Spis treści:
- Jak przebiega cewnikowanie serca?
- Po co robi się cewnikowanie serca?
- W jakich chorobach wykorzystuje się cewnikowanie serca?
- Cewnikowanie serca - czy jest bezpieczne?
- Jak przygotować się do zabiegu?
- Czy cewnikowanie serca boli?
- Ile trwa cewnikowanie serca?
Jak przebiega cewnikowanie serca?
Cewnikowanie serca, będące bardzo ważnym zabiegiem diagnostycznym, polega na przezskórnym nakłuciu naczynia (najczęściej żyły lub tętnicy udowej) i wprowadzeniu cewnika, który następnie przesuwany jest do jam serca i dużych naczyń pod kontrolą RTG. Dokładnie odbywa się to w następującej kolejności: po wkłuciu wenflonem, w żyle lub tętnicy umieszcza się cienką rurkę z uszczelką, która blokuje wypływ krwi, potem umieszcza się odpowiednie cewniki, dzięki którym możliwe jest przeprowadzenie badania hemodynamicznego i angiograficznego. Cewnik służy również do podania środka kontrastującego, który pozwala ocenić serce i naczynia krwionośne w ruchu.
Zobacz również:
W niektórych sytuacjach zabieg można wykonać z dostępu innych dużych naczyń, takich jak: żyła szyjna lub ramienna, a czasem nawet przez bezpośrednie nakłucie żyły wątrobowej lub chirurgiczne otwarcie tętnicy szyjnej.
Po co robi się cewnikowanie serca?
Najogólniej mówiąc, cewnikowanie serca ułatwia rozpoznanie wady serca i dostosowanie odpowiedniego leczenia. Po uzyskaniu dostępu do naczynia można:
- zmierzyć rzut serca;
- poznać wartość ciśnienia w żyle głównej górnej, żyle głównej dolnej, jamach serca, tętnicy płucnej;
- precyzyjnie zobrazować budowę;
- ocenić przecieki wewnątrzsercowe.
Mimo, że dla osoby niezajmującej się medycyną powyższe informacje nie wnoszą zbyt wiele, to lekarzowi mogą bardzo przydać się w trakcie stawiania diagnozy.
W jakich chorobach wykorzystuje się cewnikowanie serca?
Co prawda, cewnikowanie serca jest przeprowadzane o wiele rzadziej, niż badanie echokardiograficzne czy dopplerowskie, to jednak ma dość szerokie zastosowanie. Wykonuje się je:
- kiedy nie ma pewności, co do rozpoznania w badaniach nieinwazyjnych;
- u pacjentów ze złożonymi wadami serca, przed każdą modyfikacją leczenia;
- po operacji, kiedy stan pacjenta nie jest zadowalający.
Nie sposób wymienić wszystkich chorób, które mogą być diagnozowane przy użyciu cewnikowania, badanie służy m.in. do wykrywania: zapalenia osierdzia, koarktacji aorty, czy kardiomiopatii restrykcyjnej.
Cewnikowanie serca - czy jest bezpieczne?
Zabieg uważa się za bezpieczny, a poważne powikłania występują rzadko. Warto mieć na uwadze, że choroby, które wykrywane są z zastosowaniem tej procedury diagnostycznej, są poważne i niosą znaczne ryzyko dla pacjenta, w związku z czym korzyści zdrowotne wynikające z cewnikowania zdecydowanie przewyższają potencjalne straty.
Wśród stosunkowo częstych miejscowych powikłań, wymienia się: powstanie krwiaka, łagodną zmianę rytmu serca i niewielkie nasilenie niedomykalności trójdzielnej - wymienione stany ustępują najczęściej samoistnie i nie niosą następstw. W nielicznych przypadkach, zdarza się, że u pacjenta dojdzie do poważniejszych komplikacji np.: infekcji, odmy opłucnowej, groźnych dla życia arytmii, zawału serca lub udaru mózgu.
Pamiętaj, że cewnikowanie serca jest wykonywane przez specjalistów z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa. Jeśli masz jakiekolwiek obawy związane z zabiegiem, nie wahaj się porozmawiać o tym, ze swoim lekarzem.
Zobacz również:
Jak przygotować się do zabiegu?
Na cewnikowanie serca należy zgłosić się z kompletem badań tj. wynikami: morfologii krwi, stężenia elektrolitów i kreatyniny, EKG, a także parametrów krzepnięcia.
W celu ograniczenia występowania objawów niepożądanych należy pozostać na czczo przez ok. 5 godzin przed badaniem. Jeśli pacjent przyjmuje doustne antykoagulanty, musi odstawić je na 2 dni przed badaniem, co nie jest konieczne w przypadku leków przeciwpłytkowych. Podczas zabiegu trzeba stosować się do poleceń personelu medycznego i zgłaszać niepokojące objawy. Po przeprowadzonym cewnikowaniu serca należy pozostać na przynajmniej dobę w placówce medycznej pod obserwacją. Przeciwwskazane jest obciążanie kończyny dolnej, w której wykonywane było wkłucie.
Czy cewnikowanie serca boli?
Nie. Zabieg cewnikowania przeprowadza się w znieczuleniu (u dzieci najczęściej w znieczuleniu ogólnym). W związku z czym pacjenci nie odczuwają dolegliwości bólowych, a sama procedura, nie wiąże się dla nich z traumą.
Ile trwa cewnikowanie serca?
Cewnikowanie serca trwa zwykle kilkadziesiąt minut. Wszystko dlatego, że ruchy cewnika muszą być precyzyjne, a przez ciało badanego co jakiś czas przepuszczana jest wiązka promieni rentgenowskich. Umożliwia to dokładne uwidocznienie struktur i ocenę potencjalnych patologii.
Źródła:
H. Baumgartner i in., Postępowanie we wrodzonych wadach serca u dorosłych. Podsumowanie wytycznych European Society of Cardiology 2010, oprac. G. Goncerz, W. Leśniak [online], w: Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/artykuly/58963,postepowanie-we-wrodzonych-wadach-serca-u-doroslych-podsumowanie-wytycznych-european-society-of-cardiology-2010.
A. Szczeklik, P. Gajewski. Interna Szczeklika 2023.
CZYTAJ TAKŻE:
Sprawdź, czy masz zdrowe serce. Zrób test schodów
Jest jednym z najrzadszych nowotworów złośliwych na świecie. Objawy raka serca
