Spis treści:
- Badania podstawowe - na nie zawsze jest pora
- Profil lipidowy - oceni ryzyko miażdżycy i chorób serca
- TSH, by sprawdzić, jak radzi sobie tarczyca
- CRP - podwyższone? To sygnał, by udać się do lekarza
- Kreatynina - sprawdź, jeśli bierzesz dużo leków
- AspAT, ALAT - tak skontrolujesz wątrobę
- PSA dla dobra mężczyzn
- Badania niedoborów szczególnie ważne zimą
Badania podstawowe - na nie zawsze jest pora
Z roku na rok coraz większą popularnością cieszą się pakiety badań, które można wykupić i podarować w prezencie bliskiej osobie. Jeśli nie jesteś pewien, który pakiet wybrać, najlepiej zdecydować się na ten zawierający badania podstawowe, tzn. takie, których wyniki w pewnej ogólności można potraktować jako "przegląd całego ciała". Należą do nich:
- morfologia - dostarcza informacji o układzie krwinek czerwonych i białych, tzn. o tym, czy dostarczanie tlenu i substancji odżywczych do komórek organizmu zachodzi właściwie, a także, jak organizm radzi sobie ze zwalczaniem patogenów. Badanie PLT (morfologia pod kątem poziomu trombocytów) wskazuje na stan układu krzepnięcia. Morfologia powinna być wykonywana na czczo;
- badanie ogólne moczu - wskazuje na to, jak pracują nerki i jaką dietę stosuje pacjent (wegetarianin i osoba jedząca na co dzień dużo białka zwierzęcego będą mieli zupełnie inne wyniki);
- glukoza - oznacza się ją na czczo i jest badaniem przesiewowym, czyli takim, które przeprowadza się wśród osób niemających objawów danej choroby w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia. W tym przypadku sprawdza się ryzyko cukrzycy.
Profil lipidowy - oceni ryzyko miażdżycy i chorób serca
Zimowe przysmaki to nie tylko 12 wigilijnych potraw, ale i produkty ze świątecznych jarmarków czy przekąski obecne na imprezach. Rzecz jasna, nie wszystkie z nich spełniają wymogi zdrowej diety. Jednorazowe szaleństwa nie powinny znaleźć odzwierciedlenia w wynikach badań, co innego, jeśli niewłaściwe nawyki żywieniowe utrzymywały się przez dłuższy czas. Żeby zorientować się w ryzyku miażdżycy i chorób serca, należy wykonać profil lipidowy, czyli badanie obrazujące całkowity poziom cholesterolu (TC), poziom "złego" cholesterolu (LDL), "dobrego" cholesterolu (HDL) i trójglicerydów (Tg).
TSH, by sprawdzić, jak radzi sobie tarczyca
"Ale jak jest zima, to musi być zimno! Pani kierowniczko, takie jest odwieczne prawo natury!" - tłumaczył palacz w "Misiu" Stanisława Barei. I trudno się z tym nie zgodzić. Co innego jednak, jeśli zimno odczuwane jest niezależnie od warunków atmosferycznych. To jeden z objawów niedoczynności tarczycy. Badając TSH, można sprawdzić, czy tarczyca pracuje prawidłowo. Podwyższone TSH wskazuje na pierwotną niedoczynność tarczycy, a niskie TSH na pierwotną nadczynność tego gruczołu.
Zobacz również:
CRP - podwyższone? To sygnał, by udać się do lekarza
Zima to okazja do spotkań z wieloma ludźmi, jednak należy pamiętać, że duże skupiska wiążą się ze zwiększonym ryzykiem infekcji. CRP to mało dokładny parametr określający, czy w organizmie toczy się proces zapalny. Co prawda, na podstawie samego CRP nie dowiesz się, co dokładnie ci dolega, ale jego podwyższona wartość powinna być przesłanką do wizyty u lekarza w celu pogłębiania diagnostyki.
Kreatynina - sprawdź, jeśli bierzesz dużo leków
Kreatynina powinna być regularnie badana zwłaszcza u tych osób, które przyjmują dużo leków. Oznaczenie kreatyniny pozwala ocenić stan nerek i zagrożenie ich niewydolnością. Wydalana ilość kreatyniny jest stała dla pacjenta i jest ona związana z ilością masy mięśniowej.
AspAT, ALAT - tak skontrolujesz wątrobę
Alkohol i tłuste potrawy spożywane przez cały rok obciążają szczególnie twoją wątrobę. Jeśli chcesz sprawdzić, czy pracuje ona prawidłowo, warto zbadać AspAT i ALAT. Pod tymi skrótami ukryte są nazwy enzymów - aminotransferaza asparaginianowa i aminotransferaza alaninowa. Te parametry, w zależności od poziomu każdego z nich i wzajemnego stosunku, mówią bardzo dużo o stanie tego narządu. Więcej o próbach wątrobowych przeczytasz TUTAJ.
PSA dla dobra mężczyzn
Partner, tata czy dziadek przekroczyli czterdziestkę? Podczas spotkania możesz napomknąć im, by zdecydowali się na zbadanie PSA, czyli markera nowotworowego raka prostaty. Test PSA nie ma jasno określonych norm. Interpretację wyniku należy każdorazowo pozostawić lekarzowi. Co ważne, nawet jeśli PSA jest podwyższone, nie jest to jednoznaczne z tym, że dana osoba wymaga leczenia z powodu raka prostaty. Natomiast jest to ważna informacja w kontekście dalszej diagnostyki.
Badania niedoborów szczególnie ważne zimą
Zima sprzyja zmniejszeniu aktywności fizycznej, zwiększeniu ilości tłuszczu w diecie i spadkowi produkcji witaminy D, który spowodowany jest ograniczeniem dostępu do słońca. Innymi słowy: zima pogłębia niedobory. Żeby sprawdzić, co w organizmie występuje w niewystarczającej ilości, należy oznaczyć elektrolity i witaminę D. Jeżeli wyniki będą poniżej normy, możesz porozmawiać z lekarzem i skonsultować się z dietetykiem, który ustali ci dietę pomagającą wyrównać określone niedobory.
CZYTAJ TAKŻE:
Jak i dlaczego warto sprawdzać poziom witaminy D w organizmie?
USG piersi a mammografia. Czym się różnią? Które badanie wykonać?
Oto lista badań profilaktycznych dla kobiet. Pamiętaj o nich!
