Spis treści:
- Jakie znaczenie mają zatoki?
- Objawy choroby zatok
- Problemy z zatokami - kto jest szczególnie narażony?
- Co jeszcze szkodzi zatokom?
- Infekcje a zapalenie zatok
- Klimatyzacja a zatoki
Jakie znaczenie mają zatoki?
Zatoki to nic innego jak przestrzenie znajdujące się w okolicy nosa i czoła. Wyróżnia się zatoki: czołowe, szczękowe, usytuowane w tylnej części jamy nosa zatoki klinowe oraz zatoki sitowe leżące w połowie długości nosa. Wszystkie razem nazywane są zatokami przynosowymi i stanowią część układu oddechowego. Jaka jest ich rola?
Wdychane przez nos powietrze przedostaje się do zatok, gdzie zostaje ogrzane, oczyszczone i nawilżone. Co ciekawe, temperatura, do jakiej powietrze jest ogrzewane, nie zależy od pory roku i zawsze oscyluje wokół 34 st. Dzięki wszystkim wymienionym procesom powietrze przechodzi do kolejnych elementów układu oddechowego, nie podrażniając błony śluzowej.
Inne funkcje zatok to: nadawanie tembru głosu (zatoki szczękowe) i ochrona przed wnikaniem bakterii, wirusów i alergenów.
Objawy choroby zatok
Problemy z zatokami rozpoczynają się zwykle od nieżytu, czyli podatności błony śluzowej na przepuszczanie drobnoustrojów chorobotwórczych, i utrudnionego przepływu powietrza. Jeżeli ujścia zatok, tzn. otwory łączące nos i zatoki pozostają niedrożne, powietrze przepływa wolniej, więc ich wentylacja jest niewystarczająca. W takim przypadku powietrze znajdujące się w zatokach nie jest dostatecznie oczyszczone, co stwarza doskonałe warunki do bytowania patogenom. Na korzyść zarazków działa także spowolniony odpływ śluzu, którego przedłużone zaleganie stanowi dla nich doskonałą pożywkę.
W miarę zagęszczania się śluzu i niemożności całkowitego oczyszczenia nosa wzmaga się uczucie bólu głowy i rozpierania twarzoczaszki, co większość ludzi kojarzy jako główne objawy zapalenia zatok.
Zobacz również:
Do innych symptomów tej choroby należą:
- chrząkanie lub kaszel (spowodowane ściekaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła),
- nieprzyjemny zapach z ust,
- uczucie stale zapchanego nosa,
- sączenie się ropnej wydzieliny z nosa.
Na podstawie tego, gdzie ból jest najbardziej odczuwalny, można określić w przybliżeniu, jakie zatoki zostały objęte zapaleniem.
Ból koncentrujący się:
- nad oczami i na całej powierzchni czoła może świadczyć o zapaleniu zatok czołowych;
- poniżej oczu i w okolicach kości policzkowych wskazuje na zajęcie zatok szczękowych;
- w oczodołach i w tyle głowy sugeruje zapalenie zatok klinowych;
- między oczami lub u nasady nosa świadczy zazwyczaj o zapaleniu zatok sitowych.
Problemy z zatokami - kto jest szczególnie narażony?
Na zapalenie zatok narażone są osoby, których nosy są niedrożne. Czy to z powodu krzywej przegrody nosowej, obecności polipów, czy też na skutek przerostu małżowin nosowych.
Do innych czynników predysponujących do częstego zapadania na choroby zatok należą:
- nieżyt naczyniowo-ruchowy, czyli niezapalny nieżyt wynikający z niewłaściwego funkcjonowania błony śluzowej;
- zwężenia ujść zatok;
- obrzęki - np. na podłożu alergicznym;
- choroby zębów - np. próchnica.
Co jeszcze szkodzi zatokom?
Podatność na infekcje zatok zależy nie tylko od warunków anatomicznych czy chorób towarzyszących, ale także od niekorzystnych czynników zewnętrznych. Zatokom nie sprzyjają: porywisty wiatr, różnice temperatur oraz znaczna wilgotność powietrza. Wnioskować można zatem, że najniebezpieczniejszą dla zatok porą roku jest zima - to właśnie wtedy ryzyko gwałtownych zmian temperatur jest największe, np. w czasie przechodzenia z zewnątrz do ogrzanych pomieszczeń.
Czego jeszcze "nie lubią" zatoki?
Zdrowiu zatok nie będzie sprzyjało również:
- przebywanie w pomieszczeniach zanieczyszczonych pyłami czy dymem papierosowym,
- nieubieranie nakrycia głowy w chłodne dni,
- wychodzenie na zewnątrz z mokrymi włosami,
- suche pomieszczenia.
Infekcje a zapalenie zatok
Dla utrzymania zdrowia zatok bardzo ważne jest leczenie infekcji. Zajęcie górnych dróg oddechowych powoduje rozwój stanu zapalnego i obrzęk zatok, co blokuje wydostawanie się wydzieliny. Infekcje mają zwykle podłoże wirusowe, bakteryjne lub alergiczne, dlatego tak ważne jest, by stosować się do zaleceń lekarskich i nie przerywać leczenia na własną rękę.
Niedoleczenie infekcji może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, niekończące się wyłącznie na zapaleniu zatok.
Klimatyzacja a zatoki
Sprzymierzeńcem zapalenia zatok jest także klimatyzacja. Rzecz jasna, najczęściej korzysta się z niej w upalne dni, co sprzyja dużej amplitudzie temperatur i po wyjściu z chłodnego samochodu czy pomieszczenia organizm doznaje szoku termicznego. Poza tym powietrze wydostające się z klimatyzatora jest suche, co naraża śluzówkę na atak bakterii i grzybów, a więc zwiększa potencjalne ryzyko rozwoju infekcji.
CZYTAJ TAKŻE:
Irygacja (płukanie) zatok. Jak wykonać ją prawidłowo?
Tak wesprzesz układ oddechowy. To ratunek dla alergików i astmatyków
