Jak rozpoznać niewydolność serca? Typowe i nietypowe objawy

O niewydolności mówi się wtedy, kiedy serce przez zaburzenia czynności lub budowy, przestaje pełnić swoją funkcję - tzn. nie przepompowuje wystarczającej ilości krwi, co skutkuje niedotlenieniem narządów. Kolejną poważną konsekwencją upośledzenia pracy tego organu jest zaleganie krwi w narządach, co powoduje wyjątkowo nieprzyjemne dolegliwości. W tym miejscu należy podkreślić, że niewydolność serca nie jest tym samym, co niewydolność krążenia.

Niewydolność serca dzieli się na:

●      ostrą - objawy pojawiają się nagle i narastają w szybkim tempie;

●      przewlekłą - symptomy niewydolności utrzymują się co najmniej od miesiąca. Ta postać niewydolności może przybierać formę: stabilnej, niewyrównanej lub pogarszającej się;

●      zastoinową niewydolność serca - będącą odmianą postaci ostrej lub przewlekłej. Charakteryzuje się zastojem krwi w narządach, powodującym występowanie cech przewodnienia organizmu. 

Kolejny podział niewydolności serca uwzględnia to, czy objawy są typowe dla krążenia płucnego (małego), za które odpowiada prawa komora serca czy dużego, podtrzymywanego przez pracę lewej komory. Na podstawie tej kwalifikacji wyróżnia się niewydolność: prawokomorową, lewokomorową i obukomorową.

Niewydolność serca można rozróżnić także na podstawie wyników badania echokardiograficznego na:

●     niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową (skurczową)

●     niewydolność serca z umiarkowanie zmniejszoną frakcją wyrzutową

●     niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową (rozkurczową).

Mówiąc najogólniej za niewydolnością serca, może stać każda choroba układu sercowo-naczyniowego, przy czym za jej najczęstszą przyczynę uznaje się chorobę niedokrwienną, do której doszło w efekcie zawału. Nieco rzadziej zaburzenia pompowania krwi wywołane są przez nadmierne obciążenie serca - spowodowane nadciśnieniem tętniczym lub nieprawidłowościami w budowie narządu (wady zastawkowe, kardiomiopatie).

Ryzyko niewydolności serca jest większe również u pacjentów cierpiących na cukrzycę, zaciskające zapalenie osierdzia i tych, którzy przeszli zapalenie mięśnia sercowego lub są poddawani radioterapii.

Zobacz również:

---

UKŁAD KRĄŻENIA

QUIZ: Sprawdź, w jakim stanie jest twoje serce. Zrób szybki test

Do objawów, które są przede wszystkim kojarzone z niewydolnością serca zalicza się:

• duszność - początkowo towarzyszy choremu w trakcie wysiłku fizycznego, ale wraz z postępem choroby może doskwierać także w czasie nieznacznych aktywności, a nawet w spoczynku. Spowodowana jest zastojem krwi w krążeniu płucnym;
• zwiększona męczliwość - pogorszenie tolerancji wysiłku fizycznego wynika z niewystarczającego zaopatrzenia mięśni szkieletowych w tlen;
• obrzęki - lokalizują się zazwyczaj wokół kostek w kończynach dolnych, związane są z zastoinową niewydolnością serca;
• napadowa duszność nocna - to rodzaj duszności atakujący chorego zwykle po 2-3 godzinach od zaśnięcia, utrudnia regenerację organizmu, ponieważ chory jest przez nią wybudzany. Ustępuje zwykle po około 30 minutach od przyjęcia pozycji siedzącej;
• orthopnoë - ten typ duszności cechuje się pojawianiem się duszności w pozycji leżącej i jej ustępowaniu po przyjęciu pozycji siedzącej.

---

Znak Franka to poprzeczna zmarszczka na płatku ucha. Oznacza, że coś niedobrego dzieje się z sercem123RF/PICSEL

---

Poza wyżej wymienionymi objawami od razu przywodzącymi na myśl rozpoznanie niewydolności serca nie można przegapić mniej typowych dolegliwości, które również mogą wiązać się z chorobą, należą do nich:

• depresja;
• kaszel nocny - przeważnie suchy, u osób z zaostrzeniem niewydolności może łączyć się z odkrztuszaniem różowej plwociny;
• bendopnea - czyli duszność przy schylaniu, pojawia się około pół minuty po zgięciu ciała;
• zawroty głowy i omdlenia;
• uczucie pełności lub utrata apetytu;
• świszczący oddech;
• problemy z erekcją - niewystarczająca ilość krwi docierająca do prącia może być przyczyną problemów ze wzwodem;
• objawy przeziębienia, takie jak: mdłości, bóle mięśni, pocenie się, najczęściej kojarzone z infekcją, chociaż mogą także wiązać się z niedostatecznym przepływem krwi, spowodowanym zaburzeniami pracy serca;
• bezdech senny - czyli nawracające w czasie snu przerwy w oddychaniu lub spłycenie oddechu mogą świadczyć o chorobie serca;
• pajączki na skórze - którym często towarzyszy świąd spowodowane są zastojem krwi w żyłach;
• sinica - typowa dla niewydolności lewej komory;
• znak Franka na uchu - nietypowa zmarszczka na uchu może być jednym z pierwszych objawów niewydolności serca;
• palce dobosza - znane także jako palce pałeczkowate albo palce Hipokratesa są sygnałem niedotlenienia organizmu;
• wzrost masy ciała (powyżej 2 kg na tydzień) lub utrata masy ciała w zaawansowanej niewydolności serca;
• powiększenie wątroby i poszerzenie żył szyjnych - wiążą się z zastoinową niewydolnością serca. 

Jeżeli zaobserwowałeś u siebie jakikolwiek z wymienionych objawów, jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem i rozpocznij sugerowane przez niego leczenie. Pamiętaj, że serce masz tylko jedno i warto o nie dbać.

CZYTAJ TAKŻE:

Plecy mogą boleć od serca. Na taki objaw uważaj

Najrzadszy nowotwór na świecie - jak objawia się rak serca?

Stan przedzawałowy nie istnieje. Co oznacza ten termin?