Spis treści:
- Osteoporoza - co to za choroba?
- Leki rozrzedzające krew a osteoporoza
- Leki przeciwpadaczkowe wpływają na stan kości
- Glikokortykosteroidy powodują samoistne złamania kości
- Czy można leczyć osteoporozę polekową?
Osteoporoza - co to za choroba?
Osteoporoza to choroba w przebiegu której dochodzi do zmniejszenia gęstości kości. Zazwyczaj rozwija się u osób starszych, najbardziej podatne na osteoporozę są kobiety po menopauzie oraz mężczyźni po 60. roku życia Pogorszenie struktury i jakości kości prowadzi do złamań, na które najbardziej narażone są kości przedramienia, szyjka kości udowej i kręgosłup.
Osteoporoza wynik ze starzenia się organizmu, jednak niektóre czynniki mogą przyspieszyć rozwój choroby. Za przyczyny wcześnie rozwijającej się osteoporozy uznaje się:
- złą dietę,
- niedożywienie,
- niewielką aktywność fizyczną,
- niedobory witaminowe (witamina D, wapń),
- palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.
Osteoporoza może rozwijać się również w przebiegu innych chorób współistniejących, takich jak cukrzyca, przedwczesna menopauza, choroby tarczycy i zaburzeń hormonalnych.
Niektóre leki również przyczyniają się do rozwoju osteoporozy i stanowią duże zagrożenie, zwłaszcza, że mogą wywołać chorobę nawet u osób młodych, a nawet dzieci. Jakie leki sprzyjają osteoporozie?
Leki rozrzedzające krew a osteoporoza
Długotrwałe przyjmowanie heparyny zwiększa prawdopodobieństwo rozwinięcia osteoporozy. Heparyna aktywuje osteoklasty - komórki, które powodują resorpcję tkanki kostnej, czyli odpowiadają za demineralizację kości, a zatem za ich rozpuszczanie. Równocześnie heparyna hamuje działanie osteoblastów, czyli komórek kościotwórczych.
W przebiegu badań nad heparyną a kondycją układu kostnego stwierdzono, że zagrażającą dawką jest 20000 j. heparyny dziennie przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.
Heparyna jest lekiem stosowanym w profilaktyce zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, niestabilnej dławicy piersiowej, u pacjentów dializowanych lub po urazach i operacjach.
Leki przeciwpadaczkowe wpływają na stan kości
Przeprowadzono badania w grupie 100 pacjentów, którzy chorują na padaczkę 2 lata lub dłużej i przyjmują leki przeciwpadaczkowe. Grupą kontrolną było 40 osób dobranych odpowiednio pod kątem wieku oraz płci. Wiek badanych wynosił między 20 a 50 lat. Na podstawie tych badań potwierdzono, że osoby przyjmujące leki przeciwpadaczkowe mają mniejszą gęstość kości, niż osoby z grupy kontrolnej. Ustalono także, że im dłuższe leczenie tym bardziej zawansowana osteoporoza, a u osób poniżej 50. roku życia chorób występuje z takim samym prawdopodobieństwem u kobiet, jak i mężczyzn.
Glikokortykosteroidy powodują samoistne złamania kości
W Polsce ponad 200 tys. osób leczonych jest lekami sterydowymi z różnych przyczyn chorobowych. Leki te są też stosowane u dzieci i młodzieży z powodu chorób alergicznych, astmy oskrzelowej, RZS czy dziecięcego bezdechu sennego.
Glikokortykosteroidy najszybciej, spośród wszystkich leków, wywołują osteoporozę polekową, bo już w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia terapii. W tym czasie nawet u 60 proc. osób może rozwinąć się choroba, a w późniejszych latach może ona postępować, jednak znacznie wolniej.
Ryzyko samoistnych złamań kości u pacjentów leczonych GKS wrasta wraz z czasem przyjmowania leków oraz ich dzienną dawką. Ryzyko jest tym większe, jeśli u pacjentów istnieje także reumatoidalne zapalenie stawów, palą papierosy lub leczeniu podlegają kobiety po okresie menopauzy. Ryzyko złamań kości dotyczy aż 50 proc. pacjentów leczonych sterydami.
U dzieci przewlekłe leczenie GKS wiąże się nie tylko ze zwiększoną łamliwością kości, ale także zahamowaniem wzrostu czy deformacjami kostnymi, co wpływa negatywnie na ich postawę, a także może powodować bóle ze strony układu kostnego.
Czy można leczyć osteoporozę polekową?
Aby zmniejszyć ryzyko rozwinięcia osteoporozy polekowej lekarze wdrażają dodatkowe leczenie w postaci przyjmowania bisfosfonianu - leku, który zapobiega osłabieniu kości i zmniejszenia ich gęstości. Ponadto pacjenci są zobowiązani do suplementacji witaminy D oraz wapnia, by wzmocnić kości i zapewnić im prawidłową kondycję. Chorych zachęca się także do regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej, jednak z wyłączeniem sportów, które mają podwyższone ryzyko upadków, urazów, a tym samym mogą sprzyjać złamaniom kości. Bezwzględnym zaleceniem jest rezygnacja z nadużywania alkoholu oraz palenia papierosów.
Źródła:
Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/64948,osteoporoza, dostęp z dn. 07.12.2023
Wpływ leków przeciwpadaczkowych na wskaźniki występowania osteoporozy, Agnieszka Karp-Majewska, Bożena Adamkiewicz, http://neurologia.com.pl/artykul.php?a=552, dostęp z dn. 07.12.2023
Osteoporoza a heparyna, Dr n. med. Leszek Czerchawski, https://www.przegladreumatologiczny.pl/osteoporoza_a_heparyna, dostęp z dn. 07.12.2023.
CZYTAJ TAKŻE:
Wyprzedź osteoporozę. Zbadaj po pięćdziesiątce lub gdy cierpisz na nerki i stawy
Zaskakujące objawy zapalenia stawów kręgosłupa. Choroba dopada coraz młodszych
Wapń - dla mocnych kości (i nie tylko)
