Spis treści:
- Zaburzenia snu jako czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego
- Sen a zawał serca
- Zdrowy sen jako ochrona przed zawałem serca
- Sen a miażdżyca
- Zdrowy sen - czyli jaki?
Zaburzenia snu jako czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego
Nawet niewielkie niedobory snu, jeśli utrzymują się przez dłuższy czas, mogą uszkadzać naczynia krwionośne. Dzieje się tak dlatego, że mechanizmy antyoksydacyjne przestają być wydolne i komórki wypełniają się szkodliwymi związkami utleniającymi. W efekcie dochodzi do rozwoju stanu zapalnego powodującego niszczenie struktury naczyń krwionośnych.
Zobacz również:
Opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma "Nature" badanie naukowców z Columbia University (USA) wskazuje wyraźnie, że łagodne, przedłużone ograniczenie snu wpływa negatywnie na funkcję śródbłonka, co sprzyja rozwojowi chorób sercowo-naczyniowych. W doświadczeniu wzięło udział 35 kobiet, które przez sześć tygodni spały o 1,5 godz. mniej niż zazwyczaj. U ochotniczek zaobserwowano zmniejszenie stężenia białka odpowiedzialnego za walkę ze skutkami stresu oksydacyjnego.
Sen a zawał serca
Długość snu, głównie krótki sen, oraz zaburzenia snu są związane z niekorzystnym ryzykiem kardiometabolicznym, w tym z otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą typu 2 i różnymi chorobami, m.in. chorobą wieńcową, a także zaburzeniami rytmu serca i niewydolnością mięśnia sercowego. Wszystkie przywołane czynniki zwiększają ryzyko zawału serca. Co ważne, na związane ze snem choroby układu sercowo-naczyniowego narażone są nie tylko osoby w wieku średnim i podeszłym, należące do grupy ryzyka, ale przede wszystkim osoby młode.
Zobacz również:
Zdrowy sen jako ochrona przed zawałem serca
Naukowcy od dawna starają się znaleźć powiązanie pomiędzy snem a zawałem serca. Liczne badania dowodzą, że sen wydłuża życie, a ci, którzy śpią zdrowo, mają nawet do 80 proc. niższe ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, do których zalicza się także zawał serca. Trzymanie się stabilnego harmonogramu snu poprawia stan gospodarki hormonalnej i odporności, zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia m.in. migreny, nerwicy, depresji, lęku i problemów żołądkowo-jelitowych. Przewlekły brak snu, przeciążenie obowiązkami i stres powodują przemęczenie organizmu, co może wpływać na układ krążenia i prowadzić do nadciśnienia tętniczego. Do tego dołącza się także dysregulację lipidową i zwiększoną częstość występowania stanów zapalnych.
Sen a miażdżyca
Nieprawidłowy sen może zwiększyć ryzyko miażdżycy. W przebiegu tej choroby dochodzi do gromadzenia się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych, a w efekcie do zwężenia tętnic i ograniczenia przepływu krwi. Co prawda, jednorazowe nieprzespanie nocy nie zagrozi stanowi naczyń krwionośnych, ale chroniczne niewysypianie się już owszem.
Okazuje się, że zarówno zbyt krótki sen (do 6 godz. na dobę), jak i wydłużony (powyżej 8 godz.), sprzyjają wyższemu ryzyku zachorowalności na miażdżycę (odpowiednio 31 proc. i 34 proc.).
Warto zaznaczyć, że miażdżyca odpowiada za ok. 90 proc. wszystkich przypadków zawału mięśnia sercowego. Gdy blaszka miażdżycowa pęka, tworzy się wokół niej skrzeplina (zbudowana z płytek krwi i włóknika), która blokuje naczynie wieńcowe i całkowicie hamuje napływ krwi do mięśnia sercowego. Pacjent może odczuwać wtedy: bardzo silny, piekący, dławiący, gniotący lub ściskający ból, który narasta z czasem i najczęściej lokalizuje się za mostkiem. Choremu towarzyszy ogólny niepokój, jego skóra może być blada i spocona. W takich sytuacjach należy niezwłocznie zadzwonić po pogotowie. Pamiętaj, że zawał jest stanem zagrożenia życia.
Zdrowy sen - czyli jaki?
Nastolatkowie statystycznie potrzebują od 8 do 10 godz. snu, a młodzi dorośli od 7 do 9 godz. Istnieje kilka sprawdzonych sposobów na poprawienie efektywności snu. Oto niektóre z nich:
- zadbaj o codzienną aktywność fizyczną;
- ogranicz używanie niebieskiego światła przed snem i zredukuj docierające do ciebie bodźce;
- łóżko powinno kojarzyć ci się ze snem, dlatego w ciągu dnia unikaj uczenia się na nim lub pracy;
- sprzątnij w sypialni i wynieś z niej telewizor;
- nie pracuj na godzinę przed położeniem się spać;
- temperatura w twojej sypialni powinna wynosić ok. 18 st.
Źródła:
Riddhi Shah , Vikash Kumar Shah , Memet Emin Mild sleep restriction increases endothelial oxidative stress in female persons, https://www.nature.com/articles/s41598-023-42758-y;
St-Onge, M. P. et al. Sleep duration and quality: Impact on lifestyle behaviors and cardiometabolic health: A scientifc statement from the American heart association. Circulation 2016, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27647451/.
CZYTAJ TAKŻE:
Czy można przejść zawał i o tym nie wiedzieć? Poznaj największe mity
Wyciszają umysł, rozluźniają ciało. Zastosuj, a zaśniesz w mgnieniu oka bez leków
Nowe zaburzenie snu. Coraz więcej osób zmaga się z ortosomnią
