący, co oznacza, że jeśli występuje u jednego z rodziców, na 50 proc. pojawi się również u dziecka i to niezależnie od płci. Podejrzewa się, że dzieje się tak za sprawą pobudzenia przez światło nerwu trójdzielnego, reagującego podrażnieniem śluzówki nosa, albo przez uogólnienie odpowiedzi przywspółczulnej;
● Naukowcy próbowali znaleźć korelacje pomiędzy fantazjami erotycznymi a kichaniem i chociaż nie udało się tego jednoznacznie dowieść, to dopatrzono się zwiększonej częstotliwości tego odruchu u osób myślących o seksie. Najprawdopodobniej jest to związane z genetyką podobnie jak ACHOO.
Zobacz również:
Fakty i mity o kichaniu
Wokół kichania narosło bardzo wiele teorii, z których niekoniecznie wszystkie znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. Oto najpopularniejsze fakty i mity dotyczące tego odruchu:
MIT: nie da się kichać z otwartymi oczami - teoretycznie jest to możliwe, chociaż większość ludzi zamyka je bezwarunkowo w odpowiedzi na wzrost ciśnienia.
FAKT: nie powinno się powstrzymywać kichania - chociaż kichanie bywa kłopotliwe zwłaszcza w sytuacjach publicznych, nie powinno się go powstrzymywać. Powietrze pod ciśnieniem nie znajdujące ujścia, może być powodem krwotoków z nosa, mikrourazów pęcherzyków płucnych, przesunięcia kosteczek środkowych w uchu środkowym, a nawet pęknięcia kości w nosie.
MIT: podczas kichania na chwile zatrzymuje się serce - rzeczywiście ciśnienie w klatce piersiowej na krótki moment może zmienić rytm bicia serca, ale nie powoduje jego zatrzymania.
FAKT: najlepiej zasłaniać nos w trakcie kichania - zapobiega to zarażaniu innych osób, a samemu kichającemu w żaden sposób nie szkodzi.
MIT: podczas kichnięcia mogą wypaść oczy - kichanie nie wiąże się z aż taką siłą, żeby gałki oczne mogły wydostać się poza oczodół.
FAKT: w czasie snu nie kichamy - w czasie snu układ nerwowy pozostaje wyciszony, a odruch nie jest obserwowany.
Najczęstsze pytania dotyczące kichania
Jak zarażamy podczas kichania?
Znaczna prędkość wydostającego się z płuc powietrza pozwala na rozsiewanie zarazków na stosunkowo duże odległości, co więcej rozpylana mgiełka potrafi unosić się w powietrzu i być przenoszona przez wentylację lub osadzać się na różnych przedmiotach co jeszcze bardziej ułatwia zakażenie. Szacuje się, że jedna chora na grypę osoba może średnio zarazić trzy inne.
Co oznacza ilość kichnięć?
Kichnięcia występujące w seriach są dobrze znane alergikom. Ilość kichnięć zależy również od ilości drobnoustrojów chorobotwórczych, która dostała się do dróg oddechowych - im jest ich więcej, tym częściej powtarza się odruch.
Czy kichanie jest zdrowe?
Kichanie, to bardzo ważna odruchowa reakcja organizmu, zapewniająca drożność dróg oddechowych, dlatego samo w sobie może być uznane za pożądaną odpowiedź, chociaż bywa, że wynika z różnego rodzaju stanów nieprawidłowych i jeśli istotnie utrudnia funkcjonowanie, jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem.
Dlaczego kichanie jest przyjemne?
Dla wielu osób kichanie jest czymś przyjemnym, ponieważ pozwala powietrzu pod ciśnieniem znaleźć ujście. Co ciekawe istnieje nawet fetysz związany z kichaniem.
Jakie są sposoby na uniknięcie kichania?
Zatykanie nosa i ust w celu powstrzymania kichnięcia nie jest dobrym pomysłem, ponieważ może prowadzić do wspomnianych wyżej powikłań zdrowotnych. Specjaliści odradzają powstrzymywanie kichania, chociaż najlepiej robić to, tak by nie zarazić innych. W tym celu zawsze warto nosić przy sobie jednorazowe chusteczki higieniczne.
Jakie są przesądy dotyczące kichania?
Istnieje od groma przesądów dotyczących kichania. Za najpopularniejsze uważa się przekonanie o tym jakoby kichnięcie w lewą stronę, zwiastowało nadchodzące niepowodzenia, w prawą zaś było symptomem nieoczekiwanego przypływu gotówki. Znaczenie kichania niektórzy uzależniają również od dni tygodnia, kichnięcie w poniedziałek świadczy o zbliżającym się przyjemnym zaskoczeniu, we wtorek o kłopotach lub niespodziewanym pocałunku, w środę o niezaplanowanej wizycie, w czwartek o śmierci kogoś bliskiego, ewentualnie o dalekiej podróży, w piątek może oznaczać przyjazd gości, w sobotę - szkodę, a w niedzielę spotkanie z ukochaną osobą.
CZYTAJ TAKŻE:
Zjawisko "superprzeziębienia". Z tym wkrótce może mierzyć się świat
Babcine sposoby na przeziębienie. Nadal działają cuda
Zioło, które leczy kaszel, podrażniony żołądek i rany w jamie ustnej
